శ్రీ శివ సహస్రనామ స్తోత్రం
ధ్యానం
శాంతం పద్మాసనస్థం శశిధరమకుటం పంచవక్త్రం త్రినేత్రం
శూలం వజ్రం చ ఖడ్గం పరశుమభయదం దక్షభాగే వహన్తం |
నాగం పాశం చ ఘంటాం ప్రళయహుతవహం చాంకుశం వామభాగే
నానాలంకారయుక్తం స్ఫటికమణినిభం పార్వతీశం నమామి ||
స్తోత్రం
ఓం స్థిరః స్థాణుః ప్రభుర్భీమః ప్రవరో వరదో వరః |
సర్వాత్మా సర్వవిఖ్యాతః సర్వః సర్వకరో భవః || ౧ ||
జటీ చర్మీ శిఖండీ చ సర్వాంగః సర్వభావనః |
హరశ్చ హరిణాక్షశ్చ సర్వభూతహరః ప్రభుః || ౨ ||
ప్రవృత్తిశ్చ నివృత్తిశ్చ నియతః శాశ్వతో ధ్రువః |
శ్మశానవాసీ భగవాన్ ఖచరో గోచరోఽర్దనః || ౩ ||
అభివాద్యో మహాకర్మా తపస్వీ భూతభావనః |
ఉన్మత్తవేషప్రచ్ఛన్నః సర్వలోకప్రజాపతిః || ౪ ||
మహారూపో మహాకాయో వృషరూపో మహాయశాః |
మహాత్మా సర్వభూతాత్మా విశ్వరూపో మహాహనుః || ౫ ||
లోకపాలోఽంతర్హితాత్మా ప్రసాదో హయగర్దభిః |
పవిత్రం చ మహాంశ్చైవ నియమో నియమాశ్రితః || ౬ ||
సర్వకర్మా స్వయంభూత ఆదిరాదికరో నిధిః |
సహస్రాక్షో విశాలాక్షః సోమో నక్షత్రసాధకః || ౭ ||
చంద్రః సూర్యః శనిః కేతుర్గ్రహో గ్రహపతిర్వరః |
అత్రిరత్ర్యానమస్కర్తా మృగబాణార్పణోఽనఘః || ౮ ||
మహాతపా ఘోరతపా అదీనో దీనసాధకః |
సంవత్సరకరో మంత్రః ప్రమాణం పరమం తపః || ౯ ||
యోగీ యోజ్యో మహాబీజో మహారేతా మహాబలః |
సువర్ణరేతాః సర్వజ్ఞః సుబీజో బీజవాహనః || ౧౦ ||
దశబాహుస్త్వనిమిషో నీలకంఠ ఉమాపతిః |
విశ్వరూపః స్వయంశ్రేష్ఠో బలవీరోఽబలో గణః || ౧౧ ||
గణకర్తా గణపతిర్దిగ్వాసాః కామ ఏవ చ |
మంత్రవిత్పరమోమంత్రః సర్వభావకరో హరః || ౧౨ ||
కమండలుధరో ధన్వీ బాణహస్తః కపాలవాన్ |
అశనీ శతఘ్నీ ఖడ్గీ పట్టిశీ చాయుధీ మహాన్ || ౧౩ ||
స్రువహస్తః సురూపశ్చ తేజస్తేజస్కరో నిధిః |
ఉష్ణీషీ చ సువక్త్రశ్చ ఉదగ్రో వినతస్తథా || ౧౪ ||
దీర్ఘశ్చ హరికేశశ్చ సుతీర్థః కృష్ణ ఏవ చ |
సృగాలరూపః సిద్ధార్థో ముండః సర్వశుభంకరః || ౧౫ ||
అజశ్చ బహురూపశ్చ గంధధారీ కపర్ద్యపి |
ఊర్ధ్వరేతా ఊర్ధ్వలింగ ఊర్ధ్వశాయీ నభస్స్థలః || ౧౬ ||
త్రిజటీ చీరవాసాశ్చ రుద్రః సేనాపతిర్విభుః |
అహశ్చరో నక్తంచరస్తిగ్మమన్యుః సువర్చసః || ౧౭ ||
గజహా దైత్యహా కాలో లోకధాతా గుణాకరః |
సింహశార్దూలరూపశ్చ ఆర్ద్రచర్మాంబరావృతః || ౧౮ ||
కాలయోగీ మహానాదః సర్వకామశ్చతుష్పథః |
నిశాచరః ప్రేతచారీ భూతచారీ మహేశ్వరః || ౧౯ ||
బహుభూతో బహుధరః స్వర్భానురమితో గతిః |
నృత్యప్రియో నిత్యనర్తో నర్తకః సర్వలాలసః || ౨౦ ||
ఘోరో మహాతపాః పాశో నిత్యో గిరిరుహో నభః |
సహస్రహస్తో విజయో వ్యవసాయో హ్యతంద్రితః || ౨౧ ||
అధర్షణో ధర్షణాత్మా యజ్ఞహా కామనాశకః |
దక్షయాగాపహారీ చ సుసహో మధ్యమస్తథా || ౨౨ ||
తేజోపహారీ బలహా ముదితోఽర్థోఽజితో వరః |
గంభీరఘోషో గంభీరో గంభీరబలవాహనః || ౨౩ ||
న్యగ్రోధరూపో న్యగ్రోధో వృక్షకర్ణస్థితిర్విభుః |
సుతీక్ష్ణదశనశ్చైవ మహాకాయో మహాననః || ౨౪ ||
విష్వక్సేనో హరిర్యజ్ఞః సంయుగాపీడవాహనః |
తీక్ష్ణతాపశ్చ హర్యశ్వః సహాయః కర్మకాలవిత్ || ౨౫ ||
విష్ణుప్రసాదితో యజ్ఞః సముద్రో బడబాముఖః |
హుతాశనసహాయశ్చ ప్రశాంతాత్మా హుతాశనః || ౨౬ ||
ఉగ్రతేజా మహాతేజా జన్యో విజయకాలవిత్ |
జ్యోతిషామయనం సిద్ధిః సర్వవిగ్రహ ఏవ చ || ౨౭ ||
శిఖీ ముండీ జటీ జ్వాలీ మూర్తిజో మూర్ధగో బలీ |
వేణవీ పణవీ తాలీ ఖలీ కాలకటంకటః || ౨౮ ||
నక్షత్రవిగ్రహమతిర్గుణబుద్ధిర్లయోఽగమః |
ప్రజాపతిర్విశ్వబాహుర్విభాగః సర్వగోముఖః || ౨౯ ||
విమోచనః సుసరణో హిరణ్యకవచోద్భవః |
మేఘజో బలచారీ చ మహీచారీ స్రుతస్తథా || ౩౦ ||
సర్వతూర్యనినాదీ చ సర్వాతోద్యపరిగ్రహః |
వ్యాలరూపో గుహావాసీ గుహో మాలీ తరంగవిత్ || ౩౧ ||
త్రిదశస్త్రికాలధృక్కర్మసర్వబంధవిమోచనః |
బంధనస్త్వసురేంద్రాణాం యుధిశత్రువినాశనః || ౩౨ ||
