Ayōdhyākāṇḍa - Navatitama Sargaḥ
bharadvājāśramaṃ dṛṣṭvā krōśādēva nararṣabhaḥ |
balaṃ sarvam-avasthāpya jagāma saha mantribhiḥ || 1
padbhyāmēva hi dharmajñō nyastaśastraparicchadaḥ |
vasānō vāsasī kṣāumē purōdhāya purōdhasam || 2
tata ssandarśanē tasya bharadvājasya rāghavaḥ |
mantriṇas-tān-avasthāpya jagāmānupurōhitam || 3
vasiṣṭhamatha dṛṣṭvaiva bharadvājō mahātapāḥ |
sañcachālāsanāt-tūrṇaṃ śiṣyānarghyamiti bruvan || 4
samāgamya vasiṣṭhēna bharatēnābhivāditaḥ |
abuddhyata mahātējās-sutaṃ daśarathasya tam || 5
tābhyāmarghyaṃ ca pādyaṃ ca datvā paścāt-phalāni ca |
ānupūrvyācca dharmajñaḥ papraccha kuśalaṃ kulē || 6
ayōdhyāyāṃ balē kōśē mitrēṣvapi ca mantriṣu |
jānan daśarathaṃ vṛttaṃ na rājānam-udāharat || 7
vasiṣṭhō bharataś-cāinaṃ papracchatur-anāmayam |
śarīrē'gniṣu vṛkṣēṣu śiṣyēṣu mṛgapakṣiṣu || 8
tathēti tat-pratijñāya bharadvājō mahātapāḥ |
bharataṃ pratyuvācēdaṃ rāghavasnēhabandhanāt || 9
kim-ihāgamanē kāryaṃ tava rājyaṃ praśāsataḥ |
ētad-ācakṣva mē sarvaṃ na hi mē śuddhyatē manaḥ || 10
suṣuvē yam-amitraghnaṃ kāusalyānandavardhanam |
bhrātrā saha sabhāryō yaściraṃ pravrājitō vanam || 11
niyuktaḥ strīniyuktēna pitrā yō'sāu mahāyaśāḥ |
vanavāsī bhavēt-īha samāḥ kila caturdaśā || 12
kacchinna tasyāpāpasya pāpaṃ kartum-ihēcchasi |
akaṇṭakaṃ bhōktumanā rājyaṃ tasyānujasya ca || 13
ēvamuktō bharadvājaṃ bharataḥ pratyuvāca ha |
paryaśrunayanō duḥkhād-vācā saṃsajjamānayā || 14
hatōsmi yadi mām-ēvaṃ bhagavān-api manyatē |
mattō na dōṣam-āśaṅkē nāivaṃ mām-anuśāstu hi || 15
na chāitad-iṣṭaṃ mātā mē yadavōchan-madantarē |
nāham-ētēna tuṣṭaśca na tadvachanam-ādadē || 16
ahaṃ tu taṃ naravyāghram-upayātaḥ prasādakaḥ |
pratinētum-ayōdhyāṃ ca pādāu tasyābhivanditum || 17
tvaṃ mām-ēvaṅgataṃ matvā prasādaṃ kartum-arhasi |
śaṃsa mē bhagavan-rāmaḥ kva samprati mahīpatiḥ || 18
vaśiṣṭhādibhiḥ r̥tvigbhir-yācitō bhagavāṃstataḥ |
uvāca taṃ bharadvājaḥ prasādād-bharataṃ vacaḥ || 19
tvayyētat-puruṣavyāghra yuktaṃ rāghavavaṃśajē |
guruvṛttir-damaś-chāiva sādhūnām-anuyāyitā || 20
jānē chāitat-manasthaṃ tē dṛḍhīkaraṇam-astv-iti |
apṛcchaṃ tvāṃ tathātyarthaṃ kīrtiṃ samabhivardhayan || 21
jānē ca rāmaṃ dharmajñaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam |
asāu vasati tē bhrātā citrakūṭē mahāgirāu || 22
śvastu gantāsi taṃ dēśaṃ vasādya saha mantribhiḥ |
ētanmē kuru suprājña kāmaṃ kāmārthakōvida || 23
tatastathētyēvam-udāradarśanaḥ pratītarūpō bharatō'bravīd-vachaḥ |
chakāra buddhiṃ ca tadā tadāśramē niśānivāsāya narādhipātmajaḥ || 24
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē navatitamasargaḥ