శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
షట్షష్టితమ సర్గము
తత: ప్రభాతే విమలే కృతకర్మా నరాధిప:
విశ్వామిత్రం మహాత్మానం ఆజుహావ సరాఘవమ్ 1
తమర్చయిత్వా ధర్మాత్మా శాస్త్రదృష్టేన కర్మణా
రాఘవౌ చ మహాత్మానౌ తదా వాక్యమువాచ హ 2
భగవన్ స్వాగతం తేస్తు కిం కరోమి తవానఘ! భవానాజ్ఞాపయతు మామాజ్ఞాప్యో భవతా హ్యహమ్ 3
ఏవముక్తస్స ధర్మాత్మా జనకేన మహాత్మనా
ప్రత్యువాచ మునిర్వీరం వాక్యం వాక్యవిశారద: 4
పుత్రౌ దశరథస్యేమౌ క్షత్రియౌ లోకవిశ్రుతౌ
ద్రష్టుకామౌ ధను శ్శ్రేష్ఠం యదేతత్వయి తిష్ఠతి 5
ఏతద్దర్శయ భద్రం తే కృతకామౌ నృపాత్మజౌ
దర్శనాదస్య ధనుషో యథేష్టం ప్రతియాస్యత: 6
ఏవముక్తస్తు జనక: ప్రత్యువాచ మహామునిమ్
శ్రూయతామస్య ధనుషో యదర్థమిహ తిష్ఠతి 7
దేవరాత ఇతి ఖ్యాతో నిమేష్షష్ఠో మహీపతి:
న్యాసోయం తస్య భగవన్ హస్తే దత్తో మహాత్మనా 8
దక్షయజ్ఞవధే పూర్వం ధనురాయమ్య వీర్యవాన్
రుద్రస్తు త్రిదశాన్ రోషాత్సలీలమిదమబ్రవీత్ 9
యస్మాద్భాగార్థినో భాగాన్నాకల్పయత మే సురా:
వరాఙ్గాణి మహార్హాణి ధనుషా శాతయామి వ: 10
తతో విమనసస్సర్వే దేవా వై మునిపుఙ్గవ! ప్రసాదయన్తి దేవేశం తేషాం ప్రీతోభవద్భవ: 11
ప్రీతియుక్తస్స సర్వేషాం దదౌ తేషాం మహాత్మనామ్
తదేతద్దేవదేవస్య ధనూరత్నం మహాత్మన:
న్యాసభూతం తదా న్యస్తమస్మాకం పూర్వకే విభో 12
అథ మే కృషత: క్షేత్రం లాఙ్గూలాదుత్థితా మయా
క్షేత్రం శోధయతా లబ్ధా నామ్నా సీతేతి విశ్రుతా 13
భూతలాదుత్థితా సా తు వ్యవర్ధత మమాత్మజా
వీర్యశుల్కేతి మే కన్యా స్థాపితేయమయోనిజా 14
భూతలాదుత్థితాం తాం తు వర్ధమానాం మమాత్మజామ్
వరయామాసురాగమ్య రాజానో మునిపుంగవ! 15
తేషాం వరయతాం కన్యాం సర్వేషాం పృథివీక్షితామ్
వీర్యశుల్కేతి భగవన్ న దదామి సుతామహమ్ 16
తతస్సర్వే నృపతయ స్సమేత్య మునిపుంగవ! మిథిలామభ్యుపాగమ్య వీర్యజిజ్ఞాసవస్తదా 17
తేషాం జిజ్ఞాసమానానాం వీర్యం ధనురుపాహృతమ్
న శేకుర్గ్రహణే తస్య ధనుషస్తోలనేపి వా 18
తేషాం వీర్యవతాం వీర్యమల్పం జ్ఞాత్వా మహామునే
ప్రత్యాఖ్యాతా నృపతయస్తన్నిబోధ తపోధన! 19
తత: పరమకోపేన రాజానో నృపపుఙ్గవ
న్యరుంధన్మిథిలాం సర్వే వీర్యసందేహమాగతా: 20
ఆత్మానమవధూతం తే విజ్ఞాయ నృపపుఙ్గవా:
రోషేణ మహతావిష్టా: పీడయన్మిథిలాం పురీమ్ 21
తతస్సంవత్సరే పూర్ణే క్షయం యాతాని సర్వశ:
సాధనాని మునిశ్రేష్ఠ తతోహం భృశదు:ఖిత: 22
తతో దేవగణాన్ సర్వాన్ తపసాహం ప్రసాదయమ్
దదుశ్చ పరమప్రీతా శ్చతురఙ్గబలం సురా: 23
తతో భగ్నా నృపతయో హన్యమానా దిశో యయు:
అవీర్యా వీర్యసన్దిగ్ధా స్సామాత్యా: పాపకర్మణ: 24
తదేతన్మునిశార్దూల ధను: పరమభాస్వరమ్
రామలక్ష్మణయోశ్చాపి దర్శయిష్యామి సువ్రత! 25
యద్యస్య ధనుషో రామ: కుర్యాదారోపణం మునే! సుతామయోనిజాం సీతాం దద్యాం దాశరథేరహమ్ 26
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే షట్షష్టితమస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Ṣaṭṣaṣṭitama Sargaḥ
tataḥ prabhātē vimalē kr̥takarmā narādhipaḥ
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ ājuḥāva sarāghavam 1
tam-archayitvā dharmātmā śāstradr̥ṣṭēna karmaṇā
rāghavāu cha mahātmānāu tadā vākyam-uvācha ha 2
bhagavan svāgataṃ tē'stu kiṃ karōmi tavānagha!