సాంఖ్యప్రసాదో దుర్వాసాః సర్వసాధునిషేవితః |
ప్రస్కందనో విభాగజ్ఞో అతుల్యో యజ్ఞభాగవిత్ || ౩౩ ||
సర్వవాసః సర్వచారీ దుర్వాసా వాసవోఽమరః |
హైమో హేమకరో యజ్ఞః సర్వధారీ ధరోత్తమః || ౩౪ ||
లోహితాక్షో మహాక్షశ్చ విజయాక్షో విశారదః |
సంగ్రహో నిగ్రహః కర్తా సర్పచీరనివాసనః || ౩౫ ||
ముఖ్యోఽముఖ్యశ్చ దేహశ్చ కాహలిః సర్వకామదః |
సర్వకాలప్రసాదశ్చ సుబలో బలరూపధృక్ || ౩౬ ||
సర్వకామవరశ్చైవ సర్వదః సర్వతోముఖః |
ఆకాశనిర్విరూపశ్చ నిపాతీ హ్యవశః ఖగః || ౩౭ ||
రౌద్రరూపోఽంశురాదిత్యో బహురశ్మిః సువర్చసీ |
వసువేగో మహావేగో మనోవేగో నిశాచరః || ౩౮ ||
సర్వవాసీ శ్రియావాసీ ఉపదేశకరోఽకరః |
మునిరాత్మనిరాలోకః సంభగ్నశ్చ సహస్రదః || ౩౯ ||
పక్షీ చ పక్షరూపశ్చ అతిదీప్తో విశాంపతిః |
ఉన్మాదో మదనః కామో హ్యశ్వత్థోఽర్థకరో యశః || ౪౦ ||
వామదేవశ్చ వామశ్చ ప్రాగ్దక్షిణశ్చ వామనః |
సిద్ధయోగీ మహర్షిశ్చ సిద్ధార్థః సిద్ధసాధకః || ౪౧ ||
భిక్షుశ్చ భిక్షురూపశ్చ విపణో మృదురవ్యయః |
మహాసేనో విశాఖశ్చ షష్ఠిభాగో గవాంపతిః || ౪౨ ||
వజ్రహస్తశ్చ విష్కంభీ చమూస్తంభన ఏవ చ |
వృత్తావృత్తకరస్తాలో మధుర్మధుకలోచనః || ౪౩ ||
వాచస్పత్యో వాజసనో నిత్యాశ్రమపూజితః |
బ్రహ్మచారీ లోకచారీ సర్వచారీ విచారవిత్ || ౪౪ ||
ఈశాన ఈశ్వరః కాలో నిశాచారీ పినాకవాన్ |
నిమిత్తస్థో నిమిత్తం చ నందిర్నందికరో హరిః || ౪౫ ||
నందీశ్వరశ్చ నందీ చ నందనో నందివర్ధనః |
భగహారీ నిహంతా చ కాలో బ్రహ్మపితామహః || ౪౬ ||
చతుర్ముఖో మహాలింగశ్చారులింగస్తథైవ చ |
లింగాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో యోగాధ్యక్షో యుగావహః || ౪౭ ||
బీజాధ్యక్షో బీజకర్తా అధ్యాత్మాఽనుగతో బలః |
ఇతిహాసః సకల్పశ్చ గౌతమోఽథ నిశాకరః || ౪౮ ||
దంభో హ్యదంభో వైదంభో వశ్యో వశకరః కలిః |
లోకకర్తా పశుపతిర్మహాకర్తా హ్యనౌషధః || ౪౯ ||
అక్షరం పరమం బ్రహ్మ బలవచ్ఛక్ర ఏవ చ |
నీతిర్హ్యనీతిః శుద్ధాత్మా శుద్ధో మాన్యో గతాగతః || ౫౦ ||
బహుప్రసాదః సుస్వప్నో దర్పణోఽథ త్వమిత్రజిత్ |
వేదకారో మంత్రకారో విద్వాన్ సమరమర్దనః || ౫౧ ||
మహామేఘనివాసీ చ మహాఘోరో వశీకరః |
అగ్నిజ్వాలో మహాజ్వాలో అతిధూమ్రో హుతో హవిః || ౫౨ ||
వృషణః శంకరో నిత్యం వర్చస్వీ ధూమకేతనః |
నీలస్తథాఽంగలుబ్ధశ్చ శోభనో నిరవగ్రహః || ౫౩ ||
స్వస్తిదః స్వస్తిభావశ్చ భాగీ భాగకరో లఘుః |
ఉత్సంగశ్చ మహాంగశ్చ మహాగర్భపరాయణః || ౫౪ ||
కృష్ణవర్ణః సువర్ణశ్చ ఇంద్రియం సర్వదేహినామ్ |
మహాపాదో మహాహస్తో మహాకాయో మహాయశాః || ౫౫ ||
మహామూర్ధా మహామాత్రో మహానేత్రో నిశాలయః |
మహాంతకో మహాకర్ణో మహోష్ఠశ్చ మహాహనుః || ౫౬ ||
మహానాసో మహాకంబుర్మహాగ్రీవః శ్మశానభాక్ |
మహావక్షా మహోరస్కో హ్యంతరాత్మా మృగాలయః || ౫౭ ||
లంబనో లంబితోష్ఠశ్చ మహామాయః పయోనిధిః |
మహాదంతో మహాదంష్ట్రో మహాజిహ్వో మహాముఖః || ౫౮ ||
మహానఖో మహారోమా మహాకోశో మహాజటః |
ప్రసన్నశ్చ ప్రసాదశ్చ ప్రత్యయో గిరిసాధనః || ౫౯ ||
స్నేహనోఽస్నేహనశ్చైవ అజితశ్చ మహామునిః |
వృక్షాకారో వృక్షకేతురనలో వాయువాహనః || ౬౦ ||
గండలీ మేరుధామా చ దేవాధిపతిరేవ చ |
అథర్వశీర్షః సామాస్య ఋక్సహస్రామితేక్షణః || ౬౧ ||
యజుః పాదభుజో గుహ్యః ప్రకాశో జంగమస్తథా |
అమోఘార్థః ప్రసాదశ్చ అభిగమ్యః సుదర్శనః || ౬౨ ||
ఉపకారః ప్రియః సర్వః కనకః కాంచనచ్ఛవిః |
నాభిర్నందికరో భావః పుష్కరః స్థపతిః స్థిరః || ౬౩ ||
ద్వాదశస్త్రాసనశ్చాద్యో యజ్ఞో యజ్ఞసమాహితః |
నక్తం కలిశ్చ కాలశ్చ మకరః కాలపూజితః || ౬౪ ||
సగణో గణకారశ్చ భూతవాహనసారథిః |
భస్మశయో భస్మగోప్తా భస్మభూతస్తరుర్గణః || ౬౫ ||
లోకపాలస్తథాలోకో మహాత్మా సర్వపూజితః |
శుక్లస్త్రిశుక్లః సంపన్నః శుచిర్భూతనిషేవితః || ౬౬ ||
