శ్రీ దుర్గాసప్తశతి - పంచమో౬ధ్యాయః (దేవీదూతసంవాదః) Sri Durga Saptasati - Chapter 5: Devi Duta Samvada

pañcamō'dhyāyaḥ (devīdūtasaṃvādaḥ)

viniyogaḥ: asya śrī uttaracaritrasya rudra r̥ṣiḥ śrīmahasarasvatī devatā anuṣṭup chandaḥ bhīmā śaktiḥ bhrāmarī bījaṃ sūryastattvaṃ sāmavedaḥ svarūpaṃ mahāsarasvatīprītyarthe uttaracaritrapāṭhe viniyogaḥ

dhyānam: oṃ ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkhamusale cakraṃ dhanuḥ sāyakaṃ hastābjerdadhatīṃ ghanāntavilasacchītāṃśutulyaprabhām |
gaurīdehasamudbhavāṃ trijagatāmādhārabhūtāṃ mahā- pūrvāmatra sarasvatīmanubhaje śumbhādidaityārdhinīm ||

r̥ṣiruvāca: purā śumbhaniśumbhābhyāmasurābhyāṃ śacīpateḥ |
trailokyaṃ yajñabhāgāśca hr̥tā madabalāśrayāt | 2

tāveva sūryatāṃ tadvadadhikāraṃ tathaindavaṃ |
kāuberamatha yāmyaṃ ca cakrāte varuṇasya ca | 3

tāveva pavanardiṃ ca cakratu-rvahnikarma ca |
tatō dēvā vinirdhūtā bhraṣṭarājyāḥ parājitāḥ | 4

hr̥tādhikārā-stridaśā-stābhyāṃ saṛvē nirākr̥tāḥ |
mahāsurābhyāṃ tāṃ dēvīṃ suṃsmarant-yapara-ach i tām | 5

ta-yās-mākaṃ varō da-t-tō ya-t-h āpats u s-mṛtā-k-h i lāḥ |
b-havatāṃ nāśay i ṣ-yām i tat k-ṣaṇā-t-paramāpadaḥ | 6

it i kr̥t vā ma-t iṃ dēvā h i mavantaṃ nagēś-varaṃ |
jag-m ustat-ra tatō dēvīṃ v i ṣṇ umā-yāṃ p-rat uṣ-ṭ uv uḥ | 7

dēvā ūch uḥ: namō dēv-ya i mahādēv-ya i ś i vā-ya i satataṃ namaḥ |
namaḥ p-rakr̥t-ya i b-had-rā-ya i n i-yatāḥ p-ra-ṇatāḥ s-mṛtāṃ | 9

rāud-rā-ya i namō n i t-yā-ya i gā ur-ya i d-hāt-r-ya i namō namaḥ |
j-yōts-nā-ya i chēnd urūp iṇ-ya i s uk-hā-ya i satataṃ namaḥ | 10

kal-yāṇ-ya i p-ra-ṇatāṃ vṛd-d-ha-y i s i d-d-ha-y i k ur-mō namō namaḥ |
na i-r-r̥t-ya i b-hū-b-h_r̥-tāṃ lak-ṣ-m-ya i śar-vāṇ-ya i tē namō namaḥ | 11

dur-gā-ya i dur-gapārā-ya i sārā-ya i saṛvakā r iṇ-ya i |
k-h-yāt-ya i tatthā i va k-ṛṣ-ṇā-ya i d-hūm-rā-ya i satataṃ namaḥ | 12

at i sāum-yāt i rāud-rā-ya i natā-s-tas-ya i namō namaḥ |
namō jagat-p-ra-t i ṣ-ṭ-hā-ya i dēv-ya i kr̥t-ya i namō namaḥ | 13

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u v i ṣṇ umā-yē-t i śab-d i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 14-16

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u chētanē-t-y ab-h i d-hī-ya-tē |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 17-19

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u b ud-d-h i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 20-22

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u n i d-rārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 23-25

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u k-ṣ ud-hārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 26-28

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u ch-hā-yārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 29-31

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u śak-t i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 32-34

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u tṛṣ-ṇārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 35-37

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u k-ṣānt i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 38-40

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u jā-t i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 41-43

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u la-j-jārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 44-46

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u śānt i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 47-49

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u ś-rad-d-hārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 50-52

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u kānt i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 53-55

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u lak-ṣ-mī rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 56-58

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u vṛt-t i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 59-61

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u s-mṛt i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 62-64

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u da-yārūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 65-67

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u t uṣ-ṭ i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 68-70

