సుందరకాండ - సప్తవింశ సర్గః (త్రిజట స్వప్నం)
ఇత్యుక్తాః సీతయా ఘోరా రాక్షస్యః క్రోధమూర్ఛితాః |
కాశ్చిత్ జగ్ముః తదాఖ్యాతుం రావణస్య తరస్వినః || ౧ ||
తతస్సీతా ముపాగమ్య రాక్షస్యో ఘోరదర్శనాః |
పునః పరుషమేకార్థం అనర్థార్థమ్ అథాబ్రువన్ || ౨ ||
అద్యేదానీం తవానార్యే సీతే పాపవినిశ్చయే |
రాక్షస్యో భక్షయిష్యంతి మాంస మేతత్ యథాసుఖమ్ || ౩ ||
సీతాం తాభి రనార్యాభిః దృష్ట్వా సంతర్జితాం తదా |
రాక్షసీ త్రిజటా వృద్ధా శయానా వాక్యమబ్రవీత్ || ౪ ||
ఆత్మానం ఖాదతా నార్యా న సీతాం భక్షయిష్యథ |
జనకస్య సుతా మిష్టాం స్నుషాం దశరథస్య చ || ౫ ||
స్వప్నో హృద్య మయా దృష్టో దారుణో రోమహర్షణః |
రాక్షసానాం అభావాయ భర్తురస్యా జయాయ చ || ౬ ||
ఏవముక్తా త్రిజటాయా రాక్షస్యః క్రోధమూర్ఛితాః |
సర్వా ఏవాబ్రువన్ భీతాః త్రిజటాం తాం ఇదం వచః || ౭ ||
కథయస్వ త్వయా దృష్టః స్వప్నోఽయం కీదృశో నిశి |
తాసాం శ్రుత్వాతు వచనం రాక్షసీనాం ముఖాచ్చ్యుతమ్ || ౮ ||
ఉవాచ వచనం కాలే త్రిజటా స్వప్న సంస్థితమ్ |
గజదంతమయీం దివ్యాం శిబికామంతరిక్షగామ్ || ౯ ||
యుక్తాం హంస సహస్రేణ స్వయమాస్థాయ రాఘవః |
శుక్లమాల్యాంబరధరో లక్ష్మణేన సహాగతః || ౧౦ ||
స్వప్నే చాద్య మయా దృష్టా సీతా శుక్లాంబరావృతా |
సాగరేణ పరిక్షిప్తం శ్వేతం పర్వత మాస్థితా || ౧౧ ||
రామేణ సంగతా సీతా భాస్కరేణ ప్రభా యథా |
రాఘవశ్చ మయా దృష్ట శ్చతుర్దంతం మహాగజమ్ || ౧౨ ||
ఆరూఢః శైలసంకాశం చచార సహ లక్ష్మణః |
తతస్తౌ నరశార్దూలౌ దీప్యమానౌ స్వతేజసా || ౧౩ ||
శుక్లమాల్యాంబరధరౌ జానకీం పర్యుపస్థితౌ |
తతస్తస్య స్యాగ్రే హ్యాకాశ స్థస్య దంతినః || ౧౪ ||
భర్త్రా పరిగృహీతస్య జానకీ స్కంధమాశ్రితా |
భర్తురంకాత్ సముత్పత్య తతః కమలలోచనా || ౧౫ ||
చంద్రసూర్యౌ మయా దృష్టా పాణిభ్యాం పరిమార్జతీ |
తతస్తాభ్యాం కుమారాభ్యా మాస్థితః స గజోత్తమః || ౧౬ ||
సీతయా చ విశాలాక్ష్యా లంకాయా ఉపరిస్థితః |
పాణ్డురర్షభ యుక్తేన రథే నాష్టయుజా స్వయమ్ || ౧౭ ||
ఇహోపయాతః కాకుత్ స్థః సీతయా సహ భార్యయా |
లక్ష్మణేన సహభ్రాత్రా సీతయా సహ వీర్యవాన్ || ౧౮ ||
ఆరుహ్య పుష్పకం దివ్యం విమానం సూర్యసన్నిభమ్ |
ఉత్తరాం దిశమాలోక్య జగామ పురుషోత్తమః || ౧౯ ||
ఏవం స్వప్నే మయా దృష్టో రామో విష్ణుపరాక్రమః |
లక్ష్మణేన సహభ్రాత్రా సీతాయ సహ భార్యయా || ౨౦ ||
న హి రామో మహాతేజా శ్శక్యో జేతుం సురాసురైః |
రాక్షసైర్వాపి చాన్యైర్వా స్వర్గం పాపజనైరివ || ౨౧ ||
రావణశ్చ మయాదృష్టః క్షితౌ తైలసముత్క్షితః |
రక్తవాసాః పిబన్మత్తః కరవీరకృత స్రజః || ౨౨ ||
విమానాత్ పుష్పకాదద్య రావణః పతితో భువి |
కృష్యమాణ స్త్రియా దృష్టో ముండః కృష్ణాంబరః పునః || ౨౩ ||
రథేన ఖరయుక్తేన రక్తమాల్యానులేపనః |
పిబం స్తైలం హసన్ నృత్యన్ భ్రాంతచిత్తకులేంద్రియః || ౨౪ ||
గర్ధభేన యయౌ శీఘ్రం దక్షిణాం దిశమాస్థితః |
పునరేవ మయాదృష్టో రావణో రాక్షసేశ్వరః || ౨౫ ||
పతితోఽవాక్ఛిరా భూమౌ గర్ధభాత్ భయమోహితః |
సహసోత్థాయ సంభ్రాంతో భయార్తో మదవిహ్వలః || ౨౬ ||
ఉన్మత్త ఇవ దిగ్వాసాదుర్వాక్యం ప్రలపన్ బహు |
దుర్గంధం దుస్సహం ఘోరం తిమిరం నరకోపమమ్ || ౨౭ ||
మలపంకం ప్రవిశ్యాశు మగ్నస్తత్ర స రావణః |
కంఠే బధ్వా దశగ్రీవం ప్రమదా రక్తవాసినీ || ౨౮ ||
కాలీ కర్దమలిప్తాంగీ దిశం యామ్యాం ప్రకర్షతి |
ఏవం తత్ర మయాదృష్టః కుంభకర్ణో నిశాచరః || ౨౯ ||
రావణస్య సుతాస్సర్వే దృష్టా స్తైలసముత్క్షితాః |
వరాహేణ దశగ్రీవ శ్శింశుమారేణ చ ఇంద్రజిత్ || ౩౦ ||
ఉష్ట్రేణ కుంభకర్ణశ్చ ప్రయాతో దక్షిణాం దిశమ్ |
ఏకస్తత్ర మయా దృష్టా శ్శ్వేతచ్ఛత్రో విభీషణః || ౩౧ ||
శుక్లమాల్యాంబరధరః శుక్లగంధానులేపనః |
శంఖదుందుభినిర్ఘోషైః నృత్తగీతైరలంకృతః || ౩౨ ||
ఆరుహ్య శైలసంకాశం మేఘస్తనితనిస్స్వనమ్ |
చతుర్దంతం గజం దివ్యమాస్తే తత్ర విభీషణః || ౩౩ ||
చతుర్భిః సచివైః సార్థం వైహాయస ముపస్థితః |
సమాజశ్చ మయా దృష్టో గీతవాదిత్ర నిస్స్వనః || ౩౪ ||
పిబతాం రక్తమాల్యానాం రక్షసాం రక్తవాససామ్ |
లంకాచేయం పురీ రమ్యా సవాజి రథకుంజరా || ౩౫ ||
సాగరే పతితా దృష్టా భగ్న గోపురతోరణా |
లంకా దృష్టా మయా స్వప్నే రావణే నాభిరక్షితా || ౩౬ ||
దగ్ధా రామస్య దూతేన వానరేణ తరస్వినా |
పీత్వా తైలం ప్రవృత్తాశ్చ ప్రహసంత్యో మహాస్వనాః || ౩౭ ||
లంకాయాం భస్మరూక్షాయాం ప్రవిష్టా రాక్షస స్త్రియః |
కుంభకర్ణాదయశ్చేమే సర్వే రాక్షస పుంగవః || ౩౮ ||
రక్తం నివసనం గృహ్య ప్రవిష్టా గోమయహ్రదే |
అపగచ్ఛత నశ్యధ్వం సీతా మాప స రాఘవః || ౩౯ ||
ఘాతయేత్ పరమామర్షీ సర్వై స్సార్థం హి రాక్షసైః |
ప్రయాం బహుమతాం భార్యాం వనవాస మనువ్రతామ్ || ౪౦ ||
భర్త్సితాం తర్జితాం వాపి నానుమంశ్యతి రాఘవః |
తదలం క్రూరవాక్యైః వః సాంత్వమేవాభిదీయతామ్ || ౪౧ ||
అభియాచామ వైదేహీ మే తద్ధి మమరోచతే |
యస్యాం ఏవం విధః స్వప్నో దుఃఖితాయాం ప్రదృశ్యతే || ౪౨ ||
సా దుఃఖైః వివిధై ర్ముక్తా ప్రియం ప్రాప్నోత్యనుత్తమమ్ |
భర్త్సితా మపి యాచధ్వం రాక్షస్యః కిం వివక్షయా || ౪౩ ||
రాఘవాద్ధి భయం ఘోరం రాక్షసానా ముపస్థితమ్ |
ప్రణిపాతప్రసన్నా హి మైథిలీ జనకాత్మజా || ౪౪ ||
అలమేషా పరిత్రాతుం రాక్షస్యో మహతో భయాత్ |
అపి చాస్యా విశాలాక్ష్యా న కించి దుపలక్షయే || ౪౫ ||
విరూపమపి చాంగేషు సుసూక్ష్మమపి లక్షణమ్ |
ఛాయావైగుణ్యమాత్రం తు శంకే దుఃఖముపస్థితమ్ || ౪౬ ||
అదుఃఖార్హ మిమాం దేవీం వైహాయస ముపస్థితమ్ |
అర్థసిద్ధిం తు వైదేహ్యాః పశ్యామ్యహ ముపస్థితామ్ || ౪౭ ||
రాక్షసేంద్రవినాశం చ విజయం రాఘవస్య చ |
నిమిత్తభూత మేత త్తు శ్రోతుమస్యా మహత్ప్రియమ్ || ౪౮ ||
దృశ్యతే చ స్ఫురచ్ఛక్షుః పద్మ పత్ర మివాయతమ్ |
ఈషచ్చ హృషితో వాస్యా దక్షిణాయా హ్యదక్షిణః || ౪౯ ||
అకస్మాదేవ వైదేహ్యా బాహురేకః ప్రకంపతే |
కరేణు హస్త ప్రతిమ స్సవ్య శ్చోరు రునుత్తమః || ౫౦ ||
వేపమాన స్సూచయతి రాఘవం పురతః స్థితమ్ || ౫౧ ||
పక్షీ చ శాఖా నిలయః ప్రహృష్టః
పునః పునశ్చోత్తమ సాంత్వవాదీ |
సుస్వాగతాం వాచ ముదీరయానః
పునః పునశ్చోదయతీవ హృష్టః || ౫౨ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే సప్తవింశస్సర్గః ||