ఆశ్రమస్థః క్రియావస్థో విశ్వకర్మమతిర్వరః |
విశాలశాఖస్తామ్రోష్ఠో హ్యంబుజాలః సునిశ్చలః || ౬౭ ||
కపిలః కపిశః శుక్లః ఆయుశ్చైవ పరోఽపరః |
గంధర్వో హ్యదితిస్తార్క్ష్యః సువిజ్ఞేయః సుశారదః || ౬౮ ||
పరశ్వధాయుధో దేవః హ్యనుకారీ సుబాంధవః |
తుంబవీణో మహాక్రోధ ఊర్ధ్వరేతా జలేశయః || ౬౯ ||
ఉగ్రో వంశకరో వంశో వంశనాదో హ్యనిందితః |
సర్వాంగరూపో మాయావీ సుహృదో హ్యనిలోఽనలః || ౭౦ ||
బంధనో బంధకర్తా చ సుబంధనవిమోచనః |
సయజ్ఞారిః సకామారిర్మహాదంష్ట్రో మహాయుధః || ౭౧ ||
బహుధానిందితః శర్వః శంకరః శంకరోఽధనః |
అమరేశో మహాదేవో విశ్వదేవః సురారిహా || ౭౨ ||
అహిర్బుధ్న్యోఽనిలాభశ్చ చేకితానో హరిస్తథా |
అజైకపాచ్చ కాపాలీ త్రిశంకురజితః శివః || ౭౩ ||
ధన్వంతరిర్ధూమకేతుః స్కందో వైశ్రవణస్తథా |
ధాతా శక్రశ్చ విష్ణుశ్చ మిత్రస్త్వష్టా ధ్రువో ధరః || ౭౪ ||
ప్రభావః సర్వగో వాయురర్యమా సవితా రవిః |
ఉషంగుశ్చ విధాతా చ మాంధాతా భూతభావనః || ౭౫ ||
విభుర్వర్ణవిభావీ చ సర్వకామగుణావహః |
పద్మనాభో మహాగర్భశ్చంద్రవక్త్రోఽనిలోఽనలః || ౭౬ ||
బలవాంశ్చోపశాంతశ్చ పురాణః పుణ్యచంచురీ |
కురుకర్తా కురువాసీ కురుభూతో గుణౌషధః || ౭౭ ||
సర్వాశయో దర్భచారీ సర్వేషాం ప్రాణినాంపతిః |
దేవదేవః సుఖాసక్తః సదసత్సర్వరత్నవిత్ || ౭౮ ||
కైలాసగిరివాసీ చ హిమవద్గిరిసంశ్రయః |
కూలహారీ కూలకర్తా బహువిద్యో బహుప్రదః || ౭౯ ||
వణిజో వర్ధకీ వృక్షో వకుళశ్చందనఛ్ఛదః |
సారగ్రీవో మహాజత్రురలోలశ్చ మహౌషధః || ౮౦ ||
సిద్ధార్థకారీ సిద్ధార్థశ్ఛందోవ్యాకరణోత్తరః |
సింహనాదః సింహదంష్ట్రః సింహగః సింహవాహనః || ౮౧ ||
ప్రభావాత్మా జగత్కాలస్థాలో లోకహితస్తరుః |
సారంగో నవచక్రాంగః కేతుమాలీ సభావనః || ౮౨ ||
భూతాలయో భూతపతిరహోరాత్రమనిందితః || ౮౩ ||
వాహితా సర్వభూతానాం నిలయశ్చ విభుర్భవః |
అమోఘః సంయతో హ్యశ్వో భోజనః ప్రాణధారణః || ౮౪ ||
ధృతిమాన్ మతిమాన్ దక్షః సత్కృతశ్చ యుగాధిపః |
గోపాలిర్గోపతిర్గ్రామో గోచర్మవసనో హరిః || ౮౫ ||
హిరణ్యబాహుశ్చ తథా గుహాపాలః ప్రవేశినామ్ |
ప్రకృష్టారిర్మహాహర్షో జితకామో జితేంద్రియః || ౮౬ ||
గాంధారశ్చ సువాసశ్చ తపస్సక్తో రతిర్నరః |
మహాగీతో మహానృత్యో హ్యప్సరోగణసేవితః || ౮౭ ||
మహాకేతుర్మహాధాతుర్నైకసానుచరశ్చలః |
ఆవేదనీయ ఆదేశః సర్వగంధసుఖావహః || ౮౮ ||
తోరణస్తారణో వాతః పరిధీపతిఖేచరః |
సంయోగో వర్ధనో వృద్ధో హ్యతివృద్ధో గుణాధికః || ౮౯ ||
నిత్య ఆత్మా సహాయశ్చ దేవాసురపతిః పతిః |
యుక్తశ్చ యుక్తబాహుశ్చ దేవో దివి సుపర్వణః || ౯౦ ||
ఆషాఢశ్చ సుషాఢశ్చ ధ్రువోఽథ హరిణో హరః |
వపురావర్తమానేభ్యో వసుశ్రేష్ఠో మహాపథః || ౯౧ ||
శిరోహారీ విమర్శశ్చ సర్వలక్షణలక్షితః |
అక్షశ్చ రథయోగీ చ సర్వయోగీ మహాబలః || ౯౨ ||
సమామ్నాయోఽసమామ్నాయస్తీర్థదేవో మహారథః |
నిర్జీవో జీవనో మంత్రః శుభాక్షో బహుకర్కశః || ౯౩ ||
రత్నప్రభూతో రక్తాంగో మహార్ణవనిపానవిత్ |
మూలం విశాలో హ్యమృతో వ్యక్తావ్యక్తస్తపోనిధిః || ౯౪ ||
ఆరోహణోఽధిరోహశ్చ శీలధారీ మహాయశాః |
సేనాకల్పో మహాకల్పో యోగో యోగకరో హరిః || ౯౫ ||
యుగరూపో మహారూపో మహానాగహనో వధః |
న్యాయనిర్వపణః పాదః పండితో హ్యచలోపమః || ౯౬ ||
బహుమాలో మహామాలః శశీ హరసులోచనః |
విస్తారో లవణః కూపస్త్రియుగః సఫలోదయః || ౯౭ ||
త్రిలోచనో విషణ్ణాంగో మణివిద్ధో జటాధరః |
బిందుర్విసర్గః సుముఖః శరః సర్వాయుధః సహః || ౯౮ ||
నివేదనః సుఖాజాతః సుగంధారో మహాధనుః |
గంధపాలీ చ భగవానుత్థానః సర్వకర్మణామ్ || ౯౯ ||
మంథానో బహుళో వాయుః సకలః సర్వలోచనః |
తలస్తాలః కరస్థాలీ ఊర్ధ్వసంహననో మహాన్ || ౧౦౦ ||
ఛత్రం సుఛత్రో విఖ్యాతో లోకః సర్వాశ్రయః క్రమః |
ముండో విరూపో వికృతో దండీ కుండీ వికుర్వణః || ౧౦౧ ||
