బాలకాండమ్ - షష్ఠస్సర్గః
తస్యాం పుర్యామయోధ్యాయాం వేదవిత్సర్వసఙ్గ్రహ: దీర్ఘదర్శీ మహాతేజా: పౌరజానపదప్రియ: 1
ఇక్ష్వాకూణామతిరథో యజ్వా ధర్మరతో వశీ
మహర్షికల్పో రాజర్షిస్త్రిషు లోకేషు విశ్రుత: 2
బలవాన్నిహతామిత్రో మిత్రవాన్విజితేన్ద్రియ: ధనైశ్చ సఙ్గ్రహైశ్చాన్యైశ్శక్రవైశ్రవణోపమ: 3
యథా మనుర్మహాతేజా లోకస్య పరిరక్షితా
తథా దశరథో రాజా వసఞ్జగదపాలయత్ 4
తేన సత్యాభిసన్ధేన త్రివర్గమనుతిష్ఠతా
పాలితా సా పురీ శ్రేష్ఠా ఇన్ద్రేణేవామరావతీ 5
తస్మిన్పురవరే హృష్టా ధర్మాత్మానో బహుశ్రుతా: నరాస్తుష్టా ధనైస్స్వైస్స్వైరలుబ్ధాస్స్సత్యవాదిన: 6
నాల్పసన్నిచయ: కశ్చిదాసీత్తస్మిన్ పురోత్తమే
కుటుమ్బీ యో హ్యసిద్ధార్థోగవాశ్వధనధాన్యవాన్ 7
కామీ వా న కదర్యో వా నృశంస: పురుష: క్వచిత్
ద్రష్టుం శక్యమయోధ్యాయాన్నావిద్వాన్న చ నాస్తిక: 8
సర్వే నరాశ్చ నార్యశ్చ ధర్మశీలాస్సుసంయతా: ఉదితాశ్శీలవృత్తాభ్యాం మహర్షయ ఇవామలా: 9
నాకుణ్డలీ నామకుటీ నాస్రగ్వీ నాల్పభోగవాన్
నామృష్టో నానులిప్తాఙ్గో నాసుగన్ధశ్చ విద్యతే 10
నామృష్టభోజీ నాదాతా నాప్యనఙ్గదనిష్కధృక్
నాహస్తాభరణో వాపి దృశ్యతే నాప్యనాత్మవాన్ 11
నానాహితాగ్నిర్నాయజ్వా న క్షుద్రో వా న తస్కర: కశ్చిదాసీదయోధ్యాయాన్న చ నిర్వృత్తసఙ్కర: 12
స్వకర్మనిరతా నిత్యం బ్రాహ్మణా విజితేన్ద్రియా: దానాధ్యయనశీలాశ్చ సంయతాశ్చ పరిగ్రహే 13
న నాస్తికో నానృతకో న కశ్చిదబహుశ్రుత: నాసూయకో న చాశక్తో నావిద్వాన్విద్యతే తదా 14
నాషడఙ్గవిదత్రాసీన్నావ్రతో నాసహస్రద: న దీన: క్షిప్తచిత్తో వా వ్యథితో వాపి కశ్చన 15
కశ్చిన్నరో వా నారీ వా నాశ్రీమాన్నాప్యరూపవాన్
ద్రష్టుం శక్యమయోధ్యాయాం నాపి రాజన్యభక్తిమాన్ 16
వర్ణేష్వగ్ర్యచతుర్థేషు దేవతాతిథిపూజకా:
కృతజ్ఞాశ్చ వదాన్యాశ్చ శూరా విక్రమసంయుతా: 17
దీర్ఘాయుషో నరాస్సర్వే ధర్మం సత్యం చ సంశ్రితా: సహితా: పుత్రపౌత్రైశ్చ నిత్యం స్త్రీభి: పురోత్తమే 18
క్షత్రం బ్రహ్మముఖం చాసీద్వైశ్యా: క్షత్రమనువ్రతా: శూద్రాస్స్వధర్మనిరతాస్త్రీన్వర్ణానుపచారిణ: 19
సా తేనేక్ష్వాకునాథేన పురీ సుపరిరక్షితా
యథా పురస్తాన్మనునా మానవేన్ద్రేణ ధీమతా 20
కామ్భోజవిషయే జాతైర్బాహ్లీకైశ్చ హయోత్తమై: వనాయుజైర్నదీజైశ్చ పూర్ణా హరిహయోత్తమై: 21
విన్ధ్యపర్వతజైర్మత్తై: పