సుందరకాండ - త్రిషష్టితమ సర్గః (సుగ్రీవుని ఆనందం - కార్యసిద్ధి ప్రకటన)
తతో మూర్ధ్నా నిపతితం వానరం వానరర్షభః |
దృష్ట్వైవో ద్విగ్నహృదయో వాక్యమేత దువాచ హ || ౧ ||
ఉత్తిష్టోత్తిష్ఠ కస్మాత్త్వం పాదయోః పతితో మమ |
అభయం తే భవేత్ వీర సర్వ మేవాభిదీయతామ్ || ౨ ||
స తు విశ్వాసితః తేన సుగ్రీవేణ మహాత్మనా |
ఉత్థాయ సుమహాప్రాజ్ఞో వాక్యం దధిముఖోఽబ్రవీత్ || ౩ ||
నైవర్క్ష రజసా రాజన్ న త్వయా నాపి వాలినా |
వనం విసృష్టపూర్వం హి భక్షితం తచ్చ వానరైః || ౪ ||
ఏభిః ప్రదర్షితాశ్చైవ వానరా వనరక్షిభిః |
మధూన్యచిన్తయత్వేమాన్ భక్షయంతి పిబంతి చ || ౫ ||
శిష్టమత్రాపవిధ్యంతి భక్షయంతి తథాపరే |
నివార్యమాణాస్తే సర్వే భ్రువౌ వై దర్శయంతి హి || ౬ ||
ఇమే హి సంరబ్ధతరాః తథా తైః సంప్రధర్షితాః |
వారయంతో వనాత్ తస్మాత్ క్రుద్ధైర్వానరపుంగవైః || ౭ ||
తతస్తైర్బహుభిర్వీరైః వానరైర్వానరర్షభః |
సంరక్తనయనైః క్రోధాద్దరయః ప్రవిచాలితాః || 8 ||
పాణిభిర్నిహతాః కేచిత్ కేచిత్ జానుభిరాహతాః |
ప్రకృష్టాశ్చ యథాకామం దేవమార్గం చ దర్శితాః || ౯ ||
ఏవ మేతే హతాః శూరాః త్వయి తిష్ఠతి భర్తరి |
కృత్స్నం మధువనం చైవ ప్రకామం తైః ప్రభక్ష్యతే || ౧౦ ||
ఏవం విజ్ఞాప్యమానం తం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ |
అపృచ్ఛ తం మహాప్రాజ్ఞో లక్ష్మణః పరవీరహ || ౧౧ ||
కిమయం వానరో రాజన్ వనపః ప్రత్యుపస్థితః |
కం చార్థమభినిర్దిశ్య దుఃఖితో వాక్యమబ్రవీత్ || ౧౨ ||
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో లక్ష్మణేన మహాత్మనా |
లక్ష్మణం ప్రత్యువాచేదం వాక్యం వాక్యవిశారదః || ౧౩ ||
ఆర్య లక్ష్మణ సంప్రాహ వీరో దధిముఖః కపిః |
అంగదప్రముఖైర్వీరైః భక్షితం మధు వానరైః || ౧౪ ||
విచిత్య దక్షిణామాశాం ఆగతైర్హరిపుంగవైః |
నైషామకృతకృత్యానాం ఈదృశస్స్యాదుపక్రమః || ౧౫ ||
అగతైశ్చ ప్రమథితం యథా మధువనం హి తైః |
ధర్షితం చ వనం కృత్స్నముపయుక్తం చ వానరైః || ౧౬ ||
వనం యదభిపన్నాస్తే సాధితం కర్మవానరైః |
దృష్టా దేవీ న సందేహో న చాన్యేన హనూమతా || ౧౭ ||
న హ్యన్యః సాధనే హేతుః కర్మణోఽస్య హనూమతః |
కార్యసిద్ధిర్మతిశ్చైవ తస్మిన్వానరపుంగవే || ౧8 ||
వ్యవసాయశ్చ వీర్యం చ శ్రుతం చాపి ప్రతిష్టితమ్ |
జాంబవాన్యత్ర నేతాస్యాదఙ్గదశ్చ మహాబలః || ౧౯ ||
హనుమాంశ్చాప్యధిష్ఠాతా న తస్య గతి రన్యథా |
అఙ్గదప్రముఖైర్వీరైః హతం మధువనం కిల || ౨౦ ||
వారయంతశ్చ సహితాః తథా జానుభిరాహతాః |
ఏతదర్థమయం ప్రాప్తో వక్తుం మధురవా గిహ || ౨౧ ||
నామ్నా దధిముఖో నామ హరిః ప్రఖ్యాతవిక్రమః |
దృష్టా సీతా మహాబాహో సౌమిత్రే పశ్యతత్త్వతః || ౨౨ ||
అభిగమ్య తథా సర్వే పిబంతి మధు వానరాః |
న చాప్యదృష్ట్వా వైదేహీం విశ్రుతాః పురుషర్షభ || ౨౩ ||
వనం దత్తవరం దివ్యం ధర్షయేయుర్వనౌకసః |
తతః ప్రహృష్టో ధర్మాత్మా లక్ష్మణః సహ రాఘవః || ౨౪ ||
శ్రుత్వా కర్ణసుఖాం వాణీం సుగ్రీవ వదనాచ్చ్యుతామ్ |
ప్రాహృష్యత భృశం రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః || ౨౫ ||
శ్రుత్వా దధిముఖస్యేదం సుగ్రీవస్తు ప్రహృష్య చ |
వనపాలం పునర్వాక్యం సుగ్రీవః ప్రత్యభాషత || ౨౬ ||
ప్రీతోఽస్మి సోఽహం యద్భుక్తం వనం తైః కృతకర్మభిః |
మర్షితం మర్షణీయం చ చేష్టితం కృతకర్మణామ్ || ౨౭ ||
ఇచ్ఛామి శీఘ్రం హనుమత్ప్రధానాన్
శాఖామృగాం స్తాన్ మృగరాజ దర్పాన్ |
ద్రష్టుం కృతార్థాన్ సహ రాఘవాభ్యాం
శ్రోతుం చ సీతాధిగమే ప్రయత్నమ్ || ౨8 ||
ప్రీతిస్ఫీతాక్షౌ సంప్రహృష్టౌ కుమారౌ
దృష్ట్వా సిద్దార్థౌ వానరాణాం చ రాజా |
అంగైః సంహృష్టైః కర్మసిద్ధిం విదిత్వా
బాహ్వోరాసన్నాం సోఽతిమాత్రం ననంద || ౨౯ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే త్రిషష్టితమస్సర్గః ||