bhavān-ājñāpayatu mām-ājñāpyō bhavatā hy-aham 3
ēvam-uktassa dharmātmā janakēna mahātmanā
pratyuvāca munir-vīraṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ 4
putrāu daśarathasyēmāu kṣatriyāu lōkaviśrutāu
draṣṭukāmāu dhanu ś-śrēṣṭhaṃ yadētattvayi tiṣṭhati 5
ētad-darśaya bhadraṃ tē kr̥takāmāu nr̥pātmajāu
darśanādasya dhanuṣō yathēṣṭaṃ pratiyāsyataḥ 6
ēvamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmuniṃ
śrūyatām-asya dhanuṣō yadart-ham-iha tiṣṭhati 7
dēvarāta iti khyātō nimēḥ-ṣaṣṭhō mahīpatiḥ
nyāsō'yaṃ tasya bhagavan hastē dattō mahātmanā 8
dakṣayajñavadhē pūrvaṃ dhanurāyamya vīryavān
rudrastu tridashān rōṣāt-salīlam-idam-abravīt 9
yasmād-bhāgārt-hinō bhāgān-nākalpayata mē surāḥ
varāṅgāṇi mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ 10
tatō vimanasa-ssarvē dēvā vāi munipuṅgava!
prasādayanti dēvēśaṃ tēṣāṃ prītō'bhavad-bhavaḥ 11
prītiyuktassa sarvēṣāṃ dadāu tēṣāṃ mahātmanām
tadētad-dēvadēvasya dhanūratnaṃ mahātmanaḥ
nyāsabhūtaṃ tadā nyastam-asmākaṃ pūrvakē vibhō 12
atha mē kṛṣataḥ kṣētraṃ lāṅgūlād-utthitā mayā
kṣētraṃ śōdhayatā labdhā nāmnā sītēti viśrutā 13
bhūtalād-utthitā sā tu vyavardhata mamātmajā
vīryaśulkēti mē kanyā stthāpitēyam-ayōn i jā 14
bhūtalādutthi-tāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām
varayāmāsurāgamya rājānō munipuṅgava! 15
tēṣāṃ varaya-tāṃ kan-yāṃ saṛvēṣāṃ pṛt-h i vīk-ṣ i tām
vīr-yaś ul-kē-t i b-hagavan na dadām i s utām-aham 16
tatassar-vē nr̥pata-ya ss amēt-ya m un i p uṅgava!
m i t-h i lām-ab-h-y upāgum-ya vīr-ya-j i jñāsavas-tadā 17
tēṣāṃ j i jñāsamānānāṃ vīr-yaṃ d-han ur-upā-hṛtam
na śēk ur-g-ra-haṇē tas-ya d-han uṣastōlanē'p i vā 18
tēṣāṃ vīr-yavatāṃ vīr-yam-al-paṃ jñā-t vā mahām unē
p-rat-yāk-h-yātā nr̥pata-yas-tann i b-hōd-ha tapōd-hana! 19
tatō paramakōpēna rājānō nr̥papuṅgava
nyarundhan-mithilāṃ sarvē vīryasandēhamāgātaḥ 20
ātmānam-avad-hūtaṃ tē v i jñā-ya nr̥pap uṅgavāḥ
rōṣēṇa mahatāv i ṣṭāḥ pīḍa-yan-m i t-h i lāṃ p urīm 21
tatassa-m vatsarē pūr-ṇē k-ṣa-yaṃ yātān i saṛvaśaḥ
sād-hanān i m un iś-rēṣṭ-ha tatō'haṃ b-hṛśad u-k-h i taḥ 22
tatō dēvaguṇā-n saṛvān tapasā'haṃ p-rasāda-yam
dad uś-cha paramap rītā ś-chaturuṅgabalaṃ s urāḥ 23
tatō b-hagnā nr̥pata-yō han-yamānā d i śō ya-y uḥ
avīr-yā vīr-yasa-nd i g-d-hā s-sāmā-t-yāḥ pāpakar-maṇaḥ 24
tadētan-m un iśārdūla d-han uḥ paramab-hās-varam
rāmalak-ṣ-maṇa-yōś-chāp i dar-śa-y i ṣ-yām i s uvrata! 25
ya-d-yas-ya d-han uṣō rāmaḥ k ur-yād-ārōpaṇaṃ m unē!
s utām-a-yōn i jāṃ sītāṃ dad-yāṃ dāśara-thēr-aham 26
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ṣaṭṣaṣṭitamaḥ sargaḥ