లింగోపనిషత్
ఓం ధర్మజిజ్ఞాసా | జ్ఞానం బుద్ధిశ్చ | జ్ఞానాన్మోక్షకారణమ్ | మోక్షాన్ముక్తిస్వరూపమ్ | తథా బ్రహ్మజ్ఞానాద్బుద్ధిశ్చ | లిఙ్గైక్యం దేహో లిఙ్గభేదే న | అజ్ఞానాత్ జ్ఞానం బుద్ధిశ్చ | చతుర్వర్ణానాం ధారణాం కుర్యాత్ | పశుపక్షిమృగకీటకలిఙ్గధారణముచ్యతే | పఞ్చబన్ధస్వరూపేణ పఞ్చబన్ధా జ్ఞానస్వరూపాః | పిణ్డాజ్జననమ్ | తజ్జననకాలే ధారణముచ్యతే | “సర్వలిఙ్గం స్థాపయతి పాణిమన్త్రం పవిత్రమ్”, “అయం మే హస్తో భగవాన్” ఇతి ధారయేత్ | “యా తే రుద్ర శివా తనూరఘోరాఽపాపకాశినీ”, “రుద్రపతే జనిమా చారు చిత్రమ్”, “వయం సోమ వ్రతే తవ | మనస్తనూషు బిభ్రతః | ప్రజావన్తో అశీమహి | “, “త్రియంబకం యజామహే” ఇతి ధారయేత్ | బ్రాహ్మణానాం ధారణాం కుర్యాత్ | “పవిత్రం తే వితతం బ్రహ్మణస్పతే”, “సోమారుద్రా యువమేతాన్యస్మే విశ్వా తనూషు భేషజాని ధత్తమ్ | అవస్యతం ముంచతం యన్నో అస్తి తనూషు బద్ధం కృతమేనో అస్మత్ | సోమాపూషణా జననా రయీణాం జననా దివో జననా పృథివ్యాః | జాతౌ విశ్వస్య భువనస్య గోపౌ దేవా అకృణ్వన్నమృతస్య నాభిమ్ | ” ఇతి ప్రాకట్యం కుర్యాత్ | న కుర్యాత్పశుభాషణమ్ | శ్రౌతానాముపనయనకాలే ధారణమ్ | చతుర్థాశ్రమః సంన్యాసాః | పఞ్చమో లిఙ్గధారణమ్ | అత్యాశ్రమాణాం మధ్యే లిఙ్గధారీ శ్రేష్ఠో భవతి | శిరసి మహాదేవస్తిష్ఠతు ఇతి ధారయేత్ | అన్యాయో న్యాయః | పృథివ్యాపస్తేజో వాయురాకాశ ఇతి పఞ్చస్వరూపం లిఙ్గమ్ | త్వక్ఛ్రోత్రనేత్రజిహ్వాఘ్రాణపఞ్చస్వరూపమితి లిఙ్గమ్ | రేతోబుద్ధ్యాపమనః స్వరూపమితి లిఙ్గమ్ | సఙ్కల్ప ఇతి లిఙ్గమ్ | జ్యోతిరహం విరజా విపాప్మాం భూయాసం స్వరూపమితి లిఙ్గమ్ | వ్రతం చరేత్ | సన్తిష్ఠేన్నియమేన | సర్వం శాంభవీరూపమ్ | శాంభవీ విద్యోచ్యతే | చరేదేతాని సూత్రాణి | పఞ్చముఖం పఞ్చస్వరూపం పఞ్చాక్షరం పఞ్చసూత్రం జ్ఞానమ్ | సిద్ధిర్భవత్యేవ | జ్ఞానాద్ధారణం లిఙ్గదేహప్రకార ఉచ్యతే | శిరఃపాణిపాదపాయూపస్థం సర్వం లిఙ్గస్వరూపమ్ | బ్రాహ్మణో వదేత్ ||
ఓంకారో బాణః శక్తిరేవ పీఠం సిన్దూరవర్ణం సర్వం లిఙ్గస్వరూపమ్ | కైవల్యం కేవలం విద్యాత్ | వ్యవహారపరః స్యాత్ | ప్రాణ ఏవ ప్రాణః | పూర్వం బ్రహ్మా పీఠమ్ | విష్ణుర్బాణః | రుద్రః స్వరూపమ్ | సర్వభూతైరథాపరిత్యాజ్యశ్చ | విగ్రహమనుగ్రహలిఙ్గేషు శక్తికపాలేషు సర్వవశఙ్కరం విద్యాత్ | జాతివిషయాన్ త్యజేత్ | శ్రౌతాశ్రౌతేషు ధారణమ్ | వేదోక్తవిధినా శ్రౌతం తద్రహితమశ్రౌతమ్ | సర్వవర్ణేషు ధారణం కైలాససిద్ధిర్భవతి | ధారణం దేహే కైలాసస్వరూపమ్ | ధారణం దేహే కైవల్యస్వరూపమ్ | ధారణం దేహే ప్రణవస్వరూపమ్ | ధారణం దేహే వేదస్వరూపమ్ | ధారణం దేహే బ్రహ్మస్వరూపమ్ | ధారణం దేహే శివస్వరూపమ్ | శిరసి బాణం బాహునాభిపీఠప్రకృతిరూపకం దేహే ధారణం యస్య న విద్యతే తద్దేహం న పశ్యేత్ | శిరఃకపాలం కేశాన్ న కుర్యాత్ | శిరఃపీఠం లిఙ్గాత్మకం సర్వమ్ | శాంభవీవిగ్రహ ఉచ్యతే | ప్రాణాదిలిఙ్గస్వరూపం గురోలిఙ్గమ్ | గురుసంభవాత్మకం లిఙ్గం ప్రగురోః | తతః ప్రథమం ప్రణిపతతి | ప్రణవస్వరూపం లిఙ్గం బ్రహ్మలిఙ్గమ్ | ప్రకాశాత్మకం లిఙ్గం విద్యాలిఙ్గమ్ | విద్యాలిఙ్గం జ్ఞానస్వరూపమ్ | లిఙ్గం ప్రచరేచ్ఛాస్త్రాత్ | లిఙ్గస్వరూపేయం సిద్విర్భవిష్యతి | సర్వదేహేషు లిఙ్గధారణం భవతి | ఇతి వేదపురుషో మన్యతే | మహాపురుషోపేతం యో వేద స ఏవ నిత్యపూతస్థః | స ఏవ నిత్యపూతస్థః స్యాద్దైవలౌకికః పురుషః | స ఏవాముష్మికపురుష ఇతి మన్యన్తే | జీవాత్మా పరమాత్మా చ స ఏవోచ్యతే | ఇష్టప్రాణాభావేషు లిఙ్గధారణం వదన్తి | ఇష్టే ధారణమ్ | తిస్రః పురస్త్రిపదా విశ్వచర్షణీ | పురనాశే లిఙ్గస్వరూపాజ్ఞాసిద్ధిర్భవత్యవజ్ఞానేఽసతి | సంయుక్తం లిఙ్గం మోక్ష ఏవ భవత్యేవ | మోక్షమేవ ధారణం విద్యాత్ | ఉశన్తీవ మాతరం కుర్యాత్ |
ఇత్యేవం వేదేత్యుపనిషత్ | ఓం తత్సత్ ||
Lingopanishad
ōṃ dharmacijñāsā | jñānaṃ buddhiśca | jñānānmōkṣakāraṇam | mōkṣānmuktisvarūpam | tathā brahmajñānādbuddhiśca | liṅgaikyaṃ dēhō liṅgabhēdē na | ajñānāt jñānaṃ buddhiśca | caturvarṇānāṃ dhāraṇāṃ kuryāt | paśupakṣimṛgakīṭakaliṅgadhāraṇamucyatē | pañcabandhasvarūpēṇa pañcabandhā jñānasvarūpāḥ | piṇḍājjananam | tajjajananakālē dhāraṇamucyatē | “sarvaliṅgaṃ sthāpayati pāṇimantraṃ pavitram”, “ayaṃ mē hastō bhagavān” iti dhārayēt | “yā tē rudra śivā tanūraghōrā’pāpakāśinī”, “rudrapatē janimā cāru citram”, “vayaṃ sōma vratē tava | manastanūṣu bibhrataḥ | prajāvaṇtō aśīmahi | “, “triyambakaṃ yajāmahē” iti dhārayēt | brāhmaṇānāṃ dhāraṇāṃ kuryāt | “pavitraṃ tē vitataṃ brahmaṇaspatē”, “sōmārudrā yuvamētānyasmē viśvā tanūṣu bhēṣajāni dhattām | avasyataṃ muñcataṃ yaṇnō asti tanūṣu baddhaṃ kṛtamēnō asmat | sōmāpūṣaṇā jananā rayīṇāṃ jananā divō jananā pṛthivyāḥ | jātau viśvasya bhuvanasya gōpau dēvā akṛṇvannamṛtasya nābhim | ” iti prākaṭyaṃ kuryāt | na kuryātpaśubhāṣaṇam | śrautānāmupanayanakālē dhāraṇam | caturthāśramaḥ saṃnyāsāḥ | pañcamō liṅgadhāraṇam | atyāśramāṇāṃ madhyē liṅgadhārī śrēṣṭhō bhavati | śirasi mahādēvastiṣṭhatu iti dhārayēt | anyāyō nyāyaḥ | pṛthivyāpa-stējō vāyurākāśa iti pañcasvarūpaṃ liṅgam | tvak-chrōtra-nētra-jihvā-ghrāṇa-pañcasvarūpamiti liṅgam | rētō-buddhyāpa-manasvarūpamiti liṅgam | saṅkalpa iti liṅgam | jyōtirahaṃ virajā vipāpmāṃ bhūyāsaṃ svarūpamiti liṅgam | vrataṃ carēt | santiṣṭhēdniyamēna | sarvaṃ śāṃbhavīrūpam | śāṃbhavī vidyōcyatē | carēdētāni sūtrāṇi | pañcamukhaṃ pañcasvarūpaṃ pañcākṣaraṃ pañcasūtraṃ jñānam | siddhirbhavatyēva | jñānāddhāraṇaṃ liṅgadēhaprakāra ucyatē | śiraḥ-pāṇipāda-pāyūpasthaṃ sarvaṃ liṅgasvarūpam | brāhmaṇō vadēt ||
ōṃkārō bāṇaḥ śaktirēva pīṭhaṃ siṇdūravaṛṇaṃ sarvaṃ liṅgasvarūpam | kaivalyaṃ kēvalaṃ vidyāt | vyavahāraparaḥ syāt | prāṇa ēva prāṇaḥ | pūrvaṃ brahmā pīṭham | viṣṇurbāṇaḥ | rudraḥ svarūpam | sarvabhūtairathāparityājyaśca | vigraha-manugraha-liṅgēṣu śaktikapālēṣu sarvavaśaṅkaraṃ vidyāt | jātipiṣayān tyajēt | śrautā-śrautēṣu dhāraṇam | vēdōktavidhinā śrautaṃ tad-rahitamaśrautam | sarvavaṛṇēṣu dhāraṇaṃ kailāsasiddhir-bhavati | dhāraṇaṃ dēhē kailāsasvarūpam | dhāraṇaṃ dēhē kaivalyasvarūpam | dhāraṇaṃ dēhē praṇavasvarūpam | dhāraṇaṃ dēhē vēdasvarūpam | dhāraṇaṃ dēhē brahmasvarūpam | dhāraṇaṃ dēhē śivasvarūpam | śirasi bāṇaṃ bāhu-nābhi-pīṭha-prakṛtirūpakaṃ dēhē dhāraṇaṃ yasya na vidyatē taddēhaṃ na paśyēt | śiraḥkapālaṃ kēśān na kuryāt | śiraḥpīṭhaṃ liṅgātmakaṃ sarvam | śāṃbhavīvigraha ucyatē | prāṇādilīṅgasvarūpaṃ gurōr-liṅgam | gurusaṃbhavātmakaṃ liṅgaṃ pragurōḥ | tataḥ prathamaṃ praṇipatati | praṇavasvarūpaṃ liṅgaṃ brahmaliṅgam | prakāśātmakaṃ liṅgaṃ vidyāliṅgam | vidyāliṅgaṃ jñānasvarūpam | liṅgaṃ pracarēcchāstrāt | liṅgasvarūpēyaṃ siddhir-bhaviṣyati | sarvadēhēṣu liṅgadhāraṇaṃ bhavati | iti vēdapuruṣō manyatē | mahāpuruṣōpētaṃ yō vēda sa ēva nityapūtasthaḥ | sa ēva nityapūtasthaḥ syāddaivalaukikaḥ puruṣaḥ | sa ēvāmūṣmika-puruṣa iti manyantē | jīvātmā paramātmā ca sa ēvōcyatē | iṣṭaprāṇābhāvēṣu liṅgadhāraṇaṃ vadanti | iṣṭē dhāraṇam | tisraḥ purastripadā viśvacarṣaṇī | puranāśē liṅgasvarūpājñāsiddhir-bhavatyavajñānē’sati | saṃyuktaṃ liṅgaṃ mōkṣa ēva bhavatyēva | mōkṣamēva dhāraṇaṃ vidyāt | uśantīva mātaraṃ kuryāt |
ityēvaṃ vēdētyupaniṣat | ōṃ tatsat ||