శ్రీరఙ్గగద్యము
చిదచిత్పరతత్త్వానాం తత్త్వయాథార్థ్యవేదినే |
రామానుజాయ మునయే నమో మమ గరీయసే ||
స్వాధీన త్రివిధ చేతనాచేతన స్వరూపస్థితి ప్రవృత్తిభేదం, క్లేశకర్మాద్య
శేష దోషాసంస్పృష్టం, స్వాభావికానవధికాతిశయ జ్ఞాన బలైశ్వర్య
వీర్య శక్తి తేజస్సౌశీల్య వాత్సల్య మార్ధవార్జవ సౌహార్ద సామ్య కారుణ్య
మాధుర్య గామ్భీర్య ఔదార్య చాతుర్య స్థైర్య ధైర్య శౌర్య పరాక్రమ
సత్యకామ సత్యసఙ్కల్ప కృతిత్వ కృతజ్ఞతాది అసంఖ్యేయ కల్యాణ
గుణగణ్ఘ మహార్ణవం, పరబ్రహ్మభూతం, పురుషోత్తమం,
శ్రీరఙ్గశాయినం అస్మత్స్వామినం, ప్రబుద్ధ నిత్య నియామ్య
నిత్యదా స్యైకరసాత్మ స్వభావోహం, తదేకానుభవః తదేక ప్రియః
పరిపూర్ణం భవగవన్తం విశదతమానుభవేన నిరన్తర మనుభూయ,
తదనుభవజనిత అనవధికాతిశయ ప్రీతికారిత అశేషావస్థాచిత
అశేష శేషతైకరతిరూప నిత్యకిఙ్కరో భవాని ॥
స్వాత్మ నిత్యనియామ్య నిత్యదాస్యైకరసాత్మ స్వభావానుసస్ధాన
పూర్వక భగవదనవధికాతిశయ స్వామ్యాద్యఖిల గుణగణాను భవ
జనిత అనవధికాతిశయ ప్రీతికారితా శేషావస్థాచితా శేష శేషతైక రతిరూప
నిత్య కైఙ్కర్య ప్రాప్త్యుపాయ - భక్తి తదుపాయ సమ్యగ్ జ్ఞాన
తదుపాయ సమీచీనక్రియా తదుగుణ సాత్త్వికతా, ఆస్తిక్యాది
సమస్తాత్మగుణ విహీనః, దురుత్తరానన్త త ద్విపర్యయ జ్ఞానక్రియానుగుణ
అనాదిపాపవాసనా మహార్ణవాన్తర్నిమగ్నః, తిల తైలవద్దారువహ్నివత్
దుర్వివేచ త్రిగుణ క్షణ క్షరణస్వభావాచేతనప్రకృతివ్యాప్తి రూప
దురత్యయ భగవన్మాయా తిరోహిత స్వప్రకాశః, అనాద్య విద్యా
సఞ్చతానన్తాశక్య విస్రంసన కర్మపాశ ప్రగ్రథితః, అనాగతానన్తకాల
సమీక్షయా ప్యదృష్ట సన్తారోపాయః, నిఖిలజన్తుజాతశరణ్య,
శ్రీమన్నారాయణ, తవ చరణారవిన్దయుగళం శరణ మహం ప్రపద్యే||
ఏవమవస్థితస్యాపి అర్థిత్వమాత్రేణ పరమకారుణికో భగవాన్ స్వాను
భవ ప్రీత్యోపనీతైకాన్తి కాత్యన్తిక నిత్య కైఙ్కర్యైకరతిరూప నిత్యదాస్యం
దాస్యతీతి విశ్వాసపూర్వకం భగవన్తం నిత్యకిఙ్కరతాం ప్రార్థయే ॥
తవానుభూతిసమ్భుత ప్రీతికారిత దాసతామ్ |
దేహి మే కృపయా నాథ! న జానే గతి మన్యథా ||
సర్వావస్థోచితా శేష శేషతైకరతి స్తవ |
భవేయం పుణ్డరీకాక్ష ! త్వమే వైవం కురుష్వ మామ్ ||
ఏవమ్భూత తత్త్వయాథాత్మ్యావబోధ తదిచ్ఛారహితస్యాపి
ఏతదుచ్చారణ మాత్రావలమ్బనేన ఉచ్యమానార్థ పరమార్థనిష్ఠం మే
మనః త్వమే వాద్యైవ కారయ ||
అపారకరుణామ్బుధే! అనాలోచిత విశేషాశేష లోకశరణ్య! ప్రణతార్తి
హర! ఆశ్రితవాత్సల్యైకమహోదధే! అనవరత విదిత నిఖిలభూత జాత
యాథాత్మ్య! అశేషచరాచరభూత! నిఖిలనియమననిరత! అశేష
చిదచిద్వస్తు శేషిభూత! నిఖిలజగదాధార! అఖిలజగత్స్వామిన్!
