సుందరకాండ - షట్పంచాశ సర్గః (హనుమంతుని తిరుగు ప్రయాణం - అరిష్ట పర్వతారోహణం)
తతస్తు శింశుపామూలే జానకీం పర్యుపస్థితామ్ |
అభివాద్యాబ్రవీత్ దిష్ట్యా పశ్యామి త్వామిహాక్షతామ్ || ౧ ||
తతస్తం ప్రస్థితం సీతా వీక్షమాణా పునః పునః |
భర్తృస్నేహాన్వితం వాక్యం హనుమంతం అభాషత || ౨ ||
కామమస్య త్వమేవైకః కార్యస్య పరిసాధనే |
పర్యాప్తః పరవీరఘ్నః యశస్యః తే బలోదయః || ౩ ||
శరైస్తు సంకులాం కృత్వా లంకామ్ పరబలార్దనః |
మాం నయేద్యది కాకుత్స్థః తత్ తస్య సదృశం భవేత్ || ౪ ||
తద్యథా తస్య విక్రాన్తమనురూపం మహాత్మనః |
భవత్యాహవశూరస్య తథా త్వముపపాదయ || ౫ ||
తదర్థోపహితం వాక్యం ప్రశ్రితం హేతుసంహితమ్ |
నిశమ్య హనుమాన్ తస్యా వాక్య ముత్తరమబ్రవీత్ || ౬ ||
క్షిప్రమేష్యతి కాకుత్స్థో హర్యృక్షప్రవరైర్వృతః |
యస్తే యుధి విజిత్యారీన్ శోకం వ్యపనయిష్యతి || ౭ ||
ఏవమాశ్వాస్య వైదేహీం హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
గమనాయ మతిం కృత్వా వైదేహీం అభ్యవాదయత్ || 8 ||
తతస్స కపిశార్దూలః స్వామిసందర్శనోత్సుకః |
ఆరురోహ గిరిశ్రేష్ఠం అరిష్ఠం అరిమర్దనః || ౯ ||
తుంగపద్మకజుష్టాభిః నీలాభిర్వనరాజిభిః |
సోత్తరీయమివాంభోదైః శృంగాంతరవిలమ్బిభిః || ౧౦ ||
బోధ్యమానమివ ప్రీత్యా దివాకర కరైః శుభైః |
ఉన్మిషన్తమివోద్దూతైః లోచనైరివ ధాతుభిః || ౧౧ ||
తోయౌఘనిస్స్వనైర్మంద్రైః ప్రాధీత మివ పర్వతమ్ |
ప్రగీతమివ విస్పష్టైః నానాప్రస్రవణస్వనైః || ౧౨ ||
దేవదారుభిరత్యుచ్చైః ఊర్ధ్వబాహుమివ స్థితమ్ |
ప్రపాత జలనిర్ఘోషైః ప్రాకృష్ట మివ సర్వతః || ౧౩ ||
వేపమాన మివ శ్యామైః కంపమానైః శరద్ఘనైః |
వేణుభిర్మారుతోద్దూతైః కూజన్తమివ కీచకైః || ౧౪ ||
నిశ్స్వసన్తమివామర్షాత్ ఘోరైరాశీవిషోత్తమైః |
నీహారకృతగంభీరైః ధ్యాయన్తమివ గహ్వరైః || ౧౫ ||
మేఘపాదనిభైః పాదైః ప్రకాన్తమివ సర్వతః |
జృంభమాన మివాకాశే శిఖరైరభ్రమాలిభిః || ౧౬ ||
కూటైశ్చ బహుధాకీర్ణైః శోభితం బహుకన్దరైః |
సాలతాలాశ్వకర్ణైశ్చ వంశైశ్చ బహుభిర్వృతమ్ || ౧౭ ||
లతావితానైర్వితతైః పుష్పవద్భిరలంకృతమ్ |
నానామృగ గణాకీర్ణం ధాతునిష్యన్దభూషితమ్ || ౧౮ ||
బహుప్రస్రవణోపేతం శిలాసంచయసంకటమ్ |
మహర్షియక్షగంధర్వ కిన్నరోరుగసేవితమ్ || ౧౯ ||
లతాపాదసంఘాతం సింహాధ్యుషితకన్దరమ్ |
వ్యాఘ్రసంఘసమాకీర్ణం స్వాదుమూలఫలద్రుమమ్ || ౨౦ ||
తం ఆరురోహ హనుమాన్ పర్వతం పవనాత్మజః |
రామదర్శన శీఘ్రేణ ప్రహర్షేణాభిచోదితః || ౨౧ ||
తేన పాదతలాక్రాన్తా రమ్యేషు గిరిసానుషు |
సఘోషాః సమశీర్యన్త శిలాః చూర్ణీకృతాస్తతః || ౨౨ ||
స తం ఆరుహ్య శైలేంద్రం వ్యవర్థత మహాకపిః |
దక్షిణాదుత్తరం పారం ప్రార్థయన్ లవణాంభసః || ౨౩ ||
అధిరుహ్య తతో వీరః పర్వతం పవనాత్మజః |
దదర్శ సాగరం భీమం మీనోరగనిషేవితమ్ || ౨౪ ||
స మారుత ఇవాఽకాశం మారుతస్యాఽత్మసంభవః |
ప్రపేదే హరిశార్దూలో దక్షిణాదుత్తరం దిశమ్ || ౨౫ ||
స తదా పీడితస్తేన కపినా పర్వతోత్తమః |
రరాస సహ తైర్భూతైః ప్రవిశన్ వసుధాతలమ్ |
కమ్పమానైశ్చ శిఖరైః పతద్భిరపి చ ద్రుమైః || ౨౬ ||
తస్యోరు వేగోన్మథితాః పాదపాః పుష్పశాలినః || ౨౭ ||
నిపేతుర్భూతలే రుగ్ణాః శక్రాయుధ హతా ఇవ |
కన్దరాన్తరసంస్థానం పీడితానాం మహౌజసామ్ || ౨8 ||
సింహానాం నినదో భీమో నభో భిన్దన్ స శుశ్రువే |
స్రస్తావ్యావృత్త వసనా వ్యాకులీకృతభూషణాః || ౨౯ ||
విద్యాధర్యః సముత్పేతుః సహసా ధరణీ ధరాత్ |
అతిప్రమాణా బలినో దీప్తజిహ్వా మహావిషాః || ౩౦ ||
నిపీడిత శిరోగ్రీవా వ్యచేష్టన్త మహాహయః |
కిన్నరోరగ గంధర్వయక్షవిద్యాధరస్తదా || ౩౧ ||
పీడితం తం నగరం త్యక్త్వా గగనమాస్థితాః |
స చ భూమిధరః శ్రీమాన్ బలినా తేన పీడితః || ౩౨ ||
స వృక్షశిఖరోదగ్రః ప్రవివేశ రసాతలమ్ |
దశయోజనవిస్తారః త్రింశద్యోజనముచ్ఛ్రితః || ౩౩ ||
ధరణ్యామ్ సమతాం యాతః స బభూవ ధరాధరః |
స లిలింగ యిషుర్భీమం సలీలం లవణార్ణవమ్ || ౩౪ ||
కల్లోలాస్ఫాల వేలాన్త ముత్పపాత నభో హరిః || ౩౫ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే షట్పంచాశస్సర్గః ||