శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
చతుష్షష్టితమ సర్గము
సురకార్యమిదం రమ్భే కర్తవ్యం సుమహత్త్వయా
లోభనం కౌశికస్యేహ కామమోహసమన్వితమ్ 1
తథోక్తా సాప్సరా రామ సహస్రాక్షేణ ధీమతా
వ్రీడితా ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం ప్రత్యువాచ సురేశ్వరమ్ 2
అయం సురపతే ఘోరో విశ్వామిత్రో మహాముని: ఘోరముత్సృజతే క్రోధం మయి దేవ న సంశయ: 3
తతో హి మే భయం దేవ ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
ఏవముక్తస్తయా రామ రమ్భయా భీతయా తదా 4
తామువాచ సహస్రాక్షో వేపమానాం కృతాఞ్జలిమ్
మాభైషీ రమ్భే భద్రం తే కురుష్వ మమ శాసనమ్ 5
కోకిలో హృదయగ్రాహీ మాధవే రుచిరద్రుమే
అహం కన్దర్పసహిత స్స్థాస్యామి తవ పార్శ్వత: 6
త్వం హి రూపం బహుగుణం కృత్వా పరమభాస్వరమ్
తమృషిం కౌశికం రమ్భే భేదయస్వ తపస్వినమ్ 7
సా శ్రుత్వా వచనం తస్య కృత్వా రూపమనుత్తమమ్
లోభయామాస లలితా విశ్వామిత్రం శుచిస్మితా 8
కోకిలస్య చ శుశ్రావ వల్గు వ్యాహరత: స్వనమ్
సమ్ప్రహృష్టేన మనసా తత ఏనాముదైక్షత 9
అథ తస్య చ శబ్దేన గీతేనాప్రతిమేన చ
దర్శనేన చ రమ్భాయా మునిస్సన్దేహమాగత: 10
సహస్రాక్షస్య తత్కర్మ విజ్ఞాయ మునిపుఙ్గవ: రమ్భాం క్రోధసమావిష్ట శ్శశాప కుశికాత్మజ: 11
యన్మాం లోభయసే రమ్భే కామక్రోధజయైషిణమ్
దశవర్షసహస్రాణి శైలీ స్థాస్యసి దుర్భగే 12
బ్రాహ్మణ స్సుమహాతేజా స్తపోబలసమన్విత: ఉద్ధరిష్యతి రమ్భే త్వాం మత్క్రోధకలుషీకృతామ్ 13
ఏవముక్త్వా మహాతేజా విశ్వామిత్రో మహాముని: అశక్నువన్ ధారయితుం క్రోధం సన్తాపమాగత: 14
తస్య శాపేన మహతా రమ్భా శైలీ తదాభవత్
వచశ్శృత్వా చ కన్దర్పో మహర్షేస్స చ నిర్గత: 15
కోపేన స మహాతేజాస్తపోపహరణే కృతే
ఇన్ద్రియైరజితై రామ! న లేభే శాన్తిమాత్మన: 16
బభూవాస్య మనశ్చిన్తా తపోపహరణే కృతే
నైవ క్రోధం గమిష్యామి న చ వక్ష్యే కథఞ్చన 17
అథవా నోచ్ఛవసిష్యామి సంవత్సరశతాన్యపి
అహం విశోషయిష్యామి హ్యాత్మానం విజితేన్ద్రియ: 18
తావద్యావద్ధి మే ప్రాప్తం బ్రాహ్మణ్యం తపసార్జితమ్
అనుచ్ఛవసన్నభుఞ్జాన స్తిష్ఠేయం శాశ్వతీస్సమా: 19
న హి మే తప్యమానస్య క్షయం యాస్యన్తి మూర్తయ:
ఏవం వర్షసహస్రస్య దీక్షాం స మునిపుఙ్గవ:
చకారాప్రతిమాం లోకే ప్రతిజ్ఞాం రఘునన్దన 20
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే చతుష్షష్టితమస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Catuḥṣaṣṭitama Sargaḥ
surakāryam-idaṃ rambhē kartavyaṃ sumahattvayā
lōbhanaṃ kāuśikasyēha kāmamōhasamanvitam 1
tathōktā sāpsarā rāma sahasrākṣēṇa dhīmatā
vrīḍitā prāñjalirvākyaṃ pratyuvāca surēśvaram 2
ayaṃ surapatē ghōrō viśvāmitrō mahāmuniḥ
ghōram-utsṛjatē krōdhaṃ mayi dēva na saṃśayaḥ 3
tatō hi mē bhayaṃ dēva prāsādaṃ kartumarhasi
ēvam-uktā tayā rāma rambhayā bhītayā tadā 4
tām-uvāca sahasrākṣō vēpamānāṃ kr̥tāñjalim
mābhāiṣī rambhē bhadraṃ tē kuruṣva mama śāsanam 5
kōkilō hr̥dayagrāhī mādhavē ruciradrumē
ahaṃ kandarpasahita s-stthāsyāmi tava pārśvataḥ 6
tvaṃ hi rūpaṃ bahuguṇaṃ kṛtvā paramabhāsvaram
tam-r̥ṣiṃ kāuśikaṃ rambhē bhēdayasva tapasvinam 7
sā śrutvā vachanaṃ tasya kṛtvā rūpam-anuttamam
lōbhayāmāsa lalitā viśvāmitraṃ śuchismitā 8
kōkilasya ca śuśrāva valgu vyāharataḥ svanam
samprahṛṣṭēna manasā tata ēnām-udāikṣata 9
atha tasya ca śabdēna gītēnāpratimēna ca
darśanēna ca rambhāyā munissan-dēham-āgataḥ 10
sahasrākṣasya tatkarma vijñāya munipuṅgavaḥ
rambhāṃ krōdhasamāviṣṭa ś-śaśāpa kuśikātmajaḥ 11
yanmāṃ lōbhayasē rambhē kāmakrōdhajayāiṣiṇam
daśavarṣasahasrāṇi śāilī stthāsyasi durbhagē 12
brāhmaṇa s-sumahātējā s-tapōbalasamanvitaḥ
uddhariṣyati rambhē tvāṃ matkrōdhakaluṣīkṛtām 13
ēvam-uktvā mahātējā viśvāmitrō mahāmuniḥ
aśaknuvan dhārayituṃ krōdhaṃ santāpam-āgataḥ 14
tasya śāpēna mahatā rambhā śāilī tadābhavat
vachach-chrutvā ca kandarpō maharṣēs-sa ca nirgataḥ 15
kōpēna sa mahātējā-stapōpaharaṇē kr̥tē
indriyāir-ajitāi rāma! na lēbhē śāntim-ātmanaḥ 16
babhūvāsya manaśchintā tapōpaharaṇē kr̥tē
nāiva krōdhaṃ gamiṣyāmi na cha vakṣyē kathañchana 17
athavā nōc-chvas i ṣ-yām i sa-m vatsaraśatān-yap i
aham v i śōṣa-y i ṣ-yām i h-yātmānaṃ v i j i tēnd-r i-yaḥ 18
tāva-d-yāvad-d-h i mē p-rāptaṃ b-rā-h-maṇ-yaṃ tapō-pāṛj i tam
an uc-ch-vasan-nab-h uñ-jāna s-t iṣṭ-hē-yaṃ śāś-vatī-ssumāḥ 19
na h i mē tap-yamānas-ya k-ṣa-yaṃ yās-yant i mūr-ta-yaḥ
ēvaṃ var-ṣasahas-ras-ya dīk-ṣāṃ sa m un i p uṅgavaḥ
chakārāp-ra-t i māṃ lōkē p-ra-t i jñāṃ raghuna-ndana 20
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē catuḥṣaṣṭitamaḥ sargaḥ