శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
నవతితమ సర్గము
భరద్వాజాశ్రమం దృష్ట్వా క్రోశాదేవ నరర్షభః |
బలం సర్వమవస్థాప్య జగామ సహ మన్త్రిభిః || ౧
పద్భ్యామేవ హి ధర్మజ్ఞో న్యస్తశస్త్రపరిచ్ఛదః |
వసానో వాససీ క్షౌమే పురోధాయ పురోధసమ్ || ౨
తత స్సన్దర్శనే తస్య భరద్వాజస్య రాఘవః |
మన్త్రిణస్తానవస్థాప్య జగామానుపురోహితమ్ || ౩
వసిష్ఠమథ దృష్ట్వైవ భరద్వాజో మహాతపాః |
సఞ్చచాలాసనాత్తూర్ణం శిష్యానర్ఘ్యమితి బ్రువన్ || ౪
సమాగమ్య వసిష్ఠేన భరతేనాభివాదితః |
అబుద్ధ్యత మహాతేజాస్సుతం దశరథస్య తమ్ || ౫
తాభ్యామర్ఘ్యం చ పాద్యం చ దత్వా పశ్చాత్ఫలాని చ |
ఆనుపూర్వ్యాచ్ఛ ధర్మజ్ఞః పప్రచ్ఛ కుశలం కులే || ౬
అయోధ్యాయాం బలే కోశే మిత్రేష్వపి చ మన్త్రిషు |
జానన్ దశరథం వృత్తం న రాజానముదాహరత్ || ౭
వసిష్ఠో భరతశ్చైనం పప్రచ్ఛతురనామయమ్ |
శరీరేగ్నిషు వృక్షేషు శిష్యేషు మృగపక్షిషు || ౮
తథేతి తత్ప్రతిజ్ఞాయ భరద్వాజో మహాతపాః |
భరతం ప్రత్యువాచేదం రాఘవస్నేహబన్ధనాత్ || ౯
కిమిహాగమనే కార్యం తవ రాజ్యం ప్రశాసతః |
ఏతదాచక్ష్వ మే సర్వం న హి మే శుద్ధ్యతే మనః || ౧౦
సుషువే యమమిత్రఘ్నం కౌసల్యానన్దవర్ధనమ్ |
భ్రాత్రా సహ సభార్యో యశ్చిరం ప్రవ్రాజితో వనం || ౧౧
నియుక్తః స్త్రీనియుక్తేన పిత్రా యోసౌ మహాయశాః |
వనవాసీ భవేతీహ సమాః కిల చతుర్దశ || ౧౨
కచ్ఛిన్న తస్యాపాపస్య పాపం కర్తుమిహేచ్ఛసి |
అకణ్టకం భోక్తుమనా రాజ్యం తస్యానుజస్య చ || ౧౩
ఏవముక్తో భరద్వాజం భరతః ప్రత్యువాచ హ |
పర్యశ్రునయనో దుఃఖాద్వాచా సంసజ్జమానయా || ౧౪
హతోస్మి యది మామేవం భగవానపి మన్యతే |
మత్తో న దోషమాశఙ్కే నైవం మామనుశాస్తు హి || ౧౫
న చైతదిష్టం మాతా మే యదవోచన్మదన్తరే |
నాహమేతేన తుష్టశ్చ న తద్వచనమాదదే || ౧౬
అహం తు తం నరవ్యాఘ్రముపయాతః ప్రసాదకః |
ప్రతినేతుమయోధ్యాం చ పాదౌ తస్యాభివన్దితుమ్ || ౧౭
త్వం మామేవంగతం మత్వా ప్రసాదం కర్తుమర్హసి |
శంస మే భగవన్రామః క్వ సమ్ప్రతి మహీపతిః || ౧౮
వశిష్ఠాదిభిః ఋత్విగ్భిర్యాచితో భగవాంస్తతః |
ఉవాచ తం భరద్వాజః ప్రసాదాద్భరతం వచః || ౧౯
త్వయ్యేతత్పురుషవ్యాఘ్ర యుక్తం రాఘవవంశజే |
గురువృత్తిర్దమశ్చైవ సాధూనామనుయాయితా || ౨౦
జానే చైతన్మనస్థం తే దృఢీకరణమస్త్వితి |
అపృచ్ఛం త్వాం తథాత్యర్థం కీర్తిం సమభివర్ధయన్ || ౨౧
జానే చ రామం ధర్మజ్ఞం ససీతం సహలక్ష్మణమ్ |
అసౌ వసతి తే భ్రాతా చిత్రకూటే మహాగిరౌ || ౨౨
శ్వస్తు గన్తాసి తం దేశం వసాద్య సహ మన్త్రిభిః |
ఏతన్మే కురు సుప్రాజ్ఞ కామం కామార్థకోవిద || ౨౩
తతస్తథేత్యేవముదారదర్శనః ప్రతీతరూపో భరతోబ్రవీద్వచః |
చకార బుద్ధిం చ తదా తదాశ్రమే నిశానివాసాయ నరాధిపాత్మజః || ౨౪
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణము వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే నవతితమస్సర్గః
Ayōdhyākāṇḍa - Navatitama Sargaḥ
bharadvājāśramaṃ dṛṣṭvā krōśādēva nararṣabhaḥ |
balaṃ sarvam-avasthāpya jagāma saha mantribhiḥ || 1
padbhyāmēva hi dharmajñō nyastaśastraparicchadaḥ |
vasānō vāsasī kṣāumē purōdhāya purōdhasam || 2
tata ssandarśanē tasya bharadvājasya rāghavaḥ |
mantriṇas-tān-avasthāpya jagāmānupurōhitam || 3
vasiṣṭhamatha dṛṣṭvaiva bharadvājō mahātapāḥ |
sañcachālāsanāt-tūrṇaṃ śiṣyānarghyamiti bruvan || 4
samāgamya vasiṣṭhēna bharatēnābhivāditaḥ |
abuddhyata mahātējās-sutaṃ daśarathasya tam || 5
tābhyāmarghyaṃ ca pādyaṃ ca datvā paścāt-phalāni ca |
ānupūrvyācca dharmajñaḥ papraccha kuśalaṃ kulē || 6
ayōdhyāyāṃ balē kōśē mitrēṣvapi ca mantriṣu |
jānan daśarathaṃ vṛttaṃ na rājānam-udāharat || 7
vasiṣṭhō bharataś-cāinaṃ papracchatur-anāmayam |
śarīrē'gniṣu vṛkṣēṣu śiṣyēṣu mṛgapakṣiṣu || 8
tathēti tat-pratijñāya bharadvājō mahātapāḥ |
bharataṃ pratyuvācēdaṃ rāghavasnēhabandhanāt || 9
kim-ihāgamanē kāryaṃ tava rājyaṃ praśāsataḥ |
ētad-ācakṣva mē sarvaṃ na hi mē śuddhyatē manaḥ || 10
suṣuvē yam-amitraghnaṃ kāusalyānandavardhanam |
bhrātrā saha sabhāryō yaściraṃ pravrājitō vanam || 11
niyuktaḥ strīniyuktēna pitrā yō'sāu mahāyaśāḥ |
vanavāsī bhavēt-īha samāḥ kila caturdaśā || 12
kacchinna tasyāpāpasya pāpaṃ kartum-ihēcchasi |
akaṇṭakaṃ bhōktumanā rājyaṃ tasyānujasya ca || 13
ēvamuktō bharadvājaṃ bharataḥ pratyuvāca ha |
paryaśrunayanō duḥkhād-vācā saṃsajjamānayā || 14
hatōsmi yadi mām-ēvaṃ bhagavān-api manyatē |
mattō na dōṣam-āśaṅkē nāivaṃ mām-anuśāstu hi || 15
na chāitad-iṣṭaṃ mātā mē yadavōchan-madantarē |
nāham-ētēna tuṣṭaśca na tadvachanam-ādadē || 16
ahaṃ tu taṃ naravyāghram-upayātaḥ prasādakaḥ |
pratinētum-ayōdhyāṃ ca pādāu tasyābhivanditum || 17
tvaṃ mām-ēvaṅgataṃ matvā prasādaṃ kartum-arhasi |
śaṃsa mē bhagavan-rāmaḥ kva samprati mahīpatiḥ || 18
vaśiṣṭhādibhiḥ r̥tvigbhir-yācitō bhagavāṃstataḥ |
uvāca taṃ bharadvājaḥ prasādād-bharataṃ vacaḥ || 19
tvayyētat-puruṣavyāghra yuktaṃ rāghavavaṃśajē |
guruvṛttir-damaś-chāiva sādhūnām-anuyāyitā || 20
jānē chāitat-manasthaṃ tē dṛḍhīkaraṇam-astv-iti |
apṛcchaṃ tvāṃ tathātyarthaṃ kīrtiṃ samabhivardhayan || 21
jānē ca rāmaṃ dharmajñaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam |
asāu vasati tē bhrātā citrakūṭē mahāgirāu || 22
śvastu gantāsi taṃ dēśaṃ vasādya saha mantribhiḥ |
ētanmē kuru suprājña kāmaṃ kāmārthakōvida || 23
tatastathētyēvam-udāradarśanaḥ pratītarūpō bharatō'bravīd-vachaḥ |
chakāra buddhiṃ ca tadā tadāśramē niśānivāsāya narādhipātmajaḥ || 24
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē navatitamasargaḥ