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u mātṛ rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 71-73

yā dēvī saṛvab-hūtēṣ u b-h-rānt i rūpēṇa su-m st-h i tā |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 74-76

ind-r i-yāṇām-ad-h iṣ-ṭ-hāt-rī b-hūtānāṃ chā-k-h i lēṣ u yā |
b-hūtēṣ u satataṃ tas-ya i v-yāp-t i dēv-ya i namō namaḥ | 77

ch i-t i rūpēṇa yā kr̥ts-nam-ētad v-yāp-ya st-h i tā jagat |
namas-tas-ya i namas-tas-ya i namas-tas-ya i namō namaḥ | 78-80

stutā suraiḥ pūrvamabhīṣṭasaṃśrayā- ttathā surendreṇa dineṣu sevitā |
karotu sā naḥ śubhaheturīśvarī śubhāni bhadrāṇyabhihantu cāpadaḥ | 81

yā sāmprataṃ coddhatadaityatāpitai- rasmābhirīśā ca surairnamasyate |
yā ca smṛtā tatkṣaṇameva hanti naḥ sarvāpado bhaktivinamramūrtibhiḥ | 82-83

r̥ṣiruvāca: evaṃ stavādiyuktānāṃ devānāṃ tatra pārvatī |
snātumabhyāyayau toye jāhnavyā nr̥panandana | 84

sā'bravīt tān surān subhrūrbhavadbhiḥ stūyate'tra kā |
śarīrakośataścāsyāḥ samudbhūtā'bravīcchivā | 85

stōt-raṃ mamā i tat-r i-ya-tē śumb-hada i-t-yan i rākr̥ta iḥ |
dēva iḥ samēta iḥ sumarē n i śumb-hēna parā-j i ta iḥ | 86

śarīrakōśā-d-yat-tas-yāḥ pāṛva-t-yā n iḥ-sṛtām-b i kā |
kā uś i kīt i samastēṣ u tatō lōkēṣ u gī-ya-tē | 87

tas-yāṃ v i n i r-gatā-yāṃ t u k-ṛṣ-ṇā-b-hū-t-sā-p i pāṛva-tī |
kāl i kē-t i samā-k-h-yātā h i māchala-kr̥tāś-ra-yā | 88

tatō'm b i kāṃ paraṃ rūpaṃ b i b-h-rāṇāṃ s umanō-haram |
dadar-śa chaṇḍō m uṇḍaś-cha b-h_r̥-t-yā u śumb-han i śumb-ha-yōḥ | 89

tāb-h-yāṃ śumb-hā-ya chā-k-h-yātā atīva s umanō-harā |
kāp-yāstē s-t-rī mahārāja b-hās-ya-ntī h i māchalam | 90

na i va tā-d_r̥-k k-vach i d-rūpaṃ dṛṣ-ṭaṃ kēnach i d-u-t-tamam |
jñā-ya-tāṃ kāp-yasā u dēvī gṛ-h-ya-tāṃ chās urēś-vara | 91

s-t-rīrat-nam-at i chāṛvaṅgī d-yōta-yantī d i śast-v i ṣā |
sā t u t iṣ-ṭ-ha-t i da i-t-yēnd-ra tāṃ b-havān dṛṣ-ṭ u-mar-ha-t i | 92

yān i rat-nān i maṇayō ga-jāś-vādīn i vā i prab-hō |
t-rā i lōk-yē t u samastān i sā-m p-rataṃ b-hānt i tē g_r̥-hē | 93

ā i rāvataḥ samānītō gajarat-naṃ p urandarāt |
pā r i jāta-tar uś-chā-yaṃ tatthā i vō-ch-chā iḥ-ś-ravā ha-yaḥ | 94

v i mānaṃ h_ham-sasum-y uk-tam-ētat-t iṣ-ṭ-ha-t i tēṅ-gaṇē |
rat-nab-hūtam-i-hānītaṃ yadāsī-d-vē-d-hasō'db-h utaṃ | 95

n i d-h i rēṣa mahāpad-maḥ samānītō d-hanēś-varāt |
k i f̃ f̃-jal-k i nīṃ dadā u chāb-d-h i r-mālā-m am-lānapaṅka-jām | 96

ch-hat-raṃ tē vār uṇaṃ gē-hē kāñchanas-rā v i t iṣ-ṭ-ha-t i |
tatthā-yaṃ s-yandanavarō yaḥ p urāsī-t-p-ra-jāpatēḥ | 97

mṛt-yō-r ut-y-rānt i dā nāma śak-t i rīś a t va-yā h_r̥tā |
pāśaḥ sal i larā-jas-ya b-h_rā-t-rastava par i g-ra-hē | 98

n i śumb-has-yā-b-d-h i-jā-tāś-cha samastā rat-najā-ta-yaḥ |
v_hahn i ra-p i dadā u t ub-h-yam-ag n i śā uchē cha vāsasī | 99

ēvaṃ da i-t-yēnd-ra rat-nān i samastān-yā-h_r̥tān i tē |
s-t-rīrat-nam-ēṣā kal-yāṇī t va-yā kasmān-na g_r̥-h-ya-tē | 100

r̥ṣ i r-uvācha: n i śam-yē-t i vachaḥ śumb-haḥ sa tadā chaṇḍam uṇḍa-yōḥ |
p-rē-ṣa-yāmāsa s ug-rīvaṃ dūtaṃ dēv-yā mahās uram | 102

i-t i chē-t i cha vak-tav-yā sā gat vā vachanān-mama |
ya-t-hā chā-b-h-yē-t i sum-p-rīt-yā tat-hā kāṛ-yaṃ t va-yā lag-h u | 103

sa tat-ra gat vā yat-rāstē śa i lōd-dēśē't i-śōb-hanē |
sā dēvī tāṃ tataḥ p-rāha śak-ṣaṃ mad-h ura-yā g i rā | 104

