Ayōdhyākāṇḍa - Tryaśītitama Sargaḥ
tata ssamutthitaḥ kālyamāsthāya syandanōttamam |
prayayau bharataśśīghraṃ rāmadarśanakāṅkṣayā || 1
agrataḥ prayayustasya sarvē mantripurōdhasaḥ |
adhiruya hayairyuktānrathānsūryarathōpamān || 2
navanāgasahasrāṇi kalpitāni yathāvidhi |
anvayurbharataṃ yāntamikṣvākukulanandanam || 3
ṣaṣṭī rathasahasrāṇi dhanvinō vividhāyudhāḥ |
anvayurbharataṃ yāntaṃ rājaputraṃ yaśasvinam || 4
śataṃ sahasrāṇyaśvānāṃ samārūḍhāni rāghavam |
anvayurbharataṃ yāntaṃ satyasandhaṃ jitēndriyam || 5
kaikēyī ca sumitrā ca kāusalyā ca yaśasvinī |
rāmānayanasaṃhṛṣṭā yayuryānēna bhāsvatā || 6
prayātāścāryasaṅghātā rāmaṃ draṣṭuṃ salakṣmaṇam |
tasyaiva ca kathāścitrāḥ kurvāṇā hṛṣṭamānasāḥ || 7
mēghaśyāmaṃ mahābāhuṃ sthirasattvaṃ dṛḍhavratam |
kadā drakṣyāmahē rāmaṃ jagata śśōkanāśanam || 8
dṛṣṭa ēva hi na śśōkamapanēṣyati rāghavaḥ |
tama ssarvasya lōkasya samudyanniva bhāskaraḥ || 9
ityēvaṃ kathayantastē samprahṛṣṭāḥ kathā śśubhāḥ |
pariṣvajānāścānyōnyaṃ yayurnāgarikā janāḥ || 10
yē ca tatrāparē sarvē sammatā yē ca naigamāḥ |
rāmaṃ prati yayurhṛṣṭā ssarvāḥ prakṛtayastathā || 11
maṇikārāśca yē kēcit-kumbhakārāśca śōbhanāḥ |
sūtrakarmakṛtaścaiva yē ca śastrōpajīvinaḥ || 12
mayūrakāḥ krākachikā rōchakā vēdhakāstathā |
dantakārā ssudhākārā stathā gandhōpajīvinaḥ || 13
suvarṇakārāḥ prakhyātāstathā kambaladhāvakāḥ |
snāpakōṣṇōdakā vaidyādhūpakāśśāuṇḍikāstathā || 14
rajakāstunnavāyāśca grāmaghōṣamahattarāḥ |
śāilūṣāśca saha strībhir-yayuḥ kāivartakāstathā || 15
samāhitā vēdavidō brāhmaṇā vṛttasammatāḥ |
gōrathāir-bharataṃ yāntamanujagmu ssahasraśaḥ || 16
suvēṣā śśuddhavasanāstāmramṛṣṭānulēpanāḥ |
sarvē tē vividhāiryānai śśanāirbharatamanvayuḥ || 17
prahṛṣṭamuditā sēnā sānvayāt-kaikayīsutam |
bhrāturānayanē yāntaṃ bharataṃ bhrātṛvatsalam || 18
tē gatvā dūramadhvānaṃ rathayānāśvakuf̃jarāiḥ |
samāsēdustatō gaṅgāṃ śṛṅgībērapuraṃ prati || 19
yatra rāmasakhō vīrō guhō jñātigaṇāir-vṛtaḥ |
nivasatyapramādēna dēśaṃ taṃ paripālayan || 20
upētya tīraṃ gaṅgāyāś-chakravākāir-alaṅkṛtam |
vyavātiṣṭhata sā sēnā bharatasyānuyāyinī || 21
nirīkṣyānugatāṃ sēnāṃ tāṃ ca gaṅgāṃ śivōdakām |
bharatassachivānsarvān-abravīd-vākyakōvidaḥ || 22
nivēśayata mē sainyam-abhiprāyēṇa sarvataḥ |
viśrāntāḥ pratariṣyāmaśśva idānīmimāṃ nadīm || 23
dātuṃ ca tāvad-ichāmi svargatasya mahīpatēḥ |
āurdhvadēhanimittārtham-avatīryōdakaṃ nadīm || 24
tasyāivaṃ bruvatō'mātyāstathētyuktvā samāhitāḥ |
nyavēśayaṃstāṃ chandēna svēna svēna pṛthak-pṛthak || 25
nivēśya gaṅgāmanu tāṃ mahānadīṃ chamūṃ vidhānāiḥ paribarhaśōbhinīm |
uvāsa rāmasya tadā mahātmanō vichintayānō bharatō nivartanam || 26
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē tryaśītitamasargaḥ