Ayōdhyākāṇḍa - Pañcapañcāśa Sargaḥ
uṣitvā rajanīṃ tatra rājaputrāvarindamāu |
maharṣim-abhivādyātha jagmatustaṃ giriṃ prati || 1
tēṣāṃ caiva svastyayanaṃ maharṣi ssa cakāra ha |
prasthitāṃścaiva tān prēkṣya pitā putrānivānvagāt || 2
tataḥ pracakramē vaktuṃ vacanaṃ sa mahāmuniḥ |
bharadvājō mahātējā rāmaṃ satyaparākramam || 3
gaṅgāyamunayō ssandhimāsādya manujarṣabhāu |
kālindīmanugacchētāṃ nadīṃ paścānmukhāśritām || 4
athāsādya tu kālindī śīghrasrōtasamāpagām |
tasyāstīrthaṃ pracalitaṃ purāṇaṃ prēkṣya rāghavāu || 5
tatra yūyaṃ plavaṃ kṛtvā taratāṃśumatīṃ nadīm |
tatō nyagrōdhamāsādya mahāntaṃ haritacchadam || 6
vivṛddhaṃ bahubhirvṛkṣai śśyāmaṃ siddhōpasēvitam |
tasmāi sītāñjaliṃ kṛtvā prayuñjītāśiṣaśśivāḥ || 7
samāsādya tu taṃ vṛkṣaṃ vasēdvātikramēta vā |
krōśamātraṃ tatō gatvā nīlaṃ drakṣyatha kānanam || 8
palāśabadarīmiśraṃ ramyaṃ vaṃśaiśca yāmunāiḥ |
sa panthāś-citrakūṭasya gata ssubahuśō mayā || 9
ramyō mārdavayuktaśca vanadāvāir-vivarjitaḥ |
iti panthānamāvēdya maharṣissanyavartata || 10
abhivādya tathētyuktvā rāmēṇa vinivartitaḥ |
upāvr̥ttē munāu tasmin-rāmō lakṣmaṇam-abravīt || 11
kṛtapuṇyāḥ sma sāumit r ē muniryannō'nukampatē |
iti tāu puruṣavyāghrāu mantrayitvā manasvināu |
sītāmēvāgrataḥ kṛtvā kālindīṃ jagmaturnadīm || 12
athāsādya tu kālindīṃ śīghrasrōtōvahāṃ nadīm |
cintāmāpēdirē sarvē nadījalatitīrṣavaḥ || 13
tāu kāṣṭhasaṅghātamathō cakratu ssumahāplavam |
śuṣkāirvaṃśāi ssāmāstīrṇam uśīrāiśca samāvṛtam || 14
tatō vētasaśākhāśca jambūśākhāśca vīryavān |
cakāra lakṣmaṇaśchittvā sītāyā ssukhamāsanam || 15
tatra śriyām-ivācintyāṃ rāmō dāśarathiḥ priyām |
īṣatsaṃlajjamānāṃ tāmadhyārōpayat-plavam || 16
pārśvē ca tatra vaidēhyā vasanē bhūṣaṇāni ca |
plavē kaṭhinakājaṃ ca rāmaścakrē sahāyudhāiḥ || 17
ārōpyā prathamaṃ sītāṃ saṅghāṭaṃ parigṛhya tāu |
tata prātēratu-ryattāu vīrāu daśarathātmajāu || 18
kālindī-madhyamāyātā sītā tvēnām-avandata |
svasti dēvi! tarāmi tvāṃ pārayē mē patirvratam || 19
yakṣyē tvāṃ gō-sahasrēṇa surā-ghaṭa-śatēna ca |
svasti pratyāgatē rāmē purīm ikṣvāku-pālitām || 20
kālindīmatha sītā tu yācamānā kṛtāñjaliḥ |
tīramēvābhisamprāptā dakṣiṇaṃ varavarṇinī || 21
tata plavēnāṃśumatīṃ śīghragām ūrmimālinīm |
tīrajāi rbahubhirvṛkṣāi ssantēru-ryamunāṃ nadīm || 22
tē tīrṇāḥ plavam-utsṛjya prasthāya yamunā-vanāt |
śyāmaṃ nyagrōdham-āsēdu-śśītalaṃ haritacchadam || 23
nyagrōdhaṃ tamupāgamya vaidēhī vākyam-abravīt |
namastē'stu mahāvṛkṣa! pārayēnmē patirvratam || 24
kāusalyāṃ caiva paśyēyaṃ sumitrāṃ ca yaśasvinīm |
iti sītāñjaliṃ kṛtvā paryagacchad-vanaspatim || 25
avalōkya tata ssītāmāyācantīmaninditām |
dayitāṃ ca vidhēyāṃ ca rāmō lakṣmaṇam-abravīt || 26
sītām-ādāya gacchatvam-agratō bharatānuja |
pṛṣṭhatō'haṃ gamiṣyāmi sāyudhō dvipadāṃ vara || 27
yadyatphalaṃ prārthayatē puṣpaṃ vā janakātmajā |
tattatpradadyā vaidēhyā yatrāsyā ramatē manaḥ || 28
gacchatōstu tayōrmadhyē babhūva janakātmajā |
mātaṅgayōr-madhyagatā śubhā nāgavadhūriva || 29
ēkaikaṃ pādapaṃ gulmaṃ latāṃ vā puṣpaśālinīm |
adṛṣṭapūrvāṃ paśyantī rāmaṃ papraccha sā balā || 30
ramaṇīyān bahuvidhān-pādapān kusumōtkaṭān |
sītāvacanasaṃrabdha ānayāmāsa lakṣmaṇaḥ || 31
vicitravālukajalāṃ hamsasārasanāditām |
rēmē janakarājasya sutā prēkṣya tadā nadīm || 32
krōśamātraṃ tatō gatvā bhrātarāu rāmalakṣmaṇāu |
bahūn mēdhyān mṛgān hatvā cēratu-ryamunā-vanē || 33
vihṛtya tē barhiṇapūganāditē śubhē vanē vānaravāraṇāyutē |
samaṃ nadīvapramupētya sammataṃ nivāsa mājagmu radīnadarśanāḥ || 34
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāవ్యē ayōdhyākāṇḍē pañcapañcāśasargaḥ