హర్యక్షః కకుభో వజ్రీ శతజిహ్వః సహస్రపాత్ |
సహస్రమూర్ధా దేవేంద్రః సర్వదేవమయో గురుః || ౧౦౨ ||
సహస్రబాహుః సర్వాంగః శరణ్యః సర్వలోకకృత్ |
పవిత్రం త్రికకున్మంత్రః కనిష్ఠః కృష్ణపింగళః || ౧౦౩ ||
బ్రహ్మదండవినిర్మాతా శతఘ్నీ పాశశక్తిమాన్ |
పద్మగర్భో మహాగర్భో బ్రహ్మగర్భో జలోద్భవః || ౧౦౪ ||
గభస్తిర్బ్రహ్మకృద్బ్రహ్మీ బ్రహ్మవిద్బ్రాహ్మణో గతిః |
అనంతరూపో నైకాత్మా తిగ్మతేజాః స్వయంభువః || ౧౦౫ ||
ఊర్ధ్వగాత్మా పశుపతిర్వాతరంహా మనోజవః |
చందనీ పద్మనాళాగ్రః సురభ్యుత్తరణో నరః || ౧౦౬ ||
కర్ణికారమహాస్రగ్వీ నీలమౌళిః పినాకధృత్ |
ఉమాపతిరుమాకాంతో జాహ్నవీభృదుమాధవః || ౧౦౭ ||
వరో వరాహో వరదో వరేణ్యః సుమహాస్వనః |
మహాప్రసాదో దమనః శత్రుహా శ్వేతపింగళః || ౧౦౮ ||
ప్రీతాత్మా పరమాత్మా చ ప్రయతాత్మా ప్రధానధృత్ |
సర్వపార్శ్వముఖస్త్ర్యక్షో ధర్మసాధారణో వరః || ౧౦౯ ||
చరాచరాత్మా సూక్ష్మాత్మా అమృతో గోవృషేశ్వరః |
సాధ్యర్షిర్వసురాదిత్యః వివస్వాన్సవితాఽమృతః || ౧౧౦ ||
వ్యాసః సర్గః సుసంక్షేపో విస్తరః పర్యయో నరః |
ఋతుః సంవత్సరో మాసః పక్షః సంఖ్యాసమాపనః || ౧౧౧ ||
కళా కాష్ఠా లవా మాత్రా ముహూర్తాహః క్షపాః క్షణాః |
విశ్వక్షేత్రం ప్రజాబీజం లింగమాద్యస్సునిర్గమః || ౧౧౨ ||
సదసద్వ్యక్తమవ్యక్తం పితా మాతా పితామహః |
స్వర్గద్వారం ప్రజాద్వారం మోక్షద్వారం త్రివిష్టపమ్ || ౧౧౩ ||
నిర్వాణం హ్లాదనశ్చైవ బ్రహ్మలోకః పరాగతిః |
దేవాసురవినిర్మాతా దేవాసురపరాయణః || ౧౧౪ ||
దేవాసురగురుర్దేవో దేవాసురనమస్కృతః |
దేవాసురమహామాత్రో దేవాసురగణాశ్రయః || ౧౧౫ ||
దేవాసురగణాధ్యక్షో దేవాసురగణాగ్రణీః |
దేవాదిదేవో దేవర్షిర్దేవాసురవరప్రదః || ౧౧౬ ||
దేవాసురేశ్వరో విశ్వో దేవాసురమహేశ్వరః |
సర్వదేవమయోఽచింత్యో దేవతాత్మాఽఽత్మసంభవః || ౧౧౭ ||
ఉద్భిత్త్రివిక్రమో వైద్యో విరజో నీరజోఽమరః |
ఈడ్యో హస్తీశ్వరో వ్యాఘ్రో దేవసింహో నరర్షభః || ౧౧౮ ||
విబుధోఽగ్రవరః సూక్ష్మః సర్వదేవస్తపోమయః |
సుయుక్తః శోభనో వజ్రీ ప్రాసానాంప్రభవోఽవ్యయః || ౧౧౯ ||
గుహః కాంతో నిజః సర్గః పవిత్రం సర్వపావనః |
శృంగీ శృంగప్రియో బభ్రూ రాజరాజో నిరామయః || ౧౨౦ ||
అభిరామః సురగణో విరామః సర్వసాధనః |
లలాటాక్షో విశ్వదేవో హరిణో బ్రహ్మవర్చసః || ౧౨౧ ||
స్థావరాణాంపతిశ్చైవ నియమేంద్రియవర్ధనః |
సిద్ధార్థః సిద్ధభూతార్థోఽచింత్యః సత్యవ్రతః శుచిః || ౧౨౨ ||
వ్రతాధిపః పరం బ్రహ్మ భక్తానాంపరమాగతిః |
విముక్తో ముక్తతేజాశ్చ శ్రీమానః శ్రీవర్ధనో జగతః || ౧౨౩ ||
ఇతి శ్రీ మహాభారతే అనుశాసన పర్వే శ్రీ శివ సహస్రనామ స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ||
Shri Shiva Sahasranama Stotram
Dhyānaṃ
śāntaṃ padmāsanasthaṃ śaśidharāmakuṭaṃ pañcavaktraṃ trinētraṃ
śūlaṃ vajraṃ ca khaḍgaṃ paraśumabhayadaṃ dakṣabhāgē vahantam |
nāgaṃ pāśaṃ ca ghaṇṭāṃ pralayāhutavahaṃ cāṅkuśaṃ vāmabhāgē
nānālaṅkārayuktaṃ sphaṭikamaṇinibhaṃ pārvatīśaṃ namāmi ||
ōṃ sthiraḥ sthāṇuḥ prabhurbhīmaḥ pravarō varadō varaḥ |
sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakarō bhavaḥ || 1 ||
jaṭī carmī śikhaṇḍī ca sarvāṅgaḥ sarvabhāvanaḥ |
haraśca hariṇākṣaśca sarvabhūtaharaḥ prabhuḥ || 2 ||
pravr̥ttiśca nivr̥ttiśca niyataḥ śāśvatō dhruvaḥ |
śmaśānavāsī bhagavān khacarō gōcarō’rdanaḥ || 3 ||
abhivādyō mahākarmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ |
unmattavēṣapracchannaḥ sarvalōkaprajāpatiḥ || 4 ||
mahārūpō mahākāyō vr̥ṣarūpō mahāyaśāḥ |
mahātmā sarvabhūtātmā viśvarūpō mahāhanuḥ || 5 ||
