శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
త్రిషష్టితమ సర్గము
పూర్ణే వర్షసహస్రే తు వ్రతస్నాతం మహామునిమ్
అభ్యాగచ్ఛన్ సురాస్సర్వే తప: ఫలచికీర్షవ: 1
అబ్రవీత్సుమహాతేజా బ్రహ్మా సురుచిరం వచ:
ఋషిస్త్వమసి భద్రం తే స్వార్జితై: కర్మభిశ్శుభై: 2
తమేవముక్త్వా దేవేశస్త్రిదివం పునరభ్యగాత్
విశ్వామిత్రో మహాతేజా భూయస్తేపే మహత్తప: 3
తత: కాలేన మహతా మేనకా పరమాప్సరా: పుష్కరేషు నరశ్రేష్ఠ స్నాతుం సముపచక్రమే 4
తాం దదర్శ మహాతేజా మేనకాం కుశికాత్మజ:
రూపేణాప్రతిమాం తత్ర విద్యుతం జలదే యథా 5
దృష్ట్వా కన్దర్పవశగో మునిస్తామిదమబ్రవీత్
అప్సరస్స్వాగతం తేస్తు వస చేహ మమాశ్రమే 6
అనుగృహ్ణీష్వ భద్రం తే మదనేన సుమోహితమ్
ఇత్యుక్తా సా వరారోహా తత్ర వాసమథాకరోత్ 7
తస్యాం వసన్త్యాం వర్షాణి పఞ్చ పఞ్చ చ రాఘవ
విశ్వామిత్రాశ్రమే రామ సుఖేన వ్యతిచక్రము: 8
అథ కాలే గతే తస్మిన్విశ్వామిత్రో మహాముని:
సవ్రీడ ఇవ సమ్వృత్తశ్చిన్తాశోకపరాయణ: 9
బుద్ధిర్మునేస్సముత్పన్నా సామర్షా రఘునన్దన! సర్వం సురాణాం కర్మైతత్తపోపహరణం మహత్ 10
అహోరాత్రాపదేశేన గతాస్సంవత్సరా దశ
కామమోహాభిభూతస్య విఘ్నోయం సముపస్థిత: 11
వినిశ్శ్వసన్మునివర: పశ్చాత్తాపేన దు:ఖిత:
భీతామప్సరసం దృష్ట్వా వేపన్తీం ప్రాఞ్జలిం స్థితామ్ 12
మేనకాం మధురైర్వాక్యైర్విసృజ్య కుశికాత్మజ:
ఉత్తరం పర్వతం రామ! విశ్వామిత్రో జగామ హ 13
స కృత్వా నైష్ఠికీం బుద్ధిం జేతుకామో మహాయశా: కౌశికీతీరమాసాద్య తపస్తేపే సుదారుణమ్ 14
తస్య వర్షసహస్రం తు ఘోరం తప ఉపాసత:
ఉత్తరే పర్వతే రామ దేవతానామభూద్భయమ్ 15
ఆమన్త్రయన్ సమాగమ్య సర్వే సర్షిగణా స్సురా:
మహర్షిశబ్దం లభతాం సాధ్వయం కుశికాత్మజ: 16
దేవతానాం వచ శ్శృత్వా సర్వలోకపితామహ:
అబ్రవీన్మధురం వాక్యం విశ్వామిత్రం తపోధనమ్ 17
మహర్షే స్వాగతం వత్స తపసోగ్రేణ తోషిత:
మహత్త్వమృషిముఖ్యత్వం దదామి తవ కౌశిక! 18
బ్రహ్మణస్స వచశ్శ్రుత్వా సర్వలోకేశ్వరస్య హ
న విషణ్ణో న సన్తుష్టో విశ్వామిత్రస్తపోధన: 19
ప్రాఞ్జలి: ప్రణతో భూత్వా సర్వలోకపితామహమ్
ప్రత్యువాచ తతో వాచం విశ్వామిత్రో మహాముని: 20
మహర్షిశబ్దమతులం స్వార్జితై: కర్మభిశ్శుభై:
యది మే భగవానాహ తతోహం విజితేన్ద్రియ: 21
తమువాచ తతో బ్రహ్మా న తావత్ త్త్వం జితేన్ద్రియ:
యతస్వ మునిశార్దూల ఇత్యుక్త్వా త్రిదివం గత: 22
విప్రస్థితేషు దేవుషు విశ్వామిత్రో మహాముని:
ఊర్ధ్వబాహుర్నిరాలమ్బో వాయుభక్షస్తపశ్చరన్ 23
ఘర్మే పఞ్చతపా భూత్వా వర్షాస్వాకాశసంశ్రయ:
శిశిరే సలిలస్థాయీ రాత్ర్యహాని తపోధన: 24
ఏవం వర్షసహస్రం హి తపో ఘోరముపాగమత్
తస్మిన్ సన్తప్యమానే తు విశ్వామిత్రే మహామునౌ 25
సమ్భ్రమస్సుమహానాసీత్సురాణాం వాసవస్య చ
రమ్భామప్సరసం శక్ర స్సహ సర్వైర్మరుద్గణై:
ఉవాచాత్మహితం వాక్యమహితం కౌశికస్య చ 26
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రిషష్టితమస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Triṣaṣṭitama Sargaḥ
pūrṇē varṣasahasrē tu vratasnātaṃ mahāmuniṃ
abhyāgacchan surāssarvē tapaḥ phalacikīrṣavaḥ 1
abravītsumahātējā brahmā suruciraṃ vachaḥ
