బాలకాండమ్ - అష్టమస్సర్గః
తస్య త్వేవం ప్రభావస్య ధర్మజ్ఞస్య మహాత్మన:
సుతార్థం తప్యమానస్య నాసీద్వంశకరస్సుత: 1
చిన్తయానస్య తస్యైవం బుద్ధిరాసీన్మహాత్మన:
సుతార్థం హయమేధేన కిమర్థం న యజామ్యహమ్ 2
స నిశ్చితాం మతిం కృత్వా యష్టవ్యమితి బుద్ధిమాన్
మన్త్రిభిస్సహ ధర్మాత్మా సర్వైరేవ కృతాత్మభి: 3
తతోబ్రవీదిదం రాజా సుమన్త్రం మన్త్రిసత్తమమ్
శీఘ్రమానయ మే సర్వాన్గురూంస్తాన్ సపురోహితాన్ 4
తాన్పూజయిత్వా ధర్మాత్మా రాజా దశరథస్తదా
ఇదం ధర్మార్థసహితం శ్లక్ష్ణంవచనమబ్రవీత్ 5
మమ లాలప్యమానస్య పుత్రార్థన్నాస్తి వై సుఖమ్
తదర్థం హయమేధేన యక్ష్యామీతి మతిర్మమ 6
తదహం యష్టుమిచ్ఛామి శాస్త్రదృష్టేన కర్మణా
కథం ప్రాప్స్యామ్యహం కామం బుద్ధిరత్రవిచార్యతామ్ 7
తతస్సాధ్వితి తద్వాక్యం బ్రాహ్మణా: ప్రత్యపూజయన్
వసిష్ఠప్రముఖాస్సర్వే పార్థివస్య ముఖాచ్చ్యుతమ్ 8
ఊచుశ్చ పరమప్రీతాస్సర్వే దశరథం వచ: సమ్భారాస్సమ్భ్రియన్తాం తే తురగశ్చ విముచ్యతామ్ 9
సర్వథా ప్రాప్స్యసే పుత్రానభిప్రేతాంశ్చ పార్థివ
యస్య తే ధార్మికీ బుద్ధిరియం పుత్రార్థమాగతా 10
తత: ప్రీతోభవద్రాజా శ్రుత్వా తద్విజభాషితమ్
అమాత్యాంశ్చాబ్రవీద్రాజా హర్షపర్యాకులేక్షణ: 11
సమ్భారాస్సమ్భ్రియన్తాం మే గురూణాం వచనాదిహ
సమర్థాధిష్ఠితశ్చాశ్వస్సోపాధ్యాయో విముచ్యతామ్ 12
సరయ్వాశ్చోత్తరే తీరే యజ్ఞభూమిర్విధీయతామ్
శాన్తయశ్చాభివర్ధన్తాం యథాకల్పం యథావిధి 13
శక్య: ప్రాప్తుమయం యజ్ఞస్సర్వేణాపి మహీక్షితా
నాపరాధో భవేత్కష్టో యద్యస్మిన్క్రతుసత్తమే 14
ఛిద్రం హి మృగయన్తేత్ర విద్వాంసో బ్రహ్మరాక్షసా:
నిహతస్య చ యజ్ఞస్య సద్య: కర్తా వినశ్యతి 15
తద్యథా విధిపూర్వం మే క్రతురేష సమాప్యతే
తథా విధానం క్రియతాం సమర్థా: కరణేష్విహ 16
తథేతి చాబ్రువన్సర్వే మన్త్రిణ:ప్రత్యపూజయన్
పార్థివేన్ద్రస్య తద్వాక్యం యథాజ్ఞప్తం నిశమ్య తే 17
తథా ద్విజాస్తే ధర్మజ్ఞా వర్ధయన్తో నృపోత్తమమ్
అనుజ్ఞాతాస్తతస్సర్వే పునర్జగ్ముర్యథాగతమ్ 18
విసర్జయిత్వా తాన్విప్రాన్సచివానిదమబ్రవీత్
ఋత్విగ్భిరుపదిష్టోయం యథావత్క్రతురాప్యతామ్ 19
ఇత్యుక్త్వా నృపశార్దూలస్సచివాన్సముపస్థితాన్
విసర్జయిత్వా స్వం వేశ్మ ప్రవివేశ మహాద్యుతి: 20
తతస్స గత్వా తా:పత్నీర్నరేన్ద్రో హృదయప్రియా:
ఉవాచ దీక్షాం విశత యక్ష్యేహం సుతకారణాత్ 21
తాసాం తేనాతికాన్తేన వచనేన సువర్చసామ్
ముఖపద్మాన్యశోభన్త పద్మానీవ హిమాత్యయే 22
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే అష్టమస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Aṣṭama Sargaḥ
tasya tvēvaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ
sutārthaṃ tapyamānasya nāsīdvamśakarassutaḥ 1
cintayānasya tasyāivaṃ buddhirāsīnmahātmanaḥ