lōkapālō’ntarhitātmā prasādō hayagardabhiḥ |
pavitraṃ ca mahāṃścaiva niyamō niyamāśritaḥ || 6 ||
sarvakarmā svayambhūta ādirādikarō nidhiḥ |
sahasrākṣō viśālākṣaḥ sōmō nakṣatrasādhakaḥ || 7 ||
candraḥ sūryaḥ śaniḥ kēturgrahō grahapatirvaraḥ |
atriratryānamaskartā mr̥gabāṇārpaṇō’naghaḥ || 8 ||
mahātapā ghōratapā adīnō dīnasādhakaḥ |
saṃvatsarakarō mantraḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ || 9 ||
yōgī yōjyō mahābījō mahārētā mahābalaḥ |
suvarṇarētāḥ sarvajñaḥ subījō bījavāhanaḥ || 10 ||
daśabāhustvanimiṣō nīlakaṇṭha umāpatiḥ |
viśvarūpaḥ svayaṃśrēṣṭhō balavīrō’balō gaṇaḥ || 11 ||
gaṇakartā gaṇapatirdigvāsāḥ kāma ēva ca |
mantravitparamōmantraḥ sarvabhāvakarō haraḥ || 12 ||
kamaṇḍaludharō dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān |
aśanī śataghnī khaḍgī paṭṭiśī cāyudhī mahān || 13 ||
sruvahastaḥ surūpaśca tējastējaskarō nidhiḥ |
uṣṇīṣī ca suvaktraśca udagrō vinatastathā || 14 ||
dīrghaśca harikēśaśca sutīrtthaḥ kr̥ṣṇa ēva ca |
sr̥gālarūpaḥ siddhārtthō muṇḍaḥ sarvaśubhaṅkaraḥ || 15 ||
ajaśca bahurūpaśca gandhadhārī kapardya pi |
ūrdhvarētā ūrdhvaliṅga ūrdhvaśāyī nabhassthalaḥ || 16 ||
trijaṭī cīravāsāśca rudraḥ sēnāpatirvibhuḥ |
ahaścarō naktañcarastigmamanyuḥ suvarcasaḥ || 17 ||
gajahā daityahā kālō lōkadhātā guṇākaraḥ |
siṃhaśārdūlarūpaśca ārdra-carmāmbarāvr̥taḥ || 18 ||
kālayōgī mahānādaḥ sarvakāmaścatuṣpathaḥ |
niśācaraḥ prētacārī bhūtacārī mahēśvaraḥ || 19 ||
bahubhūtō bahudharaḥ swarbhānuramitō gatiḥ |
nr̥tyapriyō nityanartō nartakaḥ sarvalālasaḥ || 20 ||
ghōrō mahātapāḥ pāśō nityō giriruhō nabhaḥ |
sahasrahastō vijayō vyavasāyō hyatandritaḥ || 21 ||
adharṣaṇō dharṣaṇātmā yajñahā kāmanāśakaḥ |
dakṣayāgāpahārī ca susahō madhyamastathā || 22 ||
tējōpahārī balahā muditō’rtthō’jitō varaḥ |
gambhīraghōṣō gambhīrō gambhīrabalavāhanaḥ || 23 ||
nyagrōdharūpō nyagrōdhō vr̥kṣakarṇasthitirvibhuḥ |
sutīkṣṇadaśanaścaiva mahākāyō mahānanaḥ || 24 ||
viṣvaksēnō hariryajñaḥ saṃyugāpīḍavāhanaḥ |
tīkṣṇatāpaśca haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit || 25 ||
viṣṇuprasāditō yajñaḥ samudrō baḍabāmukhaḥ |
hutāśanasahāyaśca praśāntātmā hutāśanaḥ || 26 ||
ugratējā mahātējā janyō vijayakālavit |
jyōtiṣāmayanaṃ siddhiḥ sarvavigraha ēva ca || 27 ||
śikhī muṇḍī jaṭī jvālī mūrtijō mūrdhagō balī |
vēṇavī paṇavī tālī khalī kālakaṭaṅkaṭaḥ || 28 ||
nakṣatravigrahamatirguṇabuddhirlayō’gamaḥ |
prajāpatirviśvabāhurvibhāgaḥ sarvagōmukhaḥ || 29 ||
vimōcanaḥ susaraṇō hiraṇyakavacōdbhavaḥ |
mēghajō balacārī ca mahīcārī srutastathā || 30 ||
sarvatūryaninādī ca sarvātōdyaparigrahaḥ |
vyālarūpō guhāvāsī guhō mālī taraṅgavit || 31 ||
tridaśastrikāladhr̥kkarmasarvabandhavimōcanaḥ |
bandhanastvasurēndrāṇāṃ yudhiśatruvunāśanaḥ || 32 ||
sāṅkhyaprasādō durvāsāḥ sarvasādhuniṣēvitaḥ |
praskandanō vibhāgajñō atulyō yajñabhāgavit || 33 ||
sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavō’maraḥ |
haimō hēmakarō yajñaḥ sarvadhārī dharōttamaḥ || 34 ||
lōhitākṣō mahākṣaśca vijayākṣō viśāradaḥ |
