సుందరకాండ - ఏకోనచత్వారింశ సర్గః (హనుమంతుని వీడ్కోలు - సీతమ్మ సందేహం)
మణిం దత్వా తతః సీతా హనుమంతమథాsబ్రవీత్ |
అభిజ్ఞానం అభిజ్ఞాతం ఏతత్ రామస్య తత్త్వతః || ౧ ||
మణిం తు దృష్ట్వా రామో వై త్రయాణాం సంస్మరిష్యతి |
వీరో జనన్యా మమ చ రాజ్ఞో దశరథస్య చ || ౨ ||
స భూయః త్వం సముత్సాహే చోదితో హరిసత్తమ |
అస్మిన్ కార్య సమారంభే ప్రచింతయ యదుత్తరమ్ || ౩ ||
త్వమస్మిన్ కార్యనిర్యోగే ప్రమాణం హరిసత్తమ |
హనుమన్ యత్నమాస్థాయ దుఃఖక్షయకరో భవ || ౪ ||
తస్య చింతయతో యత్నో దుఃఖక్షయకరో భవేత్ |
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ మారుతిర్భీమవిక్రమః || ౫ ||
శిరసాఽఽవన్ద్య వైదేహీం గమనాయోపచక్రమే |
జ్ఞాత్వా సంప్రస్థితం దేవీ వానరం మారుతాత్మజమ్ || ౬ ||
భాష్పగద్గదయా వాచా మైథిలీ వాక్యమబ్రవీత్ |
కుశలం హనుమాన్ బ్రూయాః సహితౌ రామలక్ష్మణౌ || ౭ ||
సుగ్రీవం చ సహామాత్యం వృద్ధాన్ సర్వాంశ్చ వానరాన్ |
బ్రూయాస్త్వం వానరశ్రేష్ఠ కుశలం ధర్మసంహితమ్ || 8 ||
యథా స చ మహాబాహుః మాం తారయతి రాఘవః |
అస్మాత్ దుఃఖాంబుసంరోధాత్ త్వం సమాధాతుమర్హసి || ౯ ||
జీవంతీం మాం యథా రామః సంభావయతి కీర్తిమాన్ |
తత్తథా హనుమాన్ వాచ్యం వాచా ధర్మమవాప్నుహి || ౧౦ ||
నిత్యముత్సాహ యుక్తాశ్చ వాచః శ్రుత్వా త్వయేరితాః |
వర్ధిష్యతే దాశరథేః పౌరుషం మదవాప్తయే || ౧౧ ||
మత్సందేశయుతా వాచస్త్వత్తః శ్రుత్వా చ రాఘవః |
పరాక్రమవిథిం వీరో విధివత్ సంవిధాస్యతి || ౧౨ ||
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
శిరస్యంజలి మాథాయ వాక్య ముత్తరమబ్రవీత్ || ౧౩ ||
క్షిప్రమేష్యతి కాకుత్స్థో హర్యృక్షప్రవరైర్వృతః |
యస్తే యుధి విజిత్యారీన్ శోకం వ్యపనయిష్యతి || ౧౪ ||
న హి పశ్యామి మర్త్యేషు వాసురేషు సురేషు వా |
యస్తస్య క్షిపతో బాణాన్ స్థాతు ముత్సహతేsగ్రతః || ౧౫ ||
అప్యర్కమపి పర్జన్యమపి వైవస్వతం యమమ్ |
స హి సోఢుం రణే శక్తస్తవ హేతోర్విశేషతః || ౧౬ ||
సహి సాగరపర్యంతాం మహీం శాసితు మీహతే |
త్వన్నిమిత్తో హి రామస్య జయో జనకనందిని || ౧౭ ||
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సమ్యక్సత్యం సుభాషితమ్ |
జానకీ బహు మేనేఽథ వచనం చేద మబ్రవీత్ || ౧౮ ||
తతస్తం ప్రస్థితం సీతా వీక్షమాణా పునః పునః |
భర్తృ స్నేహాన్వితం వాక్యం సౌహార్దాదన్వమానయత్ || ౧౯ ||
యదివా మన్యసే వీర వసైకాహ మరిందమ |
కస్మింశ్చిత్సంవృతో దేసే విశ్రాంతః శ్వో గమిష్యసి || ౨౦ ||
మమచేదల్పభాగ్యాయాః సానిధ్యాత్తవ వానర |
అస్య శోకస్య మహతో ముహూర్తం మోక్షణం భవేత్ || ౨౧ ||
గతే హి హరిశార్దూల పునరాగమానాయ తు |
ప్రాణానా మపి సందేహో మమస్యాన్నత్ర సంశయః || ౨౨ ||
తవా దర్శనజః శోకో భూయో మాం పరితాపయేత్ |
దుఃఖా దుఃఖపరామృష్టాం దీపయన్నివ వానర || ౨౩ ||
అయం చ వీర సందేహాః తిష్టతీవ మమాగ్రతః |
సుమహాం స్త్వత్సహాయేషు హర్యృక్షేషు హరీశ్వర || ౨౪ ||
కథం ను ఖలు దుష్పారం తరిష్యంతి మహోదధిమ్ |
తాని హర్యృక్షసైన్యాని తౌ వానరవరాత్మజౌ || ౨౫ ||
త్రయాణామేవ భూతానాం సాగరస్యాస్య లంఘనే |
శక్తిస్స్యాత్ వైనతేయస్య తవ వా మారుతస్య వా || ౨౬ ||
తదస్మిన్ కార్య నిర్యోగే వీరైవం దురతిక్రమే |
కిం పశ్యసి సమాధానం త్వం హి కార్యవిదాం వరః || ౨౭ ||