r̥ṣistvama-si bhadraṃ tē svārjitāiḥ karmabhiś-śubhaiḥ 2
tamēvam-uktvā dēvēśastridivaṃ punarabhyagāt
viśvāmitrō mahātējā bhūyastēpē mahattapaḥ 3
tataḥ kālēna mahatā mēnakā paramāpsarāḥ
puṣkarēṣu naraśrēṣṭha snātuṃ samupachakramē 4
tāṃ dadarśa mahātējā mēnakāṃ kuśikātmajaḥ
rūpēṇāpratimāṃ tatra vidyutaṃ jaladē yathā 5
dṛṣṭvā kandarpavaśagō munistām-idam-abravīt
apsarassvāgataṃ tē'stu vasa chēha mamāśramē 6
anugṛhṇīṣva bhadraṃ tē madanēna sumōhitam
ityuktā sā varārōhā tatra vāsamathākarōt 7
tasyāṃ vasantyāṃ varṣāṇi pañca pañca ca rāghava
viśvāmitrāśramē rāma sukhēna vyaticakramuḥ 8
atha kālē gatē tasmin-viśvāmitrō mahāmuniḥ
savrīḍa iva saṃvṛttaś-chintāśōkaparāyaṇaḥ 9
buddhir-munē-ssamutpannā sāmārṣā raghunandana!
sarvaṃ surāṇāṃ karmāitat-tapōpaharaṇaṃ mahat 10
ahōrātrāpadēśēna gatā-ssaṃvatsarā daśa
kāmamōhābhibhūtasya vighnō'yaṃ samupastthitaḥ 11
viniś-śvasan-munivaraḥ paścāttāpēna duḥkhitaḥ
bhītām-apsarasaṃ dṛṣṭvā vēpantīṃ prāñjaliṃ stthitām 12
mēnakāṃ madhurāir-vākyāir-visr̥jya kuśikātmajaḥ
uttaraṃ parvataṃ rāma! viśvāmitrō jagāma ha 13
sa kṛtvā nāiṣṭhikīṃ buddhiṃ jētukāmō mahāyaśāḥ
kāuśikītīram-āsādya tapastēpē sudāruṇam 14
tasya varṣasahasraṃ tu ghōraṃ tapa upāsataḥ
uttarē parvatē rāma dēvatānām-abhūdbhyam 15
āmantrayan samāgamya sarvē sarṣigaṇā ssurāḥ
maharṣiśabdaṃ labhatāṃ sādhvayaṃ kuśikātmajaḥ 16
dēvatānāṃ vacha ś-śrutvā sarvalōkapitāmahaḥ
abravīn-madhuraṃ vākyaṃ viśvāmitraṃ tapōdhanam 17
maharṣē svāgataṃ vatsa tapōsōgrēṇa tōṣitaḥ
mahattva-m r̥ṣ i m uk-h-yat-vaṃ dadām i tava kāuś i ka! 18
bra-h-maṇas-sa vachanaṃ śrut vā saṛvalōkēśvaras-ya ha
na v i ṣaṇṇō na sant uṣṭō v i śvāmit-rastapōd-hanaḥ 19
prāñjal iḥ p-raṇatō b-hū-t vā saṛvalōkap i tāmaham
p-ra-t-y uvācha tatō vāchaṃ v i śvāmit-rō mahām un iḥ 20
ma-har-ṣ i śab-dam-at ulaṃ svāṛj i tā i r-kar-ma-b-h i ś-śub-hā iḥ
yad i mē b-hagavānā-ha tatō'haṃ v i j i tēnd-r i-yaḥ 21
tam-uvācha tatō bra-h-mā na tāva-t-t-t vaṃ v i j i tēnd-r i-yaḥ
yatas-va m un i śārdūla i t-y ukt vā t-r i d i vaṃ gataḥ 22
v i p-ras-t-h i tēṣ u dēvēṣ u v i śvāmit-rō mahām un iḥ
ūrd-hvabā-h ur-n i rālambō vā-y ub-hak-ṣas-tapaś-charan 23
ghar-mē pañchatapā b-hū-t vā var-ṣās-vākāśasum-ś-ra-yaḥ
ś iś i rē sal i last-hā-yī rā-t-r-ya-hāan tapōd-hanaḥ 24
ēvaṃ var-ṣasahas-raṃ h i tapō g-hōram-upāgamat
tasm i n santap-yamānē t u v i śvāmit-rē mahām unā u 25
sum-b-h-ramas-s umahānāasīt-s urāṇāṃ vāsavas-ya cha
ramb-hām-apsarasaṃ śak-ra s-sa-ha saṛvā i r-mar ud-gaṇā iḥ
uvāchāt-mah i taṃ vāk-yam-ah i taṃ kāuś i kas-ya cha 26
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē triṣaṣṭitamasargaḥ