saṅgrahō nigrahaḥ kartā sarpacīranivāsanaḥ || 35 ||
mukhyō’mukhyca dēhaśca kāhalī sarvakāmadaḥ |
sarvakālaprasādaśca subalō balarūpadhr̥k || 36 ||
sarvakāmavaraścaiva sarvadaḥ sarvatōmukhaḥ |
ākāśanirvirūpaśca nipātī hyavaśaḥ khagaḥ || 37 ||
raudrarūpō’ṃśurādityō bahuraśmiḥ suvarcasī |
vasuvēgō mahāvēgō manōvēgō niśācaraḥ || 38 ||
sarvavāsī śriyāvāsī upadēśakarō’karaḥ |
munirātmānirālōkaḥ saṃbhagnaśca sahasradaḥ || 39 ||
pakṣī ca pakṣarūpaśca atidīptō viśāmpatiḥ |
unmādō madanaḥ kāmō hyaśvatthō’rtthakarō yaśaḥ || 40 ||
vāmadēvaśca vāmaśca prāgdakṣiṇaśca vāmanaḥ |
siddhayōgī maharṣiśca siddhārtthō siddhasādhakaḥ || 41 ||
bhikṣuśca bhikṣurūpaśca vipaṇō mr̥duravyayaḥ |
mahāsēnō viśākhaśca ṣaṣṭhibhāgō gavāmpatiḥ || 42 ||
vajrahastaśca viṣkambhī camūstambhana ēva ca |
vr̥ttāvr̥ttakarastālō madhur-madhukalōcanaḥ || 43 ||
vācaspatyō vājasanō nityāśramapūjitaḥ |
brahmacārī lōkacārī sarvacārī vicāravit || 44 ||
īśāna īśvaraḥ kālō niśācārī pinākavān |
nimittasthō nimittaṃ ca nandirnandikarō hariḥ || 45 ||
nandīśvaraśca nandī ca nandanō nandivardhanaḥ |
bhagahārī nihantā ca kālō brahmapitāmahaḥ || 46 ||
caturmukhō mahāliṅgaścāruliṅgastathaīva ca |
liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣō yōgādhyakṣō yugāvahaḥ || 47 ||
bījādhyakṣō bījakartā adhyātmā’nugatō balaḥ |
itihāsaḥ sakalpaśca gautamō’tha niśākaraḥ || 48 ||
daṃbhō hyadaṃbhō vaidaṃbhō vaśyō vaśakaraḥ kaliḥ |
lōkakartā paśupatirmaｈākartā hyanauṣadhaḥ || 49 ||
akṣaraṃ paramaṃ brahma balavacchakra ēva ca |
nītirhyanītiḥ śuddhātmā śuddhō mānyō gatāgataḥ || 50 ||
bahuprasādaḥ susvapnō darpaṇō’tha tvamitrajit |
vēdakārō mantrakārō vidvān samaramardanaḥ || 51 ||
mahāmēghanivāsī ca mahāghōrō vaśīkaraḥ |
agnijvālō mahājvālō atidhūmrō hutō haviḥ || 52 ||
vr̥ṣaṇaḥ śaṅkarō nityaṃ varcasvī dhūmakētanaḥ |
nīlastathā’ṅgalubdhaśca śōbhanō niravagrahaḥ || 53 ||
svastidaḥ svastibhāvaśca bhāgī bhāgakarō laghuḥ |
utsaṅgaśca mahāṅgaśca mahāgarbhaparāyaṇaḥ || 54 ||
kr̥ṣṇavarṇaḥ suvarṇaśca indriyaṃ sarvadēhinām |
mahāpādō mahāhastō mahākāyō mahāyaśāḥ || 55 ||
mahāmūrdhā mahāmātrō mahānētrō niśālayaḥ |
mahāntakō mahākarṇō mahōṣṭhaśca mahāhanuḥ || 56 ||
mahānāsō mahākamburmahāgrīvaḥ śmaśānabhāk |
mahāvakṣā mahōraskō hyantārātmā mr̥gālayaḥ || 57 ||
lambanō lambitōṣṭhaśca mahāmāyaḥ payōnidhiḥ |
mahādantō mahādaṃṣṭrō mahājihvō mahāmukhaḥ || 58 ||
mahānakｈō mahārōmā mahākōśō mahājaṭaḥ |
prasannaśca prasādaśca pratyayō girisādhanaḥ || 59 ||
snēhanō’snēhanaścaiva ajitaśca mahāmuniḥ |
vr̥kṣākārō vr̥kṣakēturanalō vāyuvāhanaḥ || 60 ||
gaṇḍalī mērudhāmā ca dēvādhipatirēva ca |
atharvaśīrṣaḥ sāmāsya r̥ksahasrāmitēkṣaṇaḥ || 61 ||
yajuḥ pādabhujō guhyaḥ prakāśō jaṅgamastathā |
amōghārtthaḥ prasādaśca abhigamyaḥ sudarśanaḥ || 62 ||
upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñcanacchaviḥ |
nābhirnandikarō bhāvaḥ puṣkaraḥ sthapatiḥ sthiraḥ || 63 ||
dvādaśastrāsanaścādyō yajñō yajñasamāhitaḥ |
naktaṃ kaliśca kālaśca makaraḥ kālapūjitaḥ || 64 ||
sagaṇō gaṇakāraśca bhūtavāhanasārathhiḥ |
