Ayōdhyākāṇḍa - Paf̃cadaśōttara-śatatama Sargaḥ
tato nikṣipya mātṝssa ayōdhyāyāṃ dṛḍha vrataḥ |
bharata śśōkasantaptō gurūn-idam-athābravīt || 1
nandigrāmaṃ gamiṣyāmi saṛvān-āmantrayēdya vaḥ |
tatra duḥkham-idaṃ saṛvaṃ sahiṣyē rāghavaṃ vinā || 2
gataśca vā divaṃ rājā vanasthaśca gururmama |
rāmaṃ pratīkṣē rājyāya sa hi rājā mahāyaśāḥ || 3
ētacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharatasya mahātmanaḥ |
abruvan-mantriṇas-saṛvē vasiṣṭhaśca purōhitaḥ || 4
subhṛśaṃ ślāghanīyaṃ cha yad-uktaṃ bharata tvayā |
vachanaṃ bhrātṛvātsalyād-anurūpaṃ tavaiva tat || 5
nityaṃ tē bandhulubdhasya tiṣṭhatō bhrātṛ-sāuhr̥dē |
āryamārgaṃ prapannasya nānūmanyēta kaḥ pumān || 6
mantriṇāṃ vachanaṃ śrutvā yathābhilaṣitaṃ priyam |
abravīt-sārathiṃ vākyaṃ rathō mē yujyatām-iti || 7
prahr̥ṣṭavadana ssarvā mātṝ-ssamabhivādya saḥ |
ārurōha rathaṃ śrīmān śatrughnēna samanvitaḥ || 8
āruhya cha rathaṃ śīghraṃ śatrughnabharatāvubhāu |
yayatuḥ paramaprītāu vṛtāu mantripurōh i tā iḥ || 9
agratō guravastatra vasiṣṭhapramukhā dvijāḥ |
prayayuḥ prāṅmukhā ssarvē nandigrāmō yatō'bhavat || 10
balaṃ cha tad-anāhūtaṃ gajāśvarathasaṅkulam |
prayayāu bharatē yātē saṛvē cha puravās i naḥ || 11
rathasthha ssah i d h aṛ-mā t-mā b b b h a-r a-t ō b b b h rā-t r̥-va t-sa-lah |
na n-d i-g rā-mam ya-yā u tūṛ-ṇam śi-ra-s-yā-dā-ya pā-d u-kē || 12
ta-tas t u b b b h a-r a-tah k-ṣ i-pr am na n-d i-g rā-mam pr a-v i-ś-ya sah |
a-va-tēēṛ-ya ra-t hā t-tūṛ-ṇam g u-rū-n i-da-m u-vā-ca ha || 13
ē-ta-d-rā-j-yam ma-ma b b b h rā-t-rā da t-taṃ sa n-na-yā-sa-va t-s va-yam |
yō-ga-k-ṣē-ma-va-hē cē-mē pā-d u-kē hē-ma-b b b h ū-ṣ i-tē || 14
b b b h a-ra-ta ś-śi-r a-sā k r̥-t vā sa n-n-yā-sam pā-d u-kē ta-tah |
a-b r a-vēē-d-d uḥ-k-h a-san-ta-p-tas saṛ-vam pr a-k r̥-t i-maṇ-ḍ a-lam || 15
cha-t-ram d hā-ra-ya-ta k-ṣ i-pr am āṛ-ya-pā-dā-v i-mā u ma-tā u |
ā-b b b h-yāṃ rā-j-yē s-t h i-t ō d h aṛ-mah pā-d u-kā-b b b h-yāṃ g u-rōṛ-ma-ma || 16
b b b h rā-t-rā h i ma-y i saṃ-n-yā-s ō n i-k-ṣ i-p-tas sa u-h r̥-dā-da-yam |
ta-m i-maṃ pā-la-y iṣ-yā-m i rā-g h a-vā-ga-ma-nam pr a-t i || 17
k-ṣ i-pr am saṃ-yō-ja-y i-t vā-t u rā-g h a-vas-ya p u-nas-s va-yam |
ca-r a-ṇā u tā u t u rā-mas-ya d-ra-k-ṣ-yā-m i sa-ha-pā-d u-kā u || 18
ta-t ō n i-k-ṣ i-p-ta-b b b hā-rō-ham rā-g h a-vē-na sa-mā-ga-tah |
n i-vē-d-ya g u-ra-vē rā-j-yam b b b h a-j iṣ-yē g u-r u-v r̥ t-t i-tām || 19
rā-g h a-vā-ya ca sa-n-yā-sam da t-t vē-mē va-ra-pā-d u-kē |
rā-j-yaṃ cē-da-ma-yō-d h-yāṃ ca d hū-ta-pā-p ō b b b h a-vā-m i ca || 20
a b b b h i-ṣi-k-tē t u kā-k u t-s-t hē pr a-h r̥ṣ-ṭ a-m u-d i-tē ja-nē |
p rēē-t i r-ma-ma ya-śaś-cā i-va b b b h a-vē-d-rā-j-yā-c-ca-t uṛ-g u-ṇam || 21
ē-vaṃ t u v i-la-pan-dēē-n ō b b b h a-r a-ta s-sa-ma-hā-ya-śāḥ |
na n-d i-g rā-mē-ka-rō-d-rā-j-yam d uḥ-k-h i-t ō man-t-r i-b b b h i s-sa-ha || 22
sa va-l-ka-la-ja-ṭā-d hā-rēē m u-n i-vē-śa-d h a-rah pr a-b b b h uḥ |
na n-d i-g rā-mē-va-sad-vēē-r as-sa-sa i-n-y ō b b b h a-r a-tas-ta-dā || 23
rā-mā-ga-ma-na-ma-kāṅ-k-ṣan-b b b h a-ra-t ō b b b h rā-t r̥-va t-sa-lah |
b b b h rā-t u r-va-ca-na-kā-rēē ca pr a-t i-jñā-pā-r a-ga s-ta-t hā || 24
pā-d u-kē t va-b b b h i-ṣi-c-yā-t h a na n-d i-g rā-mē-va-sa t-ta-dā |
sa vā-la-v-ya-ja-naṃ cha-t-raṃ d hā-ra-yā-mā-sa sa s va-yam |
b b b h a-ra-ta s-śā-sa-naṃ saṛ-vam pā-d u-kā-b b b h-yāṃ n i-vē-da-yan || 25
ta-tas t u b b b h a-r a-ta ś-ś-rēē-mā-na-b b b h i-ṣi-c-yāṛ-ya-pā-d u-kē |
ta-da-d hēē-nas-ta-dā rā-j-yam kā-ra-yā-mā-sa saṛ-va-dā || 26
ta-dā h i ya t-kāṛ-ya-m u-pā i-t i k iñ-c i-d u-pā-ya-naṃ cō-pa-h r̥-taṃ ma-hāṛ-h am |
sa pā-d u-kā-b b b h-yāṃ pr a-t h a-maṃ n i-vē-d-ya ca-kā-r a paś-cā-d-b b b h a-r a-t ō ya-t hā-va t || 27
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāవ్యē ayōdhyākāṇḍē paf̃cadāśōttaraśatatamasargaḥ