సుందరకాండ - సప్తపంచాశ సర్గః (హనుమంతుని పునరాగమనం - దృష్టా సీతా)
స చంద్ర కుసుమం రమ్యం సార్క కారణ్డవం శుభం |
తిష్యశ్రవణకాదమ్బ మభ్రశైవాలశాద్వలమ్ || ౧ ||
పునర్వసు మహామీనం లోహితాంగ మహాగ్రహమ్ |
ఐరావత మహాద్వీపం స్వాతీహంసవిలోళితమ్ || ౨ ||
వాతసంఘాతజాతోర్మి చన్ద్రాంశుశిశిరామ్బుమత్ |
భుజంగయక్షగంధర్వ ప్రబుద్ధ కమలోత్పలమ్ || ౩ ||
హనుమాన్మారుతగతి ర్మహానౌరివ సాగరమ్ |
అపార మపరిశ్రాంతం పుప్లువే గగనార్ణవమ్ || ౪ ||
గ్రసమాన ఇవాకాశం తారాధిప మివోల్లిఖన్ |
హారన్నివ స నక్షత్రమ్ గగనం సార్క మణ్డలమ్ || ౫ ||
మారుతస్యాత్మజః శ్రీమాన్కపి ర్వ్యోమచరో మహాన్ |
హనుమన్మేఘజాలాని వికర్షన్నివ గచ్ఛతి || ౬ ||
పాణ్డురారుణవర్ణాని నీలమాంజిష్టకాని చ |
హరితారూణ వర్ణాని మహాభ్రాణి చకాశిరే || ౭ ||
ప్రవిశన్నభ్రజాలాని నిష్పతం చ పునః పునః |
ప్రచ్ఛన్నశ్చ ప్రకాశశ్చ చన్ద్రమా ఇవ లక్ష్యతే || 8 ||
వివిధాభ్రఘనాపన్న గోచరో ధవళాంబరః |
దృశ్యాదృశ్యతనుర్వీరః తదా చన్ద్రాయతేఽమ్బరే || ౯ ||
తార్క్ష్యయమాణే గగనే భభాసే వాయునన్దనః |
దారయన్మేఘబృన్దాని నిష్ప్రతం చ పునః పునః || ౧౦ ||
నదన్నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః |
ప్రవరాన్ రాక్షసాన్ హత్వా నామ విశ్రావ్యచాత్మనః || ౧౧ ||
అకులాం నగరీం కృత్వా వ్యథయిత్వా చ రావణమ్ |
అర్థయిత్వా బలం ఘోరం వైదేహీమభివాద్య చ || ౧౨ ||
అజగామ మహాతేజాః పునర్మధ్యేన సాగరమ్ |
పర్వతేన్ద్రం సునాభం చ సముస్పృశ్య వీర్యవాన్ || ౧౩ ||
జ్యాముక్త ఇవ నారాచో మహావేగోఽభ్యుపాగతః |
సకించిదనుసంప్రాప్తః సమాలోక్య మహాగిరిమ్ || ౧౪ ||
మహేన్ద్రం మేఘసంకాశం ననాద హరిపుంగవః |
స పూరయామాస కపిర్దిశో దశ సమన్తతః || ౧౫ ||
నదన్నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః |
స తం దేశమనుప్రాప్తం సుహృద్దర్శన లాలసా || ౧౬ ||
ననాద హరిశార్దూలో లాంగూలం చాప్యకమ్పయత్ |
తస్య నానద్యమానస్య సుపర్ణ చరితే పథి || ౧౭ ||
ఫలతీవాస్య ఘోషేణ గగనం సార్కమణ్డలమ్ |
యేతు తత్రోత్తరే తీరే సముద్రస్య మహాబలాః || ౧8 ||
పూర్వం సంవిష్ఠితాః శూరాః వాయుపుత్త్ర దిదృక్షవః |
మహతో వాతనున్నస్య తో యద స్యేవ గర్జితమ్ || ౧౯ ||
శుశ్రువుస్తే తదా ఘోషం ఊరువేగం హనూమతః |
తే దీనమససః సర్వే శుశ్రువుః కాననౌకసః || ౨౦ ||
వానరేన్ద్రస్య నిర్ఘోషం పర్జన్య నినదోపమమ్ |
నిశమ్య నదతో నాదం వానరాః తే సమన్తతః || ౨౧ ||
బభూవురుత్సుకాః సర్వే సుహృద్దర్శన కాంక్షిణః |
జాంబవాన్ స హరిశ్రేష్ఠః ప్రీతిసంహృష్టమానసః || ౨౨ ||
ఉపామన్త్ర్య హరీన్ సర్వాన్ ఇదం వచనమబ్రవీత్ |
సర్వథా కృతకార్యోఽసౌ హనుమాన్నాత్ర సంశయః || ౨౩ ||
న హ్యా స్యాకృతకార్యస్య నాద ఏవం విధో భవేత్ |
తస్య బాహూరువేగం చ నినాదం చ మహాత్మనః || ౨౪ ||
నిశమ్య హరయో హృష్టాః సముత్పేతుః తతస్తతః |
తే నగాగ్రాన్ నగాగ్రాణి శిఖరాత్ శిఖరాణి చ || ౨౫ ||
ప్రహృష్టాః సమపద్యన్త హనూమన్తం దిదృక్షవః |
తే ప్రీతాః పాదపాగ్రేషు గృహ్యశాఖాః సువిష్టితాః || ౨౬ ||