bhasmaśayō bhasmagōptā bhasmabhūtastarurgaṇaḥ || 65 ||
lōkapālastathālōkō mahātmā sarvapūjitaḥ |
śuklastriśuklaḥ saṃpannaḥ śucirbhūtaniṣēvitaḥ || 66 ||
āśramasthaḥ kriyāvasthō viśvakarmamatirvaraḥ |
viśālaśākhastāmrōṣṭhō hyaṃbujālaḥ suniścalaḥ || 67 ||
kapilaḥ kapiśaḥ śuklaḥ āyuścaiva parō’paraḥ |
gandharvō hyaditistārkṣyaḥ suvijñēyaḥ suśāradaḥ || 68 ||
paraśvadhāyudhō dēvaḥ hyanukārī subāndhavaḥ |
tumbavīṇō mahākrōdha ūrdhvarētā jalēśayaḥ || 69 ||
ugrō vaṃśakarō vaṃśō vaṃśanādō hyaninditaḥ |
sarvāṅgarūpō māyāvī suhr̥dō hyanilō’nalaḥ || 70 ||
bandhanō bandhakartā ca subandhanavimōcanaḥ |
sayajñāriḥ sakāmārimahādaṃṣṭrō mahāyudhaḥ || 71 ||
bahudhāninditaḥ śarvaḥ śaṅkaraḥ śaṅkarō’dhanaḥ |
amarēśō mahādēvō viśvadēvaḥ surārihā || 72 ||
ahirbudhnyō’nilābhaśca cēkitānō haristathā |
ajaikapācca kāpālī triśaṅkurajitaḥ śivaḥ || 73 ||
dhanvantarirdhūmakētuḥ skandō vaiśravaṇastathā |
dhātā śakraśca viṣṇuśca mitrastvaṣṭā dhruvō dharaḥ || 74 ||
prabhāvaḥ sarvagō vāyuraryamā savitā raviḥ |
uṣaṅguśca vidhātā ca māndhātā bhūtabhāvanaḥ || 75 ||
vibhurvarṇavibhāvī ca sarvakāmaguṇāvahaḥ |
padmanābhō mahāgarbhaścandravaktra’nilō’nalaḥ || 76 ||
balavāṃścōpaśāntaśca purāṇaḥ puṇyacañcurī |
kurukartā kuruvāsī kurubhūtō guṇauṣadhaḥ || 77 ||
sarvāśayō darbhacārī sarvēṣāṃ prāṇināmpatiḥ |
dēvadēvaḥ sukhāsaktaḥ sadasatsarvaratnavit || 78 ||
kailāsagirivāsī ca himavadgirisaṃśrayaḥ |
kūlahārī kūlakartā bahuvidyō bahupradaḥ || 79 ||
vaṇijō vardhakī vr̥kṣō vakuḷaścandana-cchadaḥ |
sāragrīvō mahājattruralōlaśca mahauṣadhaḥ || 80 ||
siddhārtthakārī siddhārtthaśchandōvyākaraṇōttaraḥ |
siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhagō siṃhavāhanaḥ || 81 ||
prabhāvātmā jagatkālasthālō lōkahitastaruḥ |
sāraṅgō navacakrāṅgaḥ kētūmālī sabhāvanaḥ || 82 ||
bhūtālayō bhūtapatirahōrātran-aminditaḥ || 83 ||
vāhitā sarvabhūtānāṃ nilayaśca vibhurbhavaḥ |
amōghaḥ saṃyatō hyaśvō bhōjanaḥ prāṇadhāraṇaḥ || 84 ||
dhr̥timān matimān dakṣaḥ satkr̥taśca yugādhipaḥ |
gōpālirgōpatirgrāmō gōcarmavasanō hariḥ || 85 ||
hiraṇyabāhuśca tathā guhāpālaḥ pravēśinām |
prakr̥ṣṭārirmāhāharṣō jitakāmō jitēndriyaḥ || 86 ||
gāndhāraśca suvāsaśca tapassaktō ratirnaraḥ |
mahāgītō mahānr̥tyō hyapsarōgaṇasēvitaḥ || 87 ||
mahākētūrmahādhāturnaikasānucaraścalaḥ |
āvēdanīya ādēśaḥ sarvagandhasukhāvahaḥ || 88 ||
tōraṇastāraṇō vātaḥ paridhīpatikhēcaraḥ |
saṃyōgō vardhanō vr̥ddhō hyativr̥ddhō guṇādhikaḥ || 89 ||
nitya ātmā sahāyaśca dēvāsurapatiḥ patiḥ |
yuktaśca yuktabāhuśca dēvō divi suparvaṇaḥ || 90 ||
āṣāḍhaśca suṣāḍhaśca dhruvō’tha hariṇō haraḥ |
vapurāvartamānēbhyō vasuśrēṣṭhō mahāpathaḥ || 91 ||
śirōhārī vimarśaśca sarvalakṣaṇalakṣitaḥ |
akṣaśca rathhayōgī ca sarvayōgī mahābalaḥ || 92 ||
samāmnāyō’samāmnāyastīrtthadēvō mahārathhaḥ |
nirjīvō jīvanō mantraḥ śubhākṣō bahukarkaśaḥ || 93 ||
ratnaprabhūtō raktāṅgō mahārṇavanipānavit |
mūlaṃ viśālō hyamr̥tō vyaktāvyaktastapōnidhiḥ || 94 ||
ārōhaṇō’dhirōhaśca śīladhārī mahāyaśāḥ |
sēnākalpō mahākalpō yōgō yōgakarō hariḥ || 95 ||
