Ayōdhyākāṇḍa - Pañcaviṃśa Sargaḥ
sāvanīya tamāyāsamupaspṛśya jalaṃ śuciḥ |
cakāra mātā rāmasya maṅgalāni manasvinī || 1
na śakyasē vārayituṃ gachēdānīṃ raghūttama |
śīghraṃ ca vinivartasva vartasva ca satāṃ kramē || 2
yaṃ pālayasi dharmaṃ tvaṃ dhṛtyā ca niyamēna ca |
sa vai rāghavaśārdūla! dharmastvāmabhirakṣatu || 3
yēbhyaḥ praṇamasē putra! caityēṣvāyatanēṣu ca |
tē ca tvāmabhirakṣantu vanē saha maharṣibhiḥ || 4
yāni dattāni tēstrāṇi viśvāmitrēṇa dhīmatā |
tāni tvāmabhirakṣantu guṇāissarmuditāṃ sadā || 5
pitṛśuśrūṣayā putra! mātṛśuśrūṣayā tathā |
satyēna ca mahābāhō! ciraṃ jīvābhirakṣitaḥ || 6
samitkuśa pavitrāṇi vēdyaścāyatanāni ca |
sthaṇḍilāni vicitrāṇi śailā vṛkṣāḥ kṣupā hradāḥ || 7
pataṅgāḥ pannagāssiṃhāstvāṃ rakṣantu narōttama |
svastisādhyāśca viśvē ca marutaśca maharṣayaḥ |
svasti dhātā vidhātā ca svasti pūṣā bhagōryamā || 8
lōkapālāśca tē sarvē vāsavapramukhāstathā |
ṛtavaścaiva pakṣāśca māsā ssaṃvatsarāḥ kṣapāḥ || 9
dināni ca muhūrtāśca svasti kurvantu tē sadā |
smṛtirdhṛtiśca dharmaśca pātu tvāṃ putra! sarvataḥ || 10
skandaśca bhagavāndēva ssōmaśca sa bṛhaspatiḥ |
saptarṣayō nāradaśca tē tvāṃ rakṣantu sarvataḥ || 11
yāścāpi sarvatassiddhā diśaśca sadigīśvarāḥ |
stutā mayā vanē tasmin pāntu tvāṃ putra! nityaśaḥ || 12
śailāssarvē samudrāśca rājā varuṇa ēva ca |
dyāurantarikṣaṃ pṛthivī nadyassarvāstathaiva ca || 13
nakṣatrāṇi ca sarvāṇi grahāśca sahadēvatāḥ |
ahōrātrē tathā sandhyē pāntu tvāṃ vanamāśritam || 14
ṛtavaścaiva ṣatpuṇyā māsāssaṃvatsarāstathā |
kalāśca kāṣṭhāśca tathā tava śarma diśantu tē || 15
mahāvanē vicaratō munivēṣasya dhīmataḥ |
tavādityāśca daityāśca bhavantu sukhadāssadā || 16
rākṣasānāṃ piśācānāṃ rāudrāṇāṃ krūrakarmaṇām |
kravyādānāṃ ca sarvēṣāṃ mā bhūtputraka! tē bhayam || 17
plavagā vṛścikā daṃśāmaśakāścaiva kānanē |
sarīsṛpāśca kīṭāśca mā bhūvaṅgahanē tava || 18
mahādvipāśca siṃhāśca vyāghrā ṛkṣāśca daṃṣṭriṇaḥ |
mahiṣā śśṛṅgiṇō rāudrā na tē druhyantu putraka! || 19
nr̥māṃsabhōjanā rāudrā yē cānyē satvajātayaḥ |
mā ca tvāṃ hiṃsiṣuḥ putra! mayā sampūjitāstviha || 20
āgamāstē śivāssantu sidhyantu ca parākramāḥ |
sarvasampattayē rāma! svastimāngacha putraka || 21
svasti tē stvantarikṣēbhyaḥ pārthivēbhyaḥ punaḥ punaḥ |
sarvēbhyaścaiva dēvēbhyō yē ca vai paripanthinaḥ || 22
gurussōmaśca sūryaśca dhanadō'tha yamastathā |
pāntu tvāmarc itā rāma! danḍakāraṇ-yavās i nam || 23
agn i r-vā-y us ta t hā d h ū mō mant rāś-caṛṣ i-m u k hāc-cy u tāḥ |
upasparśanakā lē t u pāntu t vāṃ ragn u-nandan a! || 24
saṛvalōka-prab h u r-b rā h-mā b h ū ta-b h aṛ tā ta t h aṛṣa-yah |
yē ca śēṣās-s urā s-tē t vāṃ rakṣantu vanavās i nam || 25
it i mā l-yāi s-s uragaṇā n-ga n d hāiś-cā p i yaśas v i nēē |
s t u t i b h iś-cān u-rūpā b h i rānar cā-ya ta lōcanā || 26
j va la nam s am u-pādā-ya b rā h-maṇēna mahā t manā |