వాసాం సీవ ప్రశాఖాశ్చ సమావిధ్యన్త వానరాః |
గిరిగహ్వరసంలీనో యథా గర్జతి మారుతః || ౨౭ ||
ఏవం జగర్జ బలవాన్ హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
తమభ్రఘనసంకాశ మాపతన్తం మహాకపిమ్ || ౨8 ||
దృష్ట్వా తే వానరాః సర్వే తస్థుః ప్రాంజలయస్తదా |
తతస్తు వేగవాం స్తస్య గిరేర్గిరినిభః కపిః || ౨౯ ||
నిపపాత మహేన్ద్రస్య శిఖరే పాదపాకులే |
హర్షేణాపూర్యమాణోఽసౌ రమ్యే పర్వత నిర్ఝరే || ౩౦ ||
ఛిన్నపక్ష ఇవాssకాశాత్ పపాత ధరణీ ధరః |
తతస్తే ప్రీతమనసః సర్వే వానరపుంగవః || ౩౧ ||
హనుమన్తం మహాత్మానం పరివార్యోపతస్థిరే |
పరివార్య చ తే సర్వే పరాం ప్రీతి ముపాగతాః || ౩౨ ||
ప్రహృష్టవదనాః సర్వే తమరోగముపాగతమ్ |
ఉపాయనాని చాదాయ మూలాని ఫలాని చ || ౩౩ ||
ప్రత్యర్చయన్ హరిశ్రేష్టం హరయో మారుతాత్మజమ్ |
హనుమాంస్తు గురూన్ వృద్ధాన్ జాంబవత్ప్రముఖాం స్తదా || ౩౪ ||
కుమారమంగదం చైవ సోఽవన్దత మహాకపిః |
స తాభ్యాం పూజితః పూజ్యః కపిభిశ్చ ప్రసాదితః || ౩౫ ||
దృష్టా సీతేతి విక్రాన్తః సంక్షేపేణ న్యవేదయత్ |
నిషసాద చ హస్తేన గృహీత్వా వాలినస్సుతమ్ || ౩౬ ||
రమణీయే వనోద్దేశే మహేన్ద్రస్య గిరేస్తదా |
హనుమానబ్రవీద్దృష్టః తదా తాన్ వానరర్షభాన్ || ౩౭ ||
అశోకవనికాసంస్థా దృష్టా సా జనకాత్మజా |
రక్ష్యమాణా సుఘోరాభీ రాక్షసీభిరనిన్దితా || ౩8 ||
ఏకవేణీ ధరా బాలా రామదర్శన లాలసా |
ఉపవాసపరిశ్రాన్తా జటిలా మలినా కృశా || ౩౯ ||
తతో దృష్టేతి వచనం మహార్థం అమృతోపమమ్ |
నిశమ్య మారుతేః సర్వే ముదితా వానారాభవన్ || ౪౦ ||
క్ష్వేళన్త్యన్యే ననదన్తన్యే గర్జన్తన్యే మహాబలాః |
చక్రుః కిల కిలాం అన్యే ప్రతిగర్జన్తి చాపరే || ౪౧ ||
కేచిదుచ్ఛ్రితలాంగూలాః ప్రహృష్టాః కపికుంజరాః |
అంచితాయుతదీర్ఘాణి లాంగూలాని ప్రవివధ్యుః || ౪౨ ||
అపరే చ హనూమంతం వానరావారణోపమం |
ఆప్లుత్య గిరిశృంగేభ్యః సంస్పృశన్తి స్మ హర్షితాః || ౪౩ ||
ఉక్తవాక్యం హనూమన్తం అంగదః తమ్ అథాబ్రవీత్ |
సర్వేషాం హరివీరాణాం మధ్యే వచనముత్తమమ్ || ౪౪ ||
స త్వే వీర్యే న తే కశ్చిత్సమో వానర విద్యతే |
యదవప్లుత్య విస్తీర్ణం సాగరం పునరాగతః || ౪౫ ||
అహో స్వామిని తే భక్తిరహో వీర్యమహో ధృతిః |
దిష్ట్యా దృష్టా త్వయా దేవీ రామపత్నీ యశస్వినీ || ౪౬ ||
దిష్ట్యా త్యక్ష్యతి కాకుత్స్థః శోకం సీతావియోగజమ్ |
తతోsజ్ఞ్గదం హనూమన్తం జాంబవన్తం చ వానరాః || ౪౭ ||
పరివార్య ప్రముదితా భేజిరే విపులాః శిలాః |
శ్రోతుకామాః సముద్రస్య లంఘనం వానరోత్తమాః || ౪8 ||
దర్శనం చాపి లంకాయాః సీతాయా రావణస్య చ |
తస్థుః ప్రాంజలయః సర్వే హనుమద్వదనోన్ముఖాః || ౪౯ ||
తస్థౌ తత్రాఽఙ్గదః శ్రీమాన్వానరైర్బహుభిర్వృతః |
ఉపాస్యమానో విబుధైః దివిదేవపతిర్యథా || ౫౦ ||
హనూమతా కీర్తిమతా యశస్వినా
తథాఽఙ్గదేనాఙ్గదబద్ధబాహునా |
ముదా తదాఽధ్యాసితమున్నతం మహాన్
మహీధరాగ్రం జ్వలితం శ్రియాఽభవత్ || ౫౧ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే సప్తపంచాశస్సర్గః ||