Bālakāṇḍam - Ṣōḍaśa Sargaḥ
tatō nārāyaṇō dēvō niyuktassurasatta-māiḥ. jānannapi surānēvaṃ ślakṣṇaṃ vacanam-abravīt 1
upāyaḥ kō vadhē tasya rāvaṇasya durātmanaḥ. yamahaṃ taṃ samāstthāya nihanyām-ṛṣikaṇṭakam 2
ēvamuktāssurāssarvē pratyūcur-viṣṇumavyayam. mānuṣīṃ tanumāstthāya rāvaṇaṃ jahi saṃyugē 3
sa hi tēpē tapa-stīvraṃ dīrghakālamarindama. yēna tuṣṭō'bhavad-brahmā lōkakṛl-lōkapūrvajaḥ 4
santuṣṭaḥ pradadāu tasmai rākṣasāya varaṃ prabhu. nānāvidhēbhyō bhūtēbhyō bhayaṃ nānyat-ra mānuṣāt 5
avajñātāḥ purā tēna varadānē hi mānavāḥ. ēvaṃ pitāmahāt-tasmād-varaṃ prāpya sa darpitaḥ 6
utsādayat i lōkāntrīn str iyaśchāp-y apakarṣat i. tasmāt-tasya vadhō dṛṣṭō mānuṣēbhyaḥ parantapa 7
ityētad-vachanaṃ śrutvā surāṇāṃ viṣṇurātmavān. pitaraṃ rōcayāmāsa tadā daśarathaṃ nr̥pam 8
sa chāp-yaputrō nr̥pat i stasm in-kālē mahādyut iḥ. ayajat-putriyāmiṣṭiṃ putrēpsur-arisūdanaḥ 9
sa kr̥tvā niśchayaṃ viṣṇurāmant-ry a cha pitāmaham. antardhānaṃ gatō dēvāiḥ pūjyamanō maharṣibh iḥ 10
taṃ vāi yajamānasya pāvakādatulaprabham. prādurbhūtaṃ mahad-bhūtaṃ mahāvīryaṃ mahābalam 11
kṛṣṇaṃ raktāmbaradharaṃ raktāsyaṃ dundubhisvanam. snigdhaharyakṣatanuja śmaśru-pravaramūrdhajam 12
śubhalakṣaṇasampannaṃ divyābharaṇabhūṣitam. śāilaśṛṅgasamutsētthaṃ dṛptaśārdūlavikramam 13
divākarasamākāraṃ dīptānala-śikhōpamam. taptajāmbūnadama-yīṃ rājatāntaparicchadām 14
divyapāyasasampūrṇāṃ pātrīṃ patnīm-iva priyām. pragṛhya vipulāṃ dōrbhyāṃ svayaṃ māyāmayīm-iva 15
samavēkṣyā-bravīd-vākyam-idaṃ daśarathaṃ nr̥pam. prājāpatyaṃ naraṃ viddhi māmihā-bhyāgataṃ nr̥pa 16
tataḥ paraṃ tadā rājā pratyuvāca kṛtāñjaliḥ. bhagavan! svāgataṃ tēst u kimahaṃ karavāṇ i tē 17
athō punar-idaṃ vākyaṃ prājāpatyō narō'bravīt. rājannarchayatā dēvānadya prāptam-idaṃ tvayā 18
idaṃ t u nr̥paśārdūla! pāyasaṃ dēvanir-mitam. prajākaraṃ gṛhāṇa tvaṃ dhanyamārōgyavardhanam 19
bhāryāṇāmanurūpāṇām-aśnītēt i prayac-cha vāi. tās u tvaṃ prāpsyasē putrānyadārtthaṃ yajasē nr̥pa 20
tattheti nr̥pat iḥ prītassirasā pratigṛhyatām. pātrīṃ dēvān-nasampūrṇāṃ dēvadattāṃ hiraṇma-yīm 21
abhivādya cha tad-bhūtam-adbhutaṃ priyadarśanam. mudā paramayā yuktash-chakārā-bhipradakṣiṇam 22
tatō daśarathaḥ prāpya pāyasaṃ dēvanir-mitam. babhūva paramaprītaḥ prāpya vittam-ivādhanaḥ 23
tatastad-adbhutaprak-hyaṃ bhūtaṃ paramabhāsvaram. saṃvar-ta-y i tvā tat-karma tatraivāntaradhīyata 24
harṣaraśmibh i rud-yōtaṃ tasyāntaḥpuramā-babhāu. śāradasyā-bh i rāmasya chandrasyēva na-bhōṃśubhiḥ 25
sō'ntaḥpuraṃ praviśyāiva kāusalyām-idam-abravīt. pāyasaṃ pratigṛhṇīṣva putrīyaṃ tvidamātmanaḥ 26
kāusalyāyāi narapat iḥ pāyasārtthaṃ dadāu tadā. aṛdhād-aṛdhaṃ dadāu chāp i sumit-rāyāi narādhipaḥ 27
kāikēyyāi chāvaśiṣṭāṛthaṃ dadāu putrārttha-kāraṇāt. pradadāu chāvaśiṣṭāṛthaṃ pāyasas-yā-mṛtōpamam 28
anuchint-ya sumit-rāyāi punar-ēva mahīpat iḥ. ēvaṃ tāsāṃ dadāu rājā bhāryāṇāṃ pāyasaṃ pṛt-hak 29
tāstvētad-pāyasaṃ prāpya narēndrasyōttamāss-t-rayaḥ. sammānaṃ mēn i rē saṛvāṃḥ prahaṛṣōd i t-achē-tasāḥ 30
tatast u tāḥ prāśya tadut-tamāst-r iyō mahīpatēr-uttamapāyasaṃ pṛt-hak. hutāśanādit-yasamānatējasō chirēṇa garb-hān-pratipēdirē tadā 31
tatast u rājā prasamēkṣ-ya tāḥ striyaḥ prarūḍhagar-bhāḥ pratilabdhamānasaḥ. babhūva hr̥ṣṭast-ridivē yathā hariḥ surēndrasiddharṣigaṇābh i pūj i taḥ 32
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ṣōḍaśasargaḥ