అస్మత్స్వామిన్! సత్యకామ! సత్యసఙ్కల్ప! సకలేతరవిలక్షణ! అర్థికల్పక!
'ఆపత్సఖ! కాకుత్స! శ్రీమన్నారాయణ! పురుషోత్తమ! శ్రీరఙ్గనాథ!
మమ నాథ! నమోస్తు తే ||
ఇతి శ్రీ భగవద్రామానుజ విరచితే శ్రీరఙ్గగద్యమ్.
śrīraṅgagadyam
cidacitparatattvānāṃ tattvayāthārthyavēdinē |
rāmānujāya munayē namō mama garīyasē ||
svādhīna trividha cētanācētana svarūpasthiti pravr̥ttibhēdaṃ, klēśakarmādy-
aśēṣa dōṣāsaṃspr̥ṣṭaṃ, svābhāvikānavadhikātiśaya jñāna balaiśvarya
vīrya śakti tējassauśīlya vātsalya mārdavārjava sauhārda sāmya kāruṇya
mādhurya gāmbhīrya audārya cāturya sthairya dhairya śaurya parākrama
satyakāma satyasaṅkalpa kr̥titva kr̥tajñatādi asaṅkhyēya kalyāṇa
guṇagaṇgha mahārṇavaṃ, parabrahmabhūtaṃ, puruṣōttamaṃ,
śrīraṅgaśāyinaṃ asmatsvāminaṃ, prabuddha nitya niyāmya
nityadā syaikarāsātma svabhāvōhaṃ, tadēkānubhavaḥ tadēka priyaḥ
paripūrṇaṃ bhavagavantaṃ viśadatāmānubhuvēna nirantara manubhūya,
tadanubhavajanita anavadhikātiśaya prītikārita aśēṣāvasthācita
aśēṣa śēṣataikaratirūpa nityakiṅkarō bhavāni ||
svātma nityaniyāmya nityadāsyaikarāsātma svabhāvānusasdhāna
pūrvaka bhagavadānavadhikātiśaya svāmyādyakhila guṇagaṇānu bhava
janita anavadhikātiśaya prītikāritā śēṣāvasthācitā śēష్a śēṣataika ratirūpa
nitya kaṅkarya prāptyupāya - bhakti tadupāya samyag jñāna
tadupāya samīcīnakriyā tadanuguṇa sāttvikatā, āstikyādi
samastātmaguṇa vihīnaḥ, duruttarānanta ta dviparyaya jñānakriyānuguṇa
anādipāpavāsanā mahārṇavāntarnimagnaḥ, tila tailavaddāruvahnivat
durvivēca triguṇa kṣaṇa kṣaraṇasvabhāvācētanaprakr̥tivyāpti rūpa
duratyaya bhagavanmāyā tirōhita svaprakāśaḥ, anādyavidyā
sañcatānantāśakya visraṃsana karmapāśa pragrathitaḥ, anāgatānantakāla
samīkṣayā pyadr̥ṣṭa santārōpāyaḥ, nikhilajantujātaśaraṇya,
śrīmannārāyaṇa, tava caraṇāravindayugaḷaṃ śaraṇa mahaṃ prapadyē ||
ēvamavasthitasyāpi arthitvamātrēṇa paramakāruṇikō bhagavān svānu
bhava prītyōpanītaikānti kātyantika nitya kaṅkaryaikaratirūpa nityadāsyaṃ
dāsyatīti viśvāsapūrvakaṃ bhagavantaṃ nityakiṅkaratāṃ prārthayē ||
tavānubhūtisambhuta prītikārita dāsatām |
dēhi mē kr̥payā nātha! na jānē gati manyathā ||
sarvāvasthōcitā śēṣa śēṣataikarati stava |
bhavēyaṃ puṇḍarīkākṣa ! tvamē vāivaṃ kuruṣva mām ||
ēvambhūta tattvayāthātmyāvabōdha tadicchārahitasyāpi
ētaduccāraṇa mātrāvalambanēna ucyamānārtha paramārthaniṣṭhaṃ mē
manaḥ tvamē vādyāiva kāraya ||
apārakaruṇāmbudhē! anālōcita viśēṣāśēṣa lōkaśaraṇya! praṇatārti
hara! āśritavātsalyaikamahōdadhē! anavarata vidita nikhilabhūta jāta
yāthātmya! aśēṣacarācarabhūta! nikhilaniyamananirata! aśēṣ
cidacidvastu śēṣībhūta! nikhilajagadādhāra! akhilajagatsvāmin!
asmatsvāmin! satyakāma! satyasaṅkalpa! sakalētaravilakṣaṇa! arthikalpaka!
'āpatsakha! kākutsa! śrīmannārāyaṇa! puruṣōttama! śrīraṅganātha!
mama nātha! namōstu tē ||
iti śrī bhagavadrāmānuja viracitē śrīraṅgagadyam.