Bala Kanda - Sarga 73 బాలకాండ - త్రయస్సప్తతితమ సర్గము

Bālakāṇḍam - Trayassaptatitama Sargaḥ

yasminstu divasē rājā cakrē gōdānam-uttamam
tasmin tu divasē śūrō yudhājitsamu-pēyivān 1

putraḥ kēkayarājasya sākṣādbharata-mātulaḥ
dṛṣṭvā pṛṣṭvā ca kuśalaṃ rājānam-idam-abravīt 2

kēkayādhipatī rājā snēhāt kuśalam-abravīt
yēṣāṃ kuśalakāmōsi tēṣāṃ sampraty-anāmayam 3

svas rīyaṃ mama rājēndra! draṣṭukāmō mahīpatiḥ
tadart-ham-upayātō'ham-ayōdhyāṃ raghunandana! 4

śrutvā tvahama-yōdhyāyāṃ vivāhārt-haṃ tavātmajān
mithilām-upayātāṃstu tvayā saha mahīpatē! 5

tvarayābhyu-payātō'haṃ draṣṭukāma s-svasus-sutam
atha rājā daśarathaḥ priyātithim-upastthitam 6

dṛṣṭvā paramasatkārāiḥ pūjārhaṃ samapūjayat
tatastā-muṣitō rātriṃ saha putrair-mahātma-bhiḥ 7

prabhātē punar-utthāya kṛtvā karmāṇi karmavit
r̥ṣīṃstadā puraskṛtya yajñavāṭam-upāgamat 8

yuktē muhūrtē vijayē sarvābharaṇa-bhūṣitāiḥ
bhrātṛbhi-ssahitō rāmaḥ kṛtakāutuka-maṅgalaḥ 9

vasiṣṭhaṃ purataḥ kṛtvā maharṣīn-aparānapi
pitu s-samīpam-āśritya tasthāu bhrātṛbhirāvr̥taḥ 10

vasiṣṭhō bhagavān-ētya vaidēham-idam-abravīt
rājā daśarathō rājan kṛtakāutuka-maṅgalāiḥ 11

putrair-naravara śrēṣṭha dātāram-abhikāṅkṣatē
dātṛpratigrahītṛbhyāṃ sarvārt-hāḥ prabhavanti hi 12

svadharmaṃ pratipadyasva kṛtvā vaivāhyam-uttamam
ityuktaḥ paramōdārō vasiṣṭhēna mahātmanā 13

pratyuvāca mahātējā vākyaṃ paramadharmavit
kas-stthitaḥ pratihārō mē kasyājñā sampratīkṣyatē 14

svagr̥hē kō vichārō'sti yathā rājyam-idaṃ tava
kṛtakāutuka-sarvasvā vēdimūlam-upāgatāḥ 15

mama kanyā muniśrēṣṭha! dīptā vahnēr-ivārchiṣaḥ
sajjō'haṃ tvat-pratīkṣōsmi vēdyām-asyāṃ pratistthitaḥ 16

avighnaṃ kurutāṃ rājā kimart-ham-avalambatē
tadvākyaṃ janakēnōktaṃ śrutvā daśarathastadā
pravēśayāmāsa sutān sarvān-r̥ṣigaṇān-api 17

tatō rājā vidēhānāṃ vasiṣṭham-idam-abravīt 18

kārayasva r̥ṣē! sarvam-r̥ṣibhiḥ saha dhārmika
rāmasya lōkarāmasya kriyāṃ vaivāhikīṃ vibhō! 19

tat-hētyuktvā tu janakaṃ vasiṣṭhō bhagavānr̥ṣiḥ
viśvāmitraṃ puraskr̥tya śatānandaṃ cha d-hāṛm i kam 20

p-rapāmad-h-yē t u v i d-h i va-t-vēd iṃ kr̥t vā mahātapaḥ
ala-ñ-chakāra tāṃ vēd iṃ gand-hap uṣpā i s-sumantataḥ 21

s uvar-ṇapāl i kāb-h iś-cha ch-h i d-rak um-b-hā iś-cha sāṅk urā iḥ
aṅk urāḍ-h-yā iś-śarāvā iś-cha d-hūpapāt-rā i s-sad-hūpakā iḥ 22

