Ayōdhyākāṇḍa - Aṣṭāśītitama Sargaḥ
tacchrutvā nipuṇaṃ sarvaṃ bharata ssaha mantribhiḥ |
iṅgudīmūlamāgamya rāmaśayyāmavēkṣya tām || 1
abravījjananī ssarvā iha tēna mahātmanā |
śarvarī śayitā bhūmāvidamasya vimarditam || 2
mahābhāgakulīnēna mahābhāgēna dhīmatā |
jātō daśarathēnōrvyāṃ na rāmassvaptu marhati || 3
ajinōttarasaṃstīrṇē varāstaraṇasañcayē |
śayitvā puruṣavyāghraḥ kathaṃ śētē mahītalē || 4
prāsādāgravimānēṣu valabhīṣu ca sarvadā |
haimarājatabhāumēṣu varāstaraṇaśāliṣu || 5
puṣpasañcayachitrēṣu chandanāgarugandhiṣu |
pāṇḍurābhraprakāśēṣu śukasaṅgharūtēṣuca || 6
prāsādavaravaryēṣu śītavatsu sugandhiṣu |
uṣitvāmērukalpēṣu kr̥takāñcana bhittiṣu || 7
gītavāditranirghōṣāirvarābharaṇanissvanāiḥ |
mr̥daṅgavaraśabdāiśca satataṃ pratibōdhitaḥ || 8
vandibhirvanditaḥ kālē bahubhi ssūtamāgadhāiḥ |
gāthābhiranurūpābhi sstutibhiśca parantapaḥ || 9
aśraddhēyam-idaṃ lōkē na satyaṃ pratibhāti mā |
muhyatē khalu mē bhāva ssvapnōyamiti mē matiḥ || 10
na nūnaṃ daivataṃ kif̃chitkālēna balavattaram |
yatra dāśarathī rāmō bhūmāvēva śayīta saḥ || 11
vidēharājasya sutā sītā ca priyadarśanā |
dayitā śayitā bhūmāu snuṣā daśarathasya ca || 12
iyaṃ śayyā mama bhrāturidaṃ hi parivartitam |
sthaṇḍilē kaṭhinē sarvaṃ gātrai rvimr̥ditaṃ tṛṇam || 13
manyē sābharaṇā suptā sītāsmiñchayanōttamē |
tatra tatra hi dṛśyantē saktāḥ kanakabindavaḥ || 14
uttarīyam-ihāsaktaṃ suvyaktaṃ sītayā tadā |
tathā hyētē prakāśantē saktāḥ kāuśēyatantavaḥ || 15
manyē bhartu ssukhā śayyā yēna bālā tapasvinī |
sukumārī satī duḥkhaṃ na hi vijānāti maithilī || 16
hā hantāsmi nṛśaṃsōhaṃ yatsabhāryaḥ kr̥tē mama |
īdṛśīṃ rāghavaśśayyāmadhiśētē hyanāthavat || 17
sārvabhāumakulē jāta ssarvalōkasya sammataḥ |
sarvalōkapriyastyaktvā rājyaṃ sukham-anuttam || 18
katham-indīvaraśyāmō raktākṣaḥ priyadarśanaḥ |
sukhabhāgī na duḥkhārha śśayitō bhuvi rāghavaḥ || 19
dhanyaḥ khalu mahābhāgō lakṣmaṇa śśubhalakṣaṇaḥ |
bhrātaraṃ viṣamē kālē yō rāmam-anuvartatē || 20
siddhārthā khalu vaidēhī patiṃ yānugatā vanam |
vayaṃ saṃśayitā ssarvē hīnāstēna mahātmanā || 21
ākarṇadhārā pṛthivī nāuḥ iva pratibhāti mā |
gatē daśarathē svargaṃ rāmē cāraṇyamāśritē || 22
na ca prārthayatē kaccinmanasāpi vasundharām |
vanēpi vasatastasya bāhuvīryābhirakṣitām || 23
śūnyasaṃvaraṇārakṣāmayantritahayadvipām |
apāvṛtapuradvārāṃ rājadhānīmarakṣitām || 24
aprahr̥ṣṭabalāṃ śūnyāṃ viṣamasthāmanāvr̥tām |
śatravō nābhimanyantē bhakṣān-viṣakṛtān-iva || 25
adyaprabhṛti bhūmāu tu śayiṣyēhaṃ tṛṇēṣu vā |
phalamūlāśanō nityaṃ jaṭācīrāṇi dhārayan || 26
tasyārtham-uttaraṃ kālaṃ nivatsyāmi sukhaṃ vanē |
taṃ pratiśravamāmucya nāsya mithyā bhaviṣyati || 27
vasantaṃ bhrāturarthāya śatrughnō mānuvatsyati |
lakṣmaṇēna sahatvāryō hyayōdhyāṃ pālayiṣyati || 28
abhiṣēkṣyanti kākutsthamayōdhyāyāṃ dvijātayaḥ |
api mē dēvatāḥ kuryurimaṃ satyaṃ manōratham || 29
prasādyamāna śśirasā mayā svayaṃ bahuprakāraṃ yadi nābhipatsyatē |
tatōnuvatsyāmi cirāya rāghavam vanēcarannārhati māmupēkṣitum || 30
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē aṣṭāśītitamasargaḥ