శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
ద్విసప్తతితమ సర్గము
తముక్తవన్తం వైదేహం విశ్వామిత్రో మహాముని:
ఉవాచ వచనం వీరం వసిష్ఠసహితో నృపమ్ 1
అచిన్త్యాన్యప్రమేయాని కులాని నరపుఙ్గవ! ఇక్ష్వాకూణాం విదేహానాం నైషాం తుల్యోస్తి కశ్చన 2
సదృశో ధర్మసమ్బన్ధ: సదృశో రూపసమ్పదా
రామలక్ష్మణయో రాజన్! సీతా చోర్మిలయా సహ 3
వక్తవ్యం చ నరశ్రేష్ఠ! శ్రూయతాం వచనం మమ
భ్రాతా యవీయాన్ ధర్మజ్ఞ ఏష రాజా కుశధ్వజ: 4
అస్య ధర్మాత్మనో రాజన్! రూపేణాప్రతిమం భువి
సుతాద్వయం నరశ్రేష్ఠ పత్న్యర్థం వరయామహే 5
భరతస్య కుమారస్య శత్రుఘ్నస్య చ ధీమత:
వరయామస్సుతే రాజన్ తయోరర్థే మహాత్మనో: 6
పుత్రా దశరథస్యేమే రూపยౌవనశాలిన:
లోకపాలోపమాస్సర్వే దేవతుల్యపరాక్రమా: 7
ఉభయోరపి రాజేన్ద్ర సమ్బన్ధేనానుబధ్యతామ్
ఇక్ష్వాకో: కులమవ్యగ్రం భవత:పుణ్యకర్మణ: 8
విశ్వామిత్రవచ శ్శృత్వా వసిష్ఠస్య మతే తదా
జనక: ప్రాంజలిర్వాక్యమువాచ మునిపుఙ్గవౌ 9
కులం ధన్యమిదం మన్యే యేషాం నో మునిపుఙ్గవౌ
సదృశం కులసమ్బన్ధం యదాజ్ఞాపయథ: స్వయమ్ 10
ఏవం భవతు భద్రం వ: కుశధ్వజసుతే ఇమే
పత్న్యౌ భజేతాం సహితౌ శత్రుఘ్నభరతావుభౌ 11
ఏకాహ్నా రాజపుత్రీణాం చతసృణాం మహామునే!
పాణీన్ గృహ్ణన్తు చత్వారో రాజపుత్రా మహాబల: 12
ఉత్తరే దివసే బ్రహ్మన్! ఫల్గునీభ్యాం మనీషిణ:
వైవాహికం ప్రశంసన్తి భగో యత్ర ప్రజాపతి: 13
ఏవముక్త్వా వచస్సౌమ్యం ప్రత్యుత్థాయ కృతాఞ్జలి:
ఉభౌ మునివరౌ రాజా జనకో వాక్యమబ్రవీత్ 14
పరో ధర్మ: కృతో మహ్యం శిష్యోస్మిభవతో సదా
ఇమాన్యాసనముఖ్యాని ఆసాతాం మునిపుఙ్గవౌ 15
యథా దశరథస్యేయం తథాయోధ్యా పురీ మమ
ప్రభుత్వే నాస్తి సన్దేహో యథార్హం కర్తుమర్హథ 16
తథా బ్రువతి వైదేహే జనకే రఘునన్దన:
రాజా దశరథో హృష్ట: ప్రత్యువాచ మహీపతిమ్ 17
యువామసఙ్ఖ్యేయగుణౌ భ్రాతరౌ మిథిలేశ్వరౌ
ఋషయో రాజసఙ్ఘాశ్చ భవద్భ్యామభిపూజితా: 18
స్వస్తి ప్రాప్నుహి భద్రం తే గమిష్యామి స్వమాలయమ్
శ్రాద్ధకర్మాణి సర్వాణి విధాస్యామీతి చాబ్రవీత్ 19
తమాపృష్ట్వా నరపతిం రాజా దశరథస్తదా
మునీన్ద్రౌ తౌ పురస్కృత్య జగామాశు మహాయశా: 20
స గత్వా నిలయం రాజా శ్రాద్ధం కృత్వా విధానత:
ప్రభాతే కాల్యముత్థాయ చక్రే గోదానముత్తమమ్ 21
గవాం శతసహస్రాణి బ్రాహ్మణేభ్యో నరాధిప:
ఏకైకశో దదౌ రాజా పుత్రానుద్దిశ్య ధర్మత: 22
సువర్ణశ్రుఙ్గా స్సమ్పన్నా స్సవత్సా: కాంస్యదోహనా:
గవాం శతసహస్రాణి చత్వారి పురుషర్షభ: 23
విత్తమన్యచ్ఛ సుబహుద్విజేభ్యో రఘునన్దన:
దదౌ గోదానముద్దిశ్య పుత్రాణాం పుత్రవత్సల: 24
స సుతై: కృతగోదానైర్వృతస్తు నృపతిస్తదా
లోకపాలైరివాభాతి వృత: స్సౌమ్య: ప్రజాపతి: 25
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే ద్విసప్తతితమస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Dvipaptatitama Sargaḥ
tamuktavantaṃ vaidēhaṃ viśvāmitrō mahāmuniḥ
uvāca vacanaṃ vīraṃ vasiṣṭhasahitō nr̥pam 1
achintyānyapramēyāni kulāni narapuṅgava!
