Ayōdhyākāṇḍa - Ēkāśītitama Sargaḥ
tatō nāndīmukhīṃ rātriṃ bharataṃ sūtamāgadhāḥ |
tuṣṭuvur-vāgviśēṣajñās-stavāir-maṅgalasaṃhitāiḥ || 1
suvarṇakōṇābhihataḥ prāṇadadyāmadundubhiḥ |
dad hmuś-śaṅkhāṃśca śataśō nādāṃścōccāvacasvarān || 2
sa tūryaghōṣa ssumahān-divam-āpūrayanniva |
bharataṃ śōkasantaptaṃ bhūyaś-śōkāirarandhrayat || 3
tataḥ prabuddhō bharatas-taṃ ghōṣaṃ sannivartya ca |
nāhaṃ rājēti cāpyuktvā śatrughnam-idam-abravīt || 4
paśya śatrughna! kaikēyyā lōkasyāpakṛtaṃ mahat |
visṛjya mayi duḥkhāni rājā daśarathō gataḥ || 5
tasyaiva dharamarājasya dharamamūlā mahātmanaḥ |
paribhramati rājya śrīrnāu-rivākarṇikā jalē || 6
yō hi na ssumahān-nāthassō'pi pravrājitō vanam |
anayā dharmam-utsṛjya mātrā mē rāghavas-svayam || 7
ityēvaṃ bharataṃ prēkṣya vilapantaṃ vicētanam |
kṛpaṇaṃ rurudus-sarvā ssasvaraṃ yōṣita stadā || 8
tathā tasmin-vilapati vasiṣṭhō rājadharmavit |
sabhām-ikṣvākunāthasya pravivēśa mahāyaśāḥ || 9
śātakumbhamayīṃ ramyāṃ maṇiratnasamākulām |
sudharmāmiva dharmātmā sagaṇaḥ pratyapadyata || 10
sa kāñcanamayaṃ pīṭhaṃ sukhāstaraṇasaṃvṛtam |
adhyāsta sarvavēdajñō dūtān-anuśaśāsa ca || 11
brāhmaṇān kṣatriyān-vāiśyan-amātyān-gaṇavallabhān |
kṣipram-ānayatāvyagrāḥ kṛtyam-ātyayikaṃ hi naḥ || 12
sarājabhṛtyaṃ śatrughnaṃ bharataṃ ca yaśasvinam |
yudhājitaṃ sumantraṃ ca yē ca tatra hitā janāḥ || 13
tatō halahalāśabda-ssumahān-samapadyata |
rathāiraśvāirgajāiścāpi janānām-upagacchatām || 14
tatō bharatam-āyāntaṃ śatakrutum-ivāmarāḥ |
pratyanandan-prakṛtayō yathā daśarathaṃ tathā || 15
hrada iva timināgasaṃvṛtaḥ stimitajalō maṇiśaṅkhaśarkaraḥ |
daśarathasutaśōbhitā sabhā sadaśarathēva babhāu yathā purā || 16
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkāśītitamasargaḥ