సుందరకాండ - ఏకోనవింశ సర్గః
తస్మిన్నేవ తతః కాలే రాజపుత్త్రీ త్వనన్దితా |
రూపయౌవనసంపన్నం భూషణోత్తమ భూషితమ్ || ౧ ||
తతో దృష్ట్వైవ వైదేహీ రావణం రాక్షసాధిపం |
ప్రావేపత వరారోహా ప్రవాతే కదళీ యథా || ౨ ||
అచ్చాద్యోదరమూరుభ్యాం బాహుభ్యాం చ పయోధరౌ |
ఉపవిష్టా విశాలాక్షీ రుదన్తీ వరవర్ణినీ || ౩ ||
దశగ్రీవస్తు వైదేహీం రక్షితాం రాక్షసీగణైః |
దదర్శ సీతాం దుఃఖార్తాం నావం సన్నామివార్ణవే || ౪ ||
అసంవృతాయాం మాసీనాం ధరణ్యాం సంశితవ్రతాం |
ఛిన్నాం ప్రపతితాం భూమౌ శాఖామివ వనస్పతేః || ౫ ||
మలమణ్డిన చిత్రాఙ్గీం మండనార్హాం అమణ్డితామ్ |
మృణాళీ పఞ్కదిగ్ధేవ విభాతి న విభాతి చ || ౬ ||
సమీపం రాజసింహస్య రామస్య విదితాత్మనః |
సఙ్కల్పహయసంయుక్తైః యాన్తీమివ మనోరథైః || ౭ ||
శుష్యన్తీం రుదతీం ఏకాం ధ్యానశోకపరాయణామ్ |
దుఃఖ స్యాన్తం అపశ్యన్తీం రామాం రామం అనువ్రతామ్ || ౮ ||
వేష్టమానాం తథఽఽవిష్టాం పన్నగేన్ద్రవధూమివ |
ధూప్యమానాం గ్రహేణేవ రోహిణీం ధూమకేతునా || ౯ ||
వృత్తశీలకులేజాతాం ఆచారవతి ధార్మికే |
పునస్సంస్కారమాపన్నాం జాతా మివ దుష్కులే || ౧౦ ||
అభూతేనాపవాదేన కీర్తిం నిపతితా మివ |
అమ్నాయానాం అయోగేన విద్యాం ప్రశిథిలామివ || ౧౧ ||
సన్నామివ మహాకీర్తిం శ్రద్ధామివ విమానితామ్ |
పూజామివ పరిక్షీణాం ఆశాం ప్రతిహతామివ || ౧౨ ||
అయతీమివ విధ్వస్తాం ఆజ్ఞాం ప్రతిహతామివ |
దీప్తామివ దిశం కాలే పూజాం అపహృతా మివ || ౧౩ ||
పద్మినీమివ విధ్వస్తాం హతశూరాం చమూమివ |
ప్రభామివ తమోధ్వస్తాం ఉపక్షీణామివాపగామ్ || ౧౪ ||
వేదీమివ పరామృష్టాం శాన్తాం అగ్నిశిఖామివ |
పౌర్ణమాసీ మివ నిశాం రాహుగ్రస్తేన్దుమణ్డలామ్ || ౧౫ ||
ఉత్కృష్ణపర్ణకమలాం విత్రాసిత విహఙ్గమాం |
హస్తి హస్తపరామృష్టాం ఆకులాం పద్మినీమివ || ౧౬ ||
పతిశోకతురాం శుష్కాం నదీం విస్రావితామివ |
పరయా మృజయా హీనాం కృష్ణపక్ష నిశామివ || ౧౭ ||
సుకుమారీం సుజాతాఙ్గీం రత్నగర్భగృహోచితామ్ |
తప్యమానామివోష్ణేన మృణాళీ మచిరోద్ధృతామ్ || ౧౮ ||
గృహీతా మాళితాం స్తమ్భే యూధపేన వినా కృతాం |
నిశ్శ్వసన్తీం సుదుఃఖార్తాం గజరాజవధూమివ || ౧౯ ||
ఏకయా దీర్ఘయా వేణ్యా శోభమానాం అయత్నతః |
నీలయా నీరదాపాయే వనరాజ్యా మహీమివ || ౨౦ ||
ఉపవాసేన శోకేన ధ్యానేన చ భయేన చ |
పరీక్షీణాం కృశాం దీనాం అల్పాహారాం తపోధనామ్ || ౨౧ ||
అయాచమానాం దుఃఖార్తాం ప్రాఞ్జలిం దేవతామివ |
భావేన రఘుముఖ్యస్య దశగ్రీవ పరాభవమ్ || ౨౨ ||
సమీక్షమాణాం రుదతీమనిన్దితాం
సుపక్ష్మ తామ్రాయత శుక్లలోచనామ్ |
అనువ్రతాం రామమతీవ మైథిలీం
ప్రలోభయామాస వధాయ రావణః || ౨౩ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే ఏకోనవింశస్సర్గః ||