ikṣvākūṇāṃ vidēhānāṃ nǎiṣāṃ tulyō'sti kaśchana 2
sadṛśō dharmasambandhaḥ sadr̥śō rūpasampadā
rāmalakṣmaṇayō rājan! sītā cōrmilayā saha 3
vaktavyaṃ ca naraśrēṣṭha! śrūyatāṃ vacanaṃ mama
bhrātā yavīyān dharmajña ēṣa rājā kuśadhvajaḥ 4
asya dharmātmanō rājan! rūpēṇāpratimaṃ bhuvi
sutādvayaṃ naraśrēṣṭha patnyartham varayāmahē 5
bharatasya kumārasya śatrughnasya ca dhīmataḥ
varayāmassutē rājan tayōrarthē mahātmanōḥ 6
putrā daśarathasyēmē rūpayāuvanaśālinaḥ
lōkapālōpamā-ssarvē dēvatulyaparākramāḥ 7
ubhayōrapi rājēndra sambandhēnānubadhyatām
ikṣvākōḥ kulamavyagraṃ bhavataḥ-puṇyakarmaṇaḥ 8
viśvāmitravaca ś-śrutvā vasiṣṭhasya matē tadā
janakaḥ prāñjalirvākya-muvāca munipuṅgavāu 9
kulaṃ dhanyamidaṃ manyē yēṣāṃ nō munipuṅgavāu
sadr̥śam kulasambandhaṃ yadājñāpayathaḥ svayam 10
ēvaṃ bhavatu bhadraṃ vaḥ kuśadhvajasutē imē
patnyāu bhajētāṃ sahitāu śatrughnabharatāvubhāu 11
ēkāhnā rājaputrīṇāṃ catasṛṇāṃ mahāmunē!
pāṇīn gṛhṇantu catvārō rājaputrā mahābalāḥ 12
uttarē divasē brahman! phālgunībhyāṃ manīṣiṇaḥ
vāivāhikaṃ praśaṃsanti bhagō yatra prajāpatiḥ 13
ēvamuktvā vachas-sāumyaṃ pratyutthāya kr̥tāñjaliḥ
ubhāu munivarāu rājā janakō vākyam-abravīt 14
parō dharmaḥ kr̥tō mahyaṃ śiṣyōsmi-bhavatō sadā
imānyāsan-amukhyān i āsatāṃ m un i p uṅgavāu 15
yathā daśarathas-yē-yaṃ tatthā-yōd-h-yā p urī mama
prab-h ut-vē nāst i sa-ndē-hō ya-thāṛ-haṃ kar-t u-mar-hatha 16
tatthā b-r uvat i vā i dē-hē janakē raghuna-ndanaḥ
rājā daśara-thō hṛṣṭaḥ p-ra-t-y uvācha ma-hīpat i m 17
y uvām-asa-ṅ-k-h-yē-yag uṇā u b-h-rātara u m i t-h i lēś-varā u
r̥ṣa-yō rāja-suṅ-g-hā-ś-cha b-havadb-h-yām-ab-h i pū-j i tāḥ 18
svast i p-rāp-n u-h i b-had-raṃ tē gam i ṣ-yām i s-vamāla-yam
ś-rād-d-hakar-māṇ i saṛvāṇ i v i d-hāas-yāmī-t i chāb-ravīt 19
tam-āpṛṣṭ vā narapa-t iṃ rājā daśarat-has-tadā
m unīnd-rā u tā u p uras-kr̥t-ya jagāmāś u mahā-yaśāḥ 20
sa gat vā n i la-yaṃ rājā ś-rād-d-haṃ kr̥t vā v i d-hānataḥ
prab-hātē kāl-yam-ut-t-hā-ya chak-rē gōdānam-unuttamam 21
gavāṃ śatasahas-rāṇ i b-rā-h-maṇēb-h-yō narād-h i paḥ
ēkā i kaśō dadā u rājā p ut-rān-u d-d iś-ya d-har-mataḥ 22
s uvar-ṇaś-r̥-ṅ-gā s-sumpa-nnā s-savat-sāḥ kā-m s-yadō-hanāḥ
gavāṃ śatasahas-rāṇ i chat vā r i p ur uṣar-ṣab-haḥ 23
v i t-taman-yach-cha s uba-h ud-v i jēb-h-yō raghuna-ndanaḥ
dadā u gōdānam-u d-d iś-ya p ut-rāṇāṃ p ut-ravat-salaḥ 24
sa s utā iḥ kr̥tagōdāna i r-vṛtast u nr̥pa-t i s-tadā
lōkapāā i r-ivāb-hāt i vṛtaḥ ssāum-yaḥ p-rajāpa-t iḥ 25
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē dvipaptatitamaḥ sargaḥ