yugarūpō mahārūpō mahānāgahanō vadhaḥ |
nyāyanirvapaṇaḥ pādaḥ paṇḍitō hyacalōpamaḥ || 96 ||
bahumālō mahāmālaḥ śaśī harasulōcanaḥ |
vistārō lavaṇaḥ kūpastriyugaḥ saphalōdayaḥ || 97 ||
trilōcanō viṣaṇṇāṅgō maṇividdhō jaṭādharaḥ |
bindurvisargaḥ sumukhaḥ śaraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ || 98 ||
nivēdanaḥ sukhājātaḥ sugandhārō mahādhanuḥ |
gandhapālī ca bhagavānutthānaḥ sarvakarmaṇām || 99 ||
manthānō bahuḷō vāyuḥ sakalaḥ sarvalōcanaḥ |
talastālaḥ karasthālī ūrdhvasaṃhananō mahān || 100 ||
chatraṃ suchatrō vikh-yātō lōkaḥ sarvāśrayaḥ kramaḥ |
muṇḍō virūpō vikr̥tō daṇḍī kuṇḍī vikurvaṇaḥ || 101 ||
haryakṣaḥ kakubhō vajrī śatajihvaḥ sahasrapāt |
sahasramūrdhā dēvēndraḥ sarvadēvamayō gurūḥ || 102 ||
sahasrabāhuḥ sarvāṅgaḥ śaraṇyaḥ sarvalōkakr̥t |
pavitraṃ trikakunmantraḥ kaniṣṭhaḥ kr̥ṣṇapiṅgaḷaḥ || 103 ||
brahmadaṇḍavinirmātā śataghnī pāśaśaktimān |
padmagarbhō mahāgarbhō brahmagarbhō jalōdbhavaḥ || 104 ||
gabhastir-brahmakr̥d-brahmī brahmavid-brāhmaṇō gatiḥ |
anantarūpō naikātmā tigmatējāḥ svayambhuvaḥ || 105 ||
ūrdhvagātmā paśupatīr-vātaraṃhā manōjavaḥ |
candanī padmanāḷāgraḥ surabhyuttaraṇō naraḥ || 106 ||
karṇikāramahāsragvī nīlamauḷiḥ pinākadhr̥t |
umāpatir-umākaṇtō jāhnavībhr̥d-umādhavaḥ || 107 ||
varō varāhō varadō varēṇyaḥ sumahāswanaḥ |
mahāprasādō damanaḥ śatrūhā śwētapiṅgaḷaḥ || 108 ||
prītātmā paramātmā ca prayatātmā pradhānadhr̥t |
sarvapārśwamukhastryakṣō dharmasādhāraṇō varaḥ || 109 ||
carācarātmā sūkṣmātmā amr̥tō gōvr̥ṣēśwaraḥ |
sādhyarṣirvasurādityaḥ vivasvān-savitā’mr̥taḥ || 110 ||
vyāsaḥ sargaḥ susaṃkṣēpō vistaraḥ paryayō naraḥ |
r̥tuḥ saṃvatsarō māsaḥ pakṣaḥ saṅkhyāsamaāpanaḥ || 111 ||
kaḷā kāṣṭhā lavā mātrā muhūrtāhaḥ kṣapāḥ kṣaṇāḥ |
viśvakṣētraṃ prajābījaṃ liṅgamādyassunirgamaḥ || 112 ||
sadasadvyaktamavyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ |
swargadvāraṃ prajādvāraṃ mōkṣadvāraṃ triviṣṭapam || 113 ||
nirvāṇaṃ hlādanaścaiva brahmalōkaḥ parāgatiḥ |
dēvāsuravinirmātā dēvāsuraparāyaṇaḥ || 114 ||
dēvāsuragururdēvō dēvāsuranamaskr̥taḥ |
dēvāsuramahāmātrō dēvāsuragaṇāśrayaḥ || 115 ||
dēvāsuragaṇādhyakṣō dēvāsuragaṇāgraṇīḥ |
dēvādīdēvō dēvarṣirdēvāsuravarapradaḥ || 116 ||
dēvāsurēśvarō viśvō dēvāsuramahēśwaraḥ |
sarvadēvamayō’ciñtyō dēvatātmā’’tmasaṃbhavaḥ || 117 ||
udbhittrivikramō vaidyō virajō nīrajō’maraḥ |
īḍyō hastīśvarō vyāghrō dēvasiṃhō nararṣabhaḥ || 118 ||
vibudhō’gravaraḥ sūkṣmaḥ sarvadēvastapōmayaḥ |
suyuktaḥ śōbhanō vajrī prāsānāṃ-prabhavō’vyayaḥ || 119 ||
guhhaḥ kāntō nijaḥ sargaḥ pavitraṃ sarvapāvanaḥ |
śr̥ṅgī śr̥ṅgapriyō babhrū rājarājō nirāmayaḥ || 120 ||
abhirāmaḥ suragaṇō virāmaḥ sarvasādhanaḥ |
lalāṭākṣō viśvadēvō hariṇō brahmavarcasaḥ || 121 ||
sthāvarāṇāmpatiścaiva niyamēndriyavardhanaḥ |
siddhārtthaḥ siddhabhūtārtthō’ciñtyaḥ satyavrataḥ śuciḥ || 122 ||
vratādhipaḥ paraṃ brahma bhaktānāmparamāgatiḥ |
vimuktō muktatējāśca śrīmānaḥ śrīvardhanō jagataḥ || 123 ||
iti śrī mahābhāratē anuśāsana parvē śrī śiva sahasranāma stōtraṃ saṃpūrṇam ||