Ayōdhyākāṇḍa - Catur-navatitama Sargaḥ
dīrghakālōṣita stasmin-girāu girivanapriyaḥ |
vaidēhyāḥ priyamākāṅkṣansvaṃ ca cittaṃ vilōbhayan || 1
atha dāśarathiś-chitraṃ chitrakūṭam-adarśayat |
bhāryām-amarasakāśa śśachīmiva purandaraḥ || 2
na rājyādbhraṃśanaṃ bhadrē na suhṛdbhir-vinābhavaḥ |
manō mē bādhatē dṛṣṭvā ramaṇīyam-imaṃ girim || 3
paśyēmam-achalaṃ bhadrē nānādvijagaṇāyutam |
śikharāiḥ kham-ivōdviddhāir-dhātumadbhir-vibhūṣitam || 4
kēchi-drajata-sakāśāḥ kēchit-kṣataja-sannibhāḥ |
pītamāñjiṣṭha-varṇāśca kēchinmaṇivara-prabhāḥ || 5
puṣyārka-kētakābhāśca kēchij-jyōtīrasa-prabhāḥ |
virājantē'chalēndrasya dēśā dhātuvibhūṣitāḥ || 6
nānāmṛgagaṇa-dvīpi-tararkṣv-ṛkṣagaṇāir-vutaḥ |
aduṣṭāir-bhātyayaṃ śāilō bahupakṣisamāyutaḥ || 7
āmrajambvasanāir-lōdhraiḥ priyālāiḥ panasāirdhavāiḥ |
aṅkōlāir-bhavyatiniśāir-bilvatin-duka vēṇubhiḥ || 8
kāśmaryariṣṭavaruṇāir-madhūkāis-tilakāistathā |
badaryāmalakāir-nīpāir-vētradhanvanabījakāiḥ || 9
puṣpavadbhiḥ phalōpētāiś-chāyāvadbhir-manōramāiḥ |
ēvamādibhirākīrṇaḥ śriyaṃ puṣyatyayaṃ giriḥ || 10
śāilaprasthēṣu ramyēṣu paśyēmān rōmaharṣaṇān |
kinnarān dvandvaśō bhadrē ramamāṇān-manasvinaḥ || 11
śākhāvasaktān khaḍgāṃśca pravarāṇyambarāṇi ca |
paśya vidyādharastrīṇāṃ krīḍōddhēśān-manōramān || 12
jalaprapātāir-udbhēdāir-niṣyandāiśca kvacit-kvacit |
sravadbhir-bhātyayaṃ śāila ssravanmada iva dvipaḥ || 13
guhāsamīraṇō gandhān-nānāpuṣpabhavān-vahan |
ghrāṇatarpaṇam-abhyētya kaṃ naraṃ na praharṣayēt || 14
yadīha śaradōnēkāstvayā sārdham-aninditē |
lakṣmaṇēna ca vatsyāmi na māṃ śōkaḥ pradhakṣyati || 15
bahupuṣpaphala ramyē nānādvijagaṇāyutē |
vicitraśikharē hyasminratavān-asmi bhāmini! || 16
anēna vanavāsēna mayā prāptaṃ phaladvayam |
pituśchānṛṇatā dharmē bharatasya priyaṃ tathā || 17
vaidēhi ramasē kaccich-citrakūṭē mayā saha |
paśyaantī vividhānbhāvānmānō-vāk-kāyasammatān || 18
idam-ēvāmṛtaṃ prāhū rājñi rājarṣayaḥ parē |
vanavāsaṃ bhavārthāya prētya mē prapitāmahāḥ || 19
śilā śśāilasya śōbhantē viśālā śśataśōbhitaḥ |
bahulā bahulāir-varṇāir-nīlapītasitāruṇāiḥ || 20
niśibhānty-achalēndrasya hutāśanaśikhā iva |
ōṣadhyaḥ svaprabhālakṣmyā bhrājamānā ssahasraśaḥ || 21
kēchit kṣayanibhā dēśāḥ kēchid-udyānasannibhāḥ |
kēchi-dēkaśilā bhānti parvatasyāsya bhāmini || 22
bhittvēva vasudhāṃ bhāti citrakūṭas-samutthitaḥ |
citrakūṭasya kūṭōsāu dṛśyatē sarvata śśubhaḥ || 23
kuṣṭhasthagarapunnāga bhūrjapatrōttaracchadān |
kāmināṃ svāstarānpaśya kuśēśayadalāyutān || 24
mṛditāścāpaviddhāśca dṛśyantē kamalasrajaḥ |
kāmibhirvanitē paśya phalāni vividhāni ca || 25
vasvōkasārāṃ nalinīm-atyētīvōttarān-kurūn |
parvataś-citrakūṭōsāu bahumūlaphalōdakaḥ || 26
imaṃ tu kālaṃ vanitē vijahrivāṃstvayā ca sītē saha lakṣmaṇēna ca |
ratiṃ prapatsyē kuladharmavardhanīṃ satāṃ pathi svāir-niyamāiḥ parāiḥ sthitaḥ || 27
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē catur-navatitamasargaḥ