dūta uvācha: dēv i da i-t-yēś-varaḥ śumb-hast-rā i lōk-yē paramēś-varaḥ |
dūtō'huṃ p-rē-ṣ i tastēna t va-t-sakāśam-i-hāgataḥ | 106

av-yā-hatā-j-ñaḥ saṛvās u yaḥ sadā dēva-yōn iṣ u |
n i r-j i tāk-h i lada i-t-yā r iḥ sa yadā-ha ś-r uṇ uṣ-va tat | 107

mama t-rā i lōk-yam-ak-h i laṃ mama dēvā vaśān ugāḥ |
ya-jñab-hāgā-na-huṃ saṛvān-upāś-nām i pṛ-t-hak pṛ-t-hak | 108

t-rā i lōk-yē vararat-nān i mama vaś-yān-y aśēṣataḥ |
tat-hā i va gajarat-naṃ cha h_r̥t vā dēvēnd-ravā-hanam | 109

k-ṣī-rōda-mad-hanōd-b-hūtam-aś-varat-nam-mamāmarā iḥ |
uch-chā iḥ-ś-ravas-suñ-j-ñaṃ tat-p-ra-ṇ i pat-ya samarp i tam | 110

yān i chān-yān i dēvēṣ u gand-har-vēṣūra-gēṣ u cha |
rat-nab-hūtān i b-hūtān i tān i ma-y-yēva śōb-hanē | 111

s-t-rīrat-nab-hūtāṃ t vāṃ dēv i lōkē man-yāma-hē va-yam |
sā t v am-asmān-upāgach-cha ya-tō rat-nab-h u-jō va-yam | 112

māṃ vā mamān u-jaṃ vāp i n i śumb-ham-ur uv i k-ramam |
b-ha-ja t vaṃ chañchalāpāṅg i rat-nab-hūtās i vā i yataḥ | 113

paramā i ś-var-yam-at ulaṃ p-rāp-s-yasē mat-par i g-ra-hāt |
ē-tad-b ud-d-h-yā samālōch-ya mat-par i g-ra-hatāṃ p-ra-ja | 114

r̥ṣ i r-uvācha: it-y uktā sā tadā dēvī gam-b-hīrāntaḥ-s-m i tā jagā u |
dur-gā b-hagava-tī b-had-rā ya-yēdaṃ d-hāṛ-ya-tē jagat | 116

dēv-y uvācha: sat-yam-uk-taṃ t va-yā nā-t-ra m i-t-h-yā k iñch i t-t va-yōd i tam |
t-rā i lō-k-yād-h i pa-t iḥ śumb-hō n i śumb-haś-chāp i tā-d_r̥-śaḥ | 118

k iṃ t v at-ra yat-p-ra-t i-jñātaṃ m i-t-h-yā tat-r i-ya-tē katham |
ś-rū-ya-tām-al-pab ud-d-h i-t-vāt-p-ra-t i-jñā yā kr̥tā p urā | 119

yō māṃ ja-ya-t i sum-g-rāmē yō mē dar-paṃ v-yapōha-t i |
yō mē p-ra-t i balō lōkē sa mē b-har-tā b-hav i ṣ-yat i | 120

tadā-gach-ch-hat u śumb-hō't-ra n i śumb-hō vā mahās uraḥ |
māṃ j i-t vā k iṃ ch i rēṇāt-ra pāṇ iṃ gṛ-h-lāt u mē lag-h u | 121

dūta uvācha: aval i s-tās i mā i vaṃ t vaṃ dēv i b-rū-h i mamāg-rataḥ |
t-rā i lōk-yē kaḥ p umā-m s-t iṣ-ṭ-hē-da-g-rē śumb-han i śumb-ha-yōḥ | 123

an-yēṣām-a-p i da i-t-yānāṃ saṛvē dēvā na vā i yud-h i |
t iṣ-ṭ-hant i sum-m uk-hē dēv i k iṃ p unaḥ s-t-rī t va-mēk i kā | 124

ind-rād-yāḥ sakalā dēvās-tast-h ur-yēṣāṃ na sum-y ugē |
śumb-hādīnāṃ kathaṃ tēṣāṃ s-t-rī p-ra-yās-yas i sum-m uk-ham | 125

సా t v aṃ gac-cha ma-ya i vō-ktā pāṛ-ś-vaṃ śumb-han i śumb-ha-yōḥ |
kēśā-kar-ṣaṇa-n i r-d-hūta-ga uravā mā gam i ṣ-yas i | 126

dēv-y uvācha: ēvam-ētad balī śumb-hō n i śumb-haś-chā-t i-vīr-yavān |
k iṃ karōm i p-ra-t i-jñā mē yadanālōch i tā p urā | 128

sa t vaṃ gac-cha ma-yō-ktaṃ tē yadē-tat-saṛvam-ād_r̥-taḥ |
tadā-chak-ṣvās urēnd-rā-ya sa cha y uk-taṃ karōt u tat | 129

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye devyā dūtasaṃvādo nāma pañcamō'dhyāyaḥ