కామమస్య త్వమేవైకః కార్యస్య పరిసాధనే |
పర్యాప్తః పరవీరఘ్న యశస్య స్తే ఫలోదయః || ౨8 ||
బలైః సమగ్రైః యది మాం రావణం జిత్య సంయుగే |
విజయీ స్వపురం యాయాత్తత్తు మే స్యాత్ యశస్కరమ్ || ౨౯ ||
శరైస్తు సంకులాం కృత్వా లంకా పరబలార్దనః |
మాం నయేద్యది కాకుత్స్థః తత తస్య సదృశం భవేత్ || ౩౦ ||
తద్యథా తస్య విక్రాంతమనురూపం మహాత్మనః |
భవేదావహశూరస్య తథా త్వముపపాదయ || ౩౧ ||
తదర్థోపహితం వాక్యం సహితం హేతుసంహితమ్ |
నిశమ్య హనుమాన్ శేషం వాక్యముత్తరమబ్రవీత్ || ౩౨ ||
దేవీ హర్యృక్షసైన్యానాం ఈశ్వరః ప్లవతాం వరః |
సుగ్రీవః సత్త్వసంపన్నః తవార్థే కృతనిశ్చయః || ౩౩ ||
స వానర సహస్రాణాం కోటిభిరభిసంవృతః |
క్షిప్రమేష్యతి వైదేహి రాక్షసానాం నిబర్హణః || ౩౪ ||
తస్య విక్రమసంపన్నాః సత్త్వవంతో మహాబలాః |
మనః సంకల్పసంపాతా నిదేశే హరయః స్థితాః || ౩౫ ||
యేషాం నోపరి నాధస్తాన్ నతిర్యక్సజ్జతే గతిః |
న చ కర్మసు సీదంతి మహత్స్వమిత తేజసః || ౩౬ ||
అసకృతైర్మహోత్సాహైః స సాగరధరాహరా |
ప్రదక్షిణీకృతా భూమిః వాయుమార్గానుసారిభిః || ౩౭ ||
మద్విశిష్ఠాశ్చ తుల్యాశ్చ సంతి తత్ర వనౌకసః |
మత్తః ప్రత్యరః కశ్చిన్నాస్తి సుగ్రీవ సన్నిధౌ || ౩౮ ||
అహం తావదిహ ప్రాప్తః కింపునస్తే మహాబలాః |
న హి ప్రకృష్టాః ప్రేష్యంతే ప్రేష్యంతే హీతరే జనాః || ౩౯ ||
తదలం పరితాపేన దేవి శోకోవ్యపైతు తే |
ఏకోత్పాతేన తే లంకామేష్యంతి హరియూథపాః || ౪౦ ||
మమపృష్ఠగతౌ తౌ చంద్ర సూర్యావివోది తౌ |
త్వత్సకాశం మహాసత్త్వౌ నృశింహావాగమిష్యతః || ౪౧ ||
తౌ హి వీరౌ నరవరౌ సహితౌ రామలక్ష్మణౌ |
ఆగమ్య నగరీం లంకాం సాయకైర్విధమిష్యతః || ౪౨ ||
సగణం రావణం హత్వా రాఘవో రఘునందనః |
త్వా మాదాయ వరారోహే స్వపురం ప్రతి యాస్యతి || ౪౩ ||
తదాశ్వసిహి భద్రం తే భవ త్వం కాలకాంక్షిణీ |
న చిరాత్ ద్రక్ష్యసే రామం ప్రజ్వలంత మివాలనమ్ || ౪౪ ||
నిహతే రాక్షసేంద్రేఽస్మిన్ సపుత్రామాత్యబాంధవే |
త్వం సమేష్యసి రామేణ శశాంకేనేవ రోహిణీ || ౪౫ ||
క్షిప్రం త్వం దేవి శోకస్య పారం యాస్యసి మైథిలి |
రావణం చైవ రామేణ నిహతం ద్రక్ష్యసేsచిరాత్ || ౪౬ ||
ఏవ మాశ్వాస్య వైదేహీం హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
గమనాయ మతిం కృత్వా వైదేహీం పునరబ్రవీత్ || ౪౭ ||
తమరిఘ్నం కృతాత్మానం క్షిప్రం ద్రక్ష్యసి రాఘవం |
లక్ష్మణం చ ధనుష్పాణిం లంకాద్వారముపస్థితమ్ || ౪8 ||
నఖదంష్ట్రాయుధాన్ వీరాన్ సింహశార్దూలవిక్రమాన్ |
వానరాన్ వానరనేంద్రాభాన్ క్షిప్రం ద్రక్ష్యసి సంగతాన్ || ౪౯ ||
శైలాంబుదనికాశానాం లంకామలయసానుషు |
నర్దతాం కపిముఖ్యానాం ఆర్యే యూథాన్ అనేకశః || ౫౦ ||
స తు మర్మణి ఘోరేణ తాడితో మన్మథేషుణా |
నశ్రమ లభతే రామః సింహార్దిత ఇవద్విపః || ౫౧ ||
మారుదో దేవీ శోకేన మాభూత్తే మనసోsప్రియం |
శచీవ పత్యా శక్రేణ భర్త్రా నాథవతీ హ్యసి || ౫౨ ||
రామాద్విశిష్ఠః కోఽన్యోఽస్తి కశ్చిత్ సౌమిత్రిణా సమః |
అగ్నిమారుతకల్పౌ తౌ భ్రాతరౌ తవ సంశ్రయౌ || ౫౩ ||
నాస్మిం శ్చిరం వత్స్యసి దేవి దేశే
రక్షోగణైరధ్యుషితేఽతి రౌద్రే |
న తే చిరాదాగమనం ప్రియస్య
క్షమస్వ మత్సంగమకాలమాత్రమ్ || ౫౪ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే ఏకోనచత్వారింశస్సర్గః ||