సుందరకాండ - చతుర్థ సర్గః
స నిర్జిత్య పురీం శ్రేష్ఠాం లఙ్కాం తాం కామరూపిణీ |
విక్రమేణ మహాతేజా హనుమాన్ కపిసత్తమః || ౧ ||
అద్వారేణ మహాబాహుః ప్రాకారమభిపుప్లువే |
ప్రవిశ్య నగరీం లఙ్కాం కపిరాజహితంకరః || ౨ ||
చక్రేఽథ పాదం సవ్యం చ శత్రూణాం స తు మూర్థని |
ప్రవిష్ఠ సత్వ సంపన్నో నిశాయాం మారుతాత్మజః || ౩ ||
స మహాపథమాస్థాయ ముక్తపుష్ప విరాజితమ్ |
తతస్తు తాం పురీం లఙ్కాం రమ్యాం అభియయౌ కపిః || ౪ ||
హసితోత్కృష్ణనినదై స్తూర్యఘోషపురస్సరైః |
వజ్రాంకుశనికాశైశ్చ వజ్రజాలవిభూషితైః || ౫ ||
గృహమేఘైః పురీ రమ్యా బభాసే ద్యౌ రివాంబుధైః |
ప్రజజ్వాల తదా లఙ్కా రక్షోగణగృహై శ్శుభైః || ౬ ||
సితాభ్రసదృశైశ్చిత్రైః పద్మస్వస్తికసంస్థితైః |
వర్థమాన గృహైశ్చాపి సర్వత స్సువిభూషితా || ౭ ||
తాం చిత్రమాల్యాభరణాం కపిరాజహితంకరః |
రాఘవార్థం చరన్ శ్రీమాన్ దదర్శచ ననంద చ || ౮ ||
భవనాద్భవనం గచ్ఛన్ దదర్శ పవనాత్మజః |
వివిధాకృతిరూపాణి భవనాని తతస్తతః || ౯ ||
శుశ్రావ మథురం గీతం త్రిస్థానస్వరభూషితమ్ |
స్త్రీణాం మదసమృద్ధానాం దివిచాప్సరసామివ || ౧౦ ||
శుశ్రావ కాఙ్చీ నినదం నూపురాణాం చ నిస్స్వనమ్ |
సోపాననినదాంశ్చైవ భవనేషు మహాత్మనామ్ || ౧౧ ||
అస్ఫోటితనినాదాంశ్చ క్ష్వేళితాంశ్చ తతస్తతః |
శుశ్రావ జపతాం తత్ర మంత్రాన్ రక్షోగృహేషువై || ౧౨ ||
స్వాధ్యాయనిరతాంశ్చైవ యాతుధానాన్ దదర్శ సః |
రావణ స్తవసంయుక్తాన్ గర్జతో రాక్షసానపి || ౧౩ ||
రాజమార్గం సమావృత్య స్థితం రక్షో బలం మహత్ |
దదర్శ మధ్యమే గుల్మే రావణస్య చరాన్బహూన్ || ౧౪ ||
దీక్షితాన్ జటిలాన్ ముణ్డాన్ గోఽజినాంబరవాససః |
దర్భముష్టిప్రహరణాన్ అగ్నికుణ్డాయుధాం స్తథా || ౧౫ ||
కూటముద్గరపాణీంశ్చ దణ్డాయుధధరానపి |
ఏకాక్షాన్ ఏకకర్ణాంశ్చ లంబోదరపయోధరాన్ || ౧౬ ||
కరాళాన్ భుగ్నవక్త్రాంచ వికటాన్ వామనాంస్తథా |
ధన్వినః ఖడ్గినశ్చైవ శతఘ్నీ ముసలాయుధాన్ || ౧౭ ||
పరిఘోత్తమహస్తాంశ్చ విచిత్ర కవలోజ్జ్వలాన్ |
నాతిస్థూలాన్ నాతికృశాన్ నాతిదీర్ఘాతిహ్రస్వకాన్ || ౧౮ ||
నాతిగౌరాన్ నాతికృష్ణాన్ నాతికుబ్జాన్న వామనాన్ |
విరూపాన్ బహురూపాంశ్చ సురూపాంశ్చ సువర్చసః || ౧౯ ||
ధ్వజీన్ పతాకినశ్చైవ దదర్శ వివిధాయుధాన్
శక్తివృక్షాయుధాంశ్చైవ పట్టిసాశనిధారిణః || ౨౦ ||
క్షేపణీపాశహస్తాంశ్చ దదర్శ స మహాకపిః |
స్రగ్విణస్త్వనులిప్తాంశ్చ వరాభరణ భూషితాన్ || ౨౧ ||
నానావేష సమాయుక్తాన్ యథా స్వైరగతాన్ బహూన్ |
తీక్ష్ణశూలధరాంశ్చైవ వజ్రిణస్య మహాబలాన్ || ౨౨ ||
శతసాహస్ర మవ్యగ్ర మారక్షం మధ్యమం కపిః |
రక్షోధిపతినిర్ధిష్ఠం దదర్శాంతఃపురాగ్రతః || ౨౩ ||
స తదా తద్గృహం దృష్ట్వా మహాహాటకతోరణమ్ |
రాక్షసేంద్రస్య విఖ్యాతమద్రి మూర్ధ్ని ప్రతిష్టితమ్ || ౨౪ ||
పుండరీకావతంసాభిః పరిఘాభిరలంకృతమ్ |
ప్రాకారావృత మత్యంతం దదర్శ స మహాకపిః || ౨౫ ||
త్రివిష్ఠపనిభం దివ్యం దివ్యనాద వివినాదితమ్ |
వాజిహేషితసంఘుష్టం నాదితంభూషణైస్తథా || ౨౬ ||
రథైర్యానైర్విమానైశ్చ తథా హయగజై శ్శుభైః |
వారణైశ్చ చతుర్దంతై శ్శ్వేతాభ్రనిచయోపమైః || ౨౭ ||
భూషితం రుచిర ద్వారం మత్తైశ్చ మృగపక్షిభిః |
రక్షితం సుమహావీర్యై ర్యాతుధానై స్సహస్రశః |
రాక్షసాధిపతేర్గుప్త మావివేశ మహాకపిః || ౨౮ ||
సహేమజాంబూనదచక్రవాళమ్
మహార్హముక్తామణిభూషితాంతమ్ |
పరార్థ్యకాలాగరుచందనాక్తమ్
స రావణాంతఃపురమ్ ఆవివేశ || ౨౯ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే చతుర్థస్సర్గః ||