śaṅk-hapāt-rā i s-s-r uvā i s-s-r ug-b-h iḥ pāt-rā i rar-g-h-yāb-h i pūr i tā iḥ
lā-japūr-ṇā iś-cha pāt-rīb-h i rak-ṣatā i rab-h i-sum-sk-r i tā iḥ 23

dar-b-hā i s-sumā i s-sumāstīr-ya v i d-h i va-n-mant-rapūr-vakam
ag n i mādā-ya vēd-yāṃ t u v i d-h i-mant-rap uras-kr̥tam 24

j u-hāvā-g nā u mahātējā vas i ṣṭ-hō b-hagavā-nr̥ṣ iḥ
tatas-sītāṃ samānī-ya saṛvā-b-haraṇa-b-hūṣ i tām 25

sumak-ṣamag nē s-sum-st-hā-p-ya rāghavā-b-h i m uk-hē tadā
ab-ravī-j-janakō rājā kāusal-yānanda-var-d-hanam 26

iyaṃ sītā mama s utā sa-had-har-macharī tava
p-ratīch-cha chā i nāṃ b-had-raṃ tē pāṇ iṃ gṛ-hṇīṣ-va pāṇ i nā 27

pa-t i v-ratā mahāb-hāgā ch-hā-yēvā-n ugatā sadā
it-y ukt vā p-rāk-ṣ i pad-rājā mant-rapūtaṃ jalaṃ tadā 28

sād-h u sād-h v i t i dēvānā m r̥ṣīṇāṃ vadatāṃ tadā
dēvad und ub-h i n i r-g-hōṣaḥ p uṣpavar-ṣō mahānab-hūt 29

ēvaṃ da-t-t vā tadā sītāṃ mant-rōdakap uras-kr̥tām
ab-ravī-j-janakō rājā har-ṣēṇā-b-h i par i p-l utaḥ 30

lak-ṣ-maṇā-gac-cha b-had-raṃ tē ūṛm i lām-u-d-yatāṃ ma-yā
p-ratīch-cha pāṇ iṃ gṛ-hṇīṣ-va mā-b-hūt-kālas-ya par-ya-yaḥ 31

tamēvam-ukt vā janakō b-harataṃ chā-b-h-yab-hāṣata
gṛ-hāṇa pāṇ iṃ māṇḍav-yāḥ pāṇ i nā raghuna-ndana 32

śat-r ug-h naṃ chāp i d-har-mātmā ab-ravī-j-janakēś-varaḥ
ś-r utakīṛt-yā mahābā-hō! pāṇ iṃ gṛ-hṇīṣ-va pāṇ i nā 33

saṛvē b-havantassāum-yāś-cha saṛvē s uchar i tav-ratāḥ
pa-t-nīb-h i s-sa-nt u kākutst-hā mā-b-hūt-kālas-ya par-ya-yaḥ 34

janakas-ya vacha ś-śrut vā pāṇī-n pāṇ i b-h i rā-sp-r̥śan
chat vārastē chatasṛṇāṃ vas i ṣṭ-has-ya matē st-h i tāḥ 35

agn iṃ p-radak-ṣ iṇīkr̥t-ya vēd iṃ rā-jānam-ēva cha
r̥ṣī-m ś-chāiva mahātmānas-sa-b-hāṛ-yā rag-h usat-tamāḥ 36

ya-t-hōktēna tadā chak-r ur-v i vāhaṃ v i d-h i pūr-vakam
kākutst-hā iś-cha gṛ-hītēṣ u lal i tēṣ u cha pāṇ i ṣ u 37

p uṣpavar-ṣ i r-mahat-yāasīd-anta-r i k-ṣā-t-s ub-hās-varā
d i v-yad und ub-h i n i r-g-hōṣā i r-gīta-vād i t-ran i svanā iḥ 38

nanṛt uś-chā-p-saras-suṅ-g-hā gand-har-vāś-cha ja-g uḥ kalam
v i vā-hē rag-h um uk-h-yānāṃ tad-adb-h utam-adṛś-ya-ta 39

īdṛśē var-tamānē t u tūr-yōd-g-h uṣ-ṭan i nād i tē
t-r i ragn iṃ tē par i k-ram-ya ū-h ur-b-hāṛ-yāṃ mahāujasaḥ 40

at-hōpakār-yāṃ jag-m ustē sa-b-hāṛ-yā raghuna-ndanāḥ
rājā'p-y an u-ya-yā u paś-yan-sar-ṣ i sum-g-ha ssabānd-havaḥ 41

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē trayassaptatitamaḥ sargaḥ