Ayōdhyākāṇḍa - Saptadaśa Sargaḥ
sa rāmō rathāmāsthāya samprahr̥ṣṭasuhr̥jjanaḥ |
patākādhvajasampannaṃ mahārhāgarudhūpitam || 1
apaśyannagaraṃ śrīmānnānājanasamākulam |
sa gr̥hairābhrasaṅkāśaiḥ pāṇḍurairupaśōbhitam || 2
rājamārgaṃ yayāu rāmō madhyēnāgarudhūpitam |
candanānāṃ ca mukhyānāmagarūṇāṃ ca sañcayāiḥ || 3
uttamānāṃ ca gandhānāṃ kṣāumakōśāmbarasya ca |
aviddhābhiśca muktābhiruttamais-sphāṭikāirapi || 4
śōbhamānamasambādhaistaṃ rājapathamuttamam |
saṃvr̥taṃ vividhāipuṣpāirbhakṣyāiruccāvacāirapi || 5
dadarśa taṃ rājapathaṃ divi dēvapathaṃ yathā |
dadhyakṣatahavirlājāirdhūpāiragarucandanāiḥ || 6
nānāmālyōpagandhāiśca sadābhyarcitacatvaram |
āśīrvādānbahūn śṛṇvansuhr̥dbhis-samudīritān || 7
yathārhaṃ cāpi sampūjya sarvānēva narānyayāu |
pitāmahāirācaritaṃ tathāiva prapitāmahāiḥ || 8
adyōpādāya taṃ mārgāmabhiṣiktō'nupālaya |
yathāsma pōṣitāḥ pitrā yathā sarvāiḥ pitāmahāiḥ || 9
tatassukhataraṃ rāmē vatsyāmassati rājani |
alamadya hi bhuktēna paramārthāiralaṃ ca naḥ || 10
yadi paśyāma niryāntaṃ rāmaṃ rājyē pratiṣṭhitam |
atō hi naḥ priyataraṃ nānyat kiñcid bhaviṣyati || 11
yathābhiṣēkō rāmasya rājyēnāmitatējasaḥ |
ētāścānyāśca suhr̥dāmudāsīnaḥ kathāśśubhāḥ || 12
ātmasampūjanīś-śṛṇvanyayāu rāmō mahāpatham |
na hi tasmātmanaḥ kaściccakṣuṣēē vā narō t tama t || 13
nara ś-śaknō t-yapāk raṣṭum a t i-k rāntē'p i rāghavē |
yaśca rāmam na paś-yē t t u yam ca rāmō na paś-ya t i || 14
n ind i tas-saṛva l lōkēṣ u s vā tmāp-yēnam v igar ha tē |
saṛvēṣu h i sa d h aṛmā t mā vaṛṇānāṃ k u r u tē da-yām || 15
ca t uṛṇāṃ h i va-yah st hā nām tēna tē tam an u-vra tāḥ |
cat uṣ pa t hāndēva pa t hāñ-cāit-yān-yā-ya tanān i ca || 16
prada kṣ iṇam par i-har an jagāma nr̥ pa tē s-su tah |
sa rājak u lam āsād-ya mēg h asaṅg h ōpamāi ś-ś u b hāiḥ || 17
p rā sādaśṛṅgāir-v i-v id hāih-kā i lā sa ś i k h ar ōpamāiḥ |
āvāra-yad b h iṛ-gaga naṃ v i-mānāi r iv a pāṇḍ urāiḥ || 18
vaṛd h amāna gr̥ hāiś-cā p i ra tnajā lapar iṣ-k r̥ tāiḥ |
ta t-p r̥ t h iv-yāṃ gr̥ h avaraṃ ma hēndrasad an ōpamam || 19
rājap u t rah p i t uṛvēśma prav i-vēśa śr i-yā j va lan |
sa kakṣ-yā d h anv i b h iṛ-g u p tās t i s rō' t i-k r am-ya vā j i b h iḥ || 20
padā t i r-aparē kakṣ-yē dvē jagāma narō t tamah |
sa saṛvā s-sama t i-k r am-ya kakṣ-yā daśara t hā tmajah |
sann ivar t-ya janaṃ saṛvaṃ śud d hāntah p ur am ab h-yagā t || 21
tasm i n prav iṣṭē p i t uran t i kam tadā
jana s-sa saṛvō m u d i t ō nr̥ pā tmajē |
pra tēēkṣa tē tas-ya p u nah sma n iṛgamaṃ
ya t h ōdayaṃ cand ramasa s-sa r i t-pa t iḥ || 22
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptadaśasargaḥ