పంచమో౬ధ్యాయః (దేవీదూతసంవాదః)
వినియోగః: అస్య శ్రీ ఉత్తరచరిత్రస్య రుద్ర ఋషిః శ్రీమహాసరస్వతీ దేవతా అనుష్టుప్ ఛందః భీమా శక్తిః భ్రామరీ బీజం సూర్యస్తత్త్వం సామవేదః స్వరూపం మహాసరస్వతీప్రీత్యర్థే ఉత్తరచరిత్రపాఠే వినియోగః
ధ్యానమ్: ఓం ఘంటాశూలహలాని శంఖముసలే చక్రం ధనుః సాయకం హస్తాబ్జెర్దధతీం ఘనాంతవిలసచ్ఛీతాంశుతుల్యప్రభాం |
గౌరీదేహసముద్భవాం త్రిజగతామాధారభూతాం మహా- పూర్వామత్ర సరస్వతీమనుభజే శుంభాదిదైత్యార్ధినీం ||
ఋషిరువాచ: పురా శుంభనిశుంభాభ్యామసురాభ్యాం శచీపతేః |
త్రైలోక్యం యజ్ఞభాగాశ్చ హృతా మదబలాశ్రయాత్ | 2
తావేవ సూర్యతాం తద్వదధికారం తథైందవం |
కౌబేరమథ యామ్యం చ చక్రాతే వరుణస్య చ | 3
తావేవ పవనర్దిం చ చక్రతుర్వహ్నికర్మ చ |
తతో దేవా వినిర్ధూతా భ్రష్టరాజ్యాః పరాజితాః | 4
హృతాధికారాస్త్రిదశాస్త్రాభ్యాం సర్వే నిరాకృతాః |
మహాసురాభ్యాం తాం దేవీం సంస్మరంత్యపరాజితాం | 5
తయాస్మాకం వరో దత్తం యథాపత్సు స్మృతాఖిలాః |
భవతాం నాశయిష్యామి తత్ క్షణాత్పరమాపదః | 6
ఇతి కృత్వా మతిం దేవా హిమవంతం నగేశ్వరం |
జగ్ముస్తత్ర తతో దేవీం విష్ణుమాయాం ప్రతుష్టువుః | 7
దేవా ఊచుః: నమో దేవ్యై మహాదేవ్యై శివాయై సతతం నమః |
నమః ప్రకృత్యై భద్రాయై నియతాః ప్రణతాః స్మృ తాం | 9
రౌద్రాయై నమో నిత్యాయై గౌర్యై ధాత్ర్యై నమో నమః |
జ్యోత్స్నాయై చేందురూపిణ్యై సుఖాయై సతతం నమః | 10
కల్యాణ్యై ప్రణతాం వృద్ద్యై సిద్ద్యై కుర్మో నమో నమః |
నైరృత్యై భూభృతాం లక్ష్మ్యై శర్వాణ్యై తే నమో నమః | 11
దుర్గాయై దుర్గపారాయై సారాయై సర్వకారిణ్యై |
ఖ్యాత్యై తథైవ కృష్ణాయై ధూమ్రాయై సతతం నమః | 12
అతిసౌమ్యాతిరౌద్రాయై నతాస్తస్యై నమో నమః |
నమో జగత్ప్రతిష్ఠాయై దేవ్యై కృత్యై నమో నమః | 13
యా దేవీ సర్వభూతేషు విష్ణుమాయేతి శబ్దితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 14-16
యా దేవీ సర్వభూతేషు చేతనేత్యభిధీయతే |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 17-19
యా దేవీ సర్వభూతేషు బుద్ధిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 20-22
యా దేవీ సర్వభూతేషు నిద్రారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 23-25
యా దేవీ సర్వభూతేషు క్షుధారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 26-28
యా దేవీ సర్వభూతేషు ఛాయారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 29-31
యా దేవీ సర్వభూతేషు శక్తిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 32-34
యా దేవీ సర్వభూతేషు తృష్ణారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 35-37
యా దేవీ సర్వభూతేషు క్షాంతిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 38-40
యా దేవీ సర్వభూతేషు జాతిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 41-43
యా దేవీ సర్వభూతేషు లజ్జారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 44-46
యా దేవీ సర్వభూతేషు శాంతిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 47-49
యా దేవీ సర్వభూతేషు శ్రద్ధారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 50-52
యా దేవీ సర్వభూతేషు కాంతిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 53-55
యా దేవీ సర్వభూతేషు లక్ష్మీరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 56-58
యా దేవీ సర్వభూతేషు వృత్తిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 59-61
యా దేవీ సర్వభూతేషు స్మృతిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 62-64
యా దేవీ సర్వభూతేషు దయారూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 65-67
యా దేవీ సర్వభూతేషు తుష్టిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 68-70
యా దేవీ సర్వభూతేషు మాతృరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 71-73
యా దేవీ సర్వభూతేషు భ్రాంతిరూపేణ సంస్థితా |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 74-76
ఇంద్రియాణామధిష్ఠాత్రీ భూతానాం చాఖిలేషు యా |
భూతేషు సతతం తస్యై వ్యాప్తిదేవ్యై నమో నమః | 77
చితిరూపేణ యా కృత్స్నమేతద్ వ్యాప్య స్థితా జగత్ |
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః | 78-80
స్తుతా సురైః పూర్వమభీష్టసంశ్రయా- త్తథా సురేంద్రేణ దినేషు సేవితా |
కరోతు సా నః శుభహేతురీశ్వరీ శుభాని భద్రాణ్యభిహంతు చాపదః | 81
యా సాంప్రతం చోద్ధతదైత్యతాపితై- రస్మాభిరీశా చ సురైర్నమస్యతే |
యా చ స్మృతా తత్క్షణమేవ హంతి నః సర్వాపదో భక్తివినమ్రమూర్తిభిః | 82-83
ఋషిరువాచ: ఏవం స్తవాదియుక్తానాం దేవానాం తత్ర పార్వతీ |
స్నాతుమభ్యాయయౌ తోయే జాహ్నవ్యా నృపనందన | 84
సాబ్రవీత్తాన్ సురాన్ సుభ్రూర్భవద్భిః స్తూయతే త్రకా |
శరీరకోశతశ్చాస్యాః సముద్భూతాబ్రవీచ్ఛివా | 85
స్తోత్రం మమైతత్రియతే శుంభదైత్యనిరాకృతైః |
దేవైః సమేతైః సమరే నిశుంభేన పరాజితైః | 86
శరీరకోశాద్యత్తస్యాః పార్వత్యా నిఃసృతాంబికా |
కౌశికీతి సమస్తేషు తతో లోకేషు గీయతే | 87
తస్యాం వినిర్గతాయాం తు కృష్ణాభూత్సాపి పార్వతీ |
కాలికేతి సమాఖ్యాతా హిమాచలకృతాశ్రయా | 88
తతోమ్బికాం పరం రూపం బిభ్రాణాం సుమనోహరం |
దదర్శ చండో ముండశ్చ భృత్యౌ శుంభనిశుంభయోః | 89
తాభ్యాం శుంభాయ చాఖ్యాతా అతీవ సుమనోహరా |
కాప్యాస్తే స్త్రీ మహారాజ భాసయంతీ హిమాచలం | 90
నైవ తాదృక్ క్వచిద్రూపం దృష్టం కేనచిదుత్తమం |
జ్ఞాయతాం కాప్యసౌ దేవీ గృహ్యతాం చాసురేశ్వర | 91
స్త్రీరత్నమతిచార్వంగీ ద్యోతయంతీ దిశస్త్విషా |
సా తు తిష్ఠతి దైత్యేంద్ర తాం భవాన్ ద్రష్టుమర్హతి | 92
యాని రత్నాని మణయో గజాశ్వాదీని వై ప్రభో |
త్రైలోక్యే తు సమస్తాని సాంప్రతం భాంతి తే గృహే | 93
ఐరావతః సమానీతో గజరత్నం పురందరాత్ |
పారిజాతతరుశ్చాయం తథైవోచ్చెఃశ్రవా హయః | 94
విమానం హంససంయుక్తమేతత్తిష్ఠతి తేఙ్గణే |
రత్నభూతమిహానీతం యదాసీద్వేధసోద్భుతం | 95
నిధిరేష మహాపద్మః సమానీతో ధనేశ్వరాత్ |
కింజల్కినీం దదౌ చాబ్ధిర్మాలామమ్లానపంకజాం | 96
ఛత్రం తే వారుణం గేహే కాంచనస్రావి తిష్ఠతి |
తథాయం స్యందనవరో యః పురాసీత్ప్రజాపతేః | 97
మృత్యోరుత్య్రాంతిదా నామ శక్తిరీశ త్వయా హృతా |
పాశః సలిలరాజస్య భ్రాతుస్తవ పరిగ్రహే | 98
నిశుంభస్యాబ్ధిజాతాశ్చ సమస్తా రత్నజాతయః |
వహ్నిరపి దదౌ తుభ్యమగ్నిశౌచే చ వాససీ | 99
ఏవం దైత్యేంద్ర రత్నాని సమస్తాన్యాహృతాని తే |
స్త్రీరత్నమేషా కల్యాణీ త్వయా కస్మాన్న గృహ్యతే | 100
ఋషిరువాచ: నిశమ్యేతి వచః శుంభః స తదా చండముండయోః |
ప్రేషయామాస సుగ్రీవం దూతం దేవ్యా మహాసురం | 102
ఇతి చేతి చ వక్తవ్యా సా గత్వా వచనాన్మమ |
యథా చాభ్యేతి సంప్రీత్యా తథా కార్యం త్వయా లఘు | 103
స తత్ర గత్వా యత్రాస్తే శైలోద్దేశే తిశోభనే |
సా దేవీ తాం తతః ప్రాహ శక్షం మధురయా గిరా | 104
దూత ఉవాచ: దేవి దైత్యేశ్వరః శుంభస్త్రైలోక్యే పరమేశ్వరః |
దూతోహం ప్రేషితస్తేన త్వత్సకాశమిహాగతః | 106
అవ్యాహతాజ్ఞః సర్వాసు యః సదా దేవయోనిషు |
నిర్జితాఖిలదైత్యారిః స యదాహ శృణుష్వ తత్ | 107
మమ త్రైలోక్యమఖిలం మమ దేవా వశానుగాః |
యజ్ఞభాగానహం సర్వానుపాశ్నామి పృథక్ పృథక్ | 108
త్రైలోక్యే వరరత్నాని మమ వశ్యాన్యశేషతః |
తథైవ గజరత్నం చ హృత్వా దేవేంద్రవాహనం | 109
క్షీరోదమథనోద్భూతమశ్వరత్నం మమామరైః |
ఉచ్చైఃశ్రవససంజ్ఞం తత్ప్రణిపత్య సమర్పితం | 110
యాని చాన్యాని దేవేషు గంధర్వేషూరగేషు చ |
రత్నభూతాని భూతాని తాని మయ్యేవ శోభనే | 111
స్త్రీరత్నభూతాం త్వాం దేవి లోకే మన్యామహే వయం |
సా త్వమస్మానుపాగచ్ఛ యతో రత్నభుజో వయం | 112
మాం వా మమానుజం వాపి నిశుంభమురువిక్రమం |
భజ త్వం చంచలాపాంగి రత్నభూతాసి వై యతః | 113
పరమైశ్వర్యమతులం ప్రాప్స్యసే మత్పరిగ్రహాత్ |
ఏతద్భుద్ధ్యా సమాలోచ్య మత్పరిగ్రహతాం ప్రజ | 114
ఋషిరువాచ: ఇత్యుక్తా సా తదా దేవీ గంభీరాంతఃస్మితా జగౌ |
దుర్గా భగవతీ భద్రా యయేదం ధార్యతే జగత్ | 116
దేవ్యువాచ: సత్యముక్తం త్వయా నాత్ర మిథ్యా కించిత్త్వయోదితం |
త్రైలోక్యాధిపతిః శుంభో నిశుంభశ్చాపి తాదృశః | 118
కిం త్వత్ర యత్ప్రతిజ్ఞాతం మిథ్యా తత్రియతే కథం |
శ్రూయతామల్పబుద్ధిత్వాత్ప్రతిజ్ఞా యా కృతా పురా | 119
యో మాం జయతి సంగ్రామే యో మే దర్పం వ్యపోహతి |
యో మే ప్రతిబలో లోకే స మే భర్తా భవిష్యతి | 120
తదాగచ్ఛతు శుంభోత్ర నిశుంభో వా మహాసురః |
మాం జిత్వా కిం చిరేణాత్ర పాణిం గృహ్లాతు మే లఘు | 121
దూత ఉవాచ: అవలిస్తాసి మైవం త్వం దేవి బ్రూహి మమాగ్రతః |
త్రైలోక్యే కః పుమాంస్తిస్తేదగ్రే శుంభనిశుంభయోః | 123
అన్యేషామపి దైత్యానాం సర్వే దేవా న వై యుధి |
తిష్ఠంతి సమ్ముఖే దేవి కిం పునః స్త్రీ త్వమేకికా | 124
ఇంద్రాద్యాః సకలా దేవాస్తస్థుర్యేషాం న సంయుగే |
శుంభాదీనాం కథం తేషాం స్త్రీ ప్రయాస్యసి సమ్ముఖం | 125
సా త్వం గచ్ఛ మయైవోక్తా పార్శ్వం శుంభనిశుంభయోః |
కేశాకర్షణనిర్ధూతగౌరవా మా గమిష్యసి | 126
దేవ్యువాచ: ఏవమేతద్ బలీ శుంభో నిశుంభశ్చాతివీర్యవాన్ |
కిం కరోమి ప్రతిజ్ఞా మే యదనాలోచితా పురా | 128
స త్వం గచ్ఛ మయోక్తం తే యదేతత్సర్వమాదృతః |
తదాచక్ష్వాసురేంద్రాయ స చ యుక్తం కరోతు తత్ | 129
ఇతి శ్రీమార్కండేయపురాణే సావర్ణికే మన్వంతరే దేవీమాహాత్మ్యే దేవ్యా దూతసంవాదో నామ పంచమో ధ్యాయః