hāvayāmāsa v i-d h i nā rām am aṅga la kā r aṇā t || 27
ghr̥ taṃ śvē tā n i mā l-yān i sam id h aś-ś vē t asar ṣapān |
u p asam pāda-yāmāsa kāusal-yā par amāṅganā || 28
upād h-yā-yas s av i-d h i nā h u t vā śānt im anāma-yam |
h u ta-hav-yāvaśēṣēna bā h-yaṃ ba l im akal-pa-ya t || 29
ma d h u da d h-yak ṣa ta g hṛ tāi s-s vas t i vā-cy adv i jāms ta t ah |
vāca-yāmāsa rāmas-ya vanē s vas t-ya-yan a k r i-yāḥ || 30
ta t as tasmāi dv i-jēnd rā-ya rāmamā tā yaśas v i nēē |
da kṣ iṇāṃ pr adadā u kā m-yāṃ rāghavaṃ cēda m abravēēt || 31
yan maṅga laṃ sa ha s rākṣē saṛva dēva namas-k r̥ tē |
vṛ t ranāśē s am ab h ava t ta t tē b h ava t u maṅga lam || 32
yan maṅga laṃ s u-paṛṇas-ya v i-na tā'kal-pa-ya t-p urā |
amṛ taṃ p rāṛ t h a-yānas-ya ta t tē b h ava t u maṅga lam || 33
amṛ tō t pād anē dāi t-yā n g h nan t ō va jrad h aras-ya ya t |
ad i t i r-maṅga laṃ p rādā t ta t tē b h ava t u maṅga lam || 34
t rēēn v i-k r amān p rak r amat ō v iṣṇō r-am i ta tē jasah |
yad āsēēn maṅga laṃ rāma! ta t tē b h ava t u maṅga lam || 35
r̥ t avas sāgarā d vēē pā vēdā lōkā d iśas-ca tē |
maṅga lā n i mahābā h ō! d iśant u śu b h a-maṅga lāḥ || 36
it i p u t ras-ya śēṣāñ-ca kr̥ t vā ś i ras i b hām inēē |
gand hāiś-cā p i s amā la b h-ya rām am ā-ya ta lōcanā || 37
ōṣa d hēēṃ cā p i s id d hāṛ t hāṃ v iśal-yakar aṇēēṃ śu b hām |
cakāra rakṣāṃ kāusal-yā mant rāi r-ab h i-ja jāpa ca || 38
u vācā t i p ra hṛṣṭēva sā d uḥ k h avaśa-vaṛ ta nēē |
vāng mā t rēna na b b hāvēna vācā-sansa-jjamān a-yā || 39
ān am-ya mūṛ d h-n i cā g h rā-ya par iṣ-vaj-ya yaśas v i nēē |
avad a t p u t r a s id d hāṛ t h ō gacc h a rāma! ya t hā s u k ham || 40
arōgaṃ saṛvas id d hāṛ t h am ayōd h-yāṃ p u n a rāga tam |
paś-yām i t vāṃ s u k ham vatsa! s us t h i taṃ rājavaṛ t man i || 41
p r aṇaṣṭa d uḥ k ha saṅka l pā haṛṣav id-yō t i tānanā |
drakṣ-yām i t vāṃ vanā t p rāp taṃ pūṛṇacand r am ivō d i tam || 42
b h ad rāsan aga taṃ rāma! vanavā sād i hāga tam |
drakṣ-yām i ca p u nas t vāṃ t u tēēṛṇavan taṃ p i t uṛ-vacah || 43
maṅga lāi r-u pasam pan n ō vanavā sād i hāga tah |
vad h vā mama ca n i t-yaṃ t vaṃ kāmān saṃ vaṛd h a yā h i b b h ōḥ! || 44
ma-yāṛ c i tā dēvagaṇāś-ś ivād a-yō
ma haṛṣa-yō b h ū tamahā s u rōragāḥ |
ab h i p r a-yā tas-ya vanaṃ c i rā-ya tē
h i tā n i kāṅkṣant u d iśas-ca rāghava! || 45
itēēva sāś r u-pra t i-pūṛṇa-lōcanā
samāp-ya ca s vas t-ya-yan am ya t hā v i-d h i |
prada kṣ iṇam cāiva cakāra rāghavaṃ
p u naḥ p u naś-cā p i n i-pēēḍ-ya sas va jē || 46
ta t hā t u dēv-yā sa kr̥ tap rada kṣ iṇō
n i-pēēḍ-ya mā t uś-caraṇāu p u naḥ p u nah |
jagāma sēē tā n i-la-yaṃ mahā-yaśā-
s-sa rāghavah p r a-j va l i tas-s va-yā śr i-yā || 47
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē pañcaviṃśasargaḥ