sutārthaṃ hayamēdhēna kimarthaṃ na yajāmyaham 2
sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyamiti buddhimān
mantribhissaha dharmātmā sarvāirēva kṛtātmabhiḥ 3
tatō'bravīdidaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam
śīghramānaya mē sarvāngurūṃstān sapurōhitān 4
tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā
idaṃ dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃvacanam-abravīt 5
mama lālapyamānasya putrārthannāsti vai sukham
tadarthaṃ hayamēdhēna yakṣyāmīti matirmama 6
tada-haṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭēna karmaṇā
kathaṃ prāpsyāmyahaṃ kāmaṃ buddhiratra vicāryatām 7
tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan
vasiṣṭhapramukhāssarvē pārthivasya mukhāccyutam 8
ūcuśca paramaprītāssarvē daśarathaṃ vacaḥ
sambhārāssambhriyantāṃ tē turagaśca vimucyatām 9
sarvathā prāpsyasē putrānabhiprētāṃśca pārthiva
yasya tē dhārmikī buddhir-iyaṃ putrārthamāgatā 10
tataḥ prītō'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam
amātyāṃścābravīdrājā harṣaparyākulēkṣaṇaḥ 11
sambhārāssambhriyantāṃ mē gurūṇāṃ vacanādiha
samarthādhiṣṭhitaścāśvassōpādhyāyō vimucyatām 12
sarayvāścōttarē tīrē yajñabhūmirvidhīyatām
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi 13
śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarvēṇāpi mahīkṣitā
nāparādhō bhavētkṣṭō yadyasinkratusattamē 14
chidraṃ hi mṛgayantētra vidvāṃsō brahmarākṣasāḥ
nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati 15
tadyathā vidhipūrvaṃ mē kraturēṣa samāpyatē
tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇēṣviha 16
tathēti cābruvansarvē mantriṇaḥ pratyapūjayan
pārthivēndrasya tadvākyaṃ yathājñaptaṃ niśamya tē 17
tathā dvijāstē dharmajñā vardhayantō nṛpōttamam
anujñātāstatassarvē punarjaggmuryathāgatam 18
visarjayitvā tānviprānsacivān-idam-abravīt
ṛtvigbh i rupadiṣṭōyaṃ yathāvat-kraturāpyatām 19
ityuktvā nṛpaśārdūlassacivānsamupastthitān
visarjayitvā svaṃ vēśma pravivēśa mahādyut iḥ 20
tatassa gatvā tāḥ-patnīrnarēndrō hṛdayapriyāḥ
uvāca dīkṣāṃ viśata yakṣyēhaṃ sutakāraṇāt 21
tāsāṃ tēnātikāntēna vacanēna suvarcasām
mukhapadmānyaśōbhanta padmānīva himātyayē 22
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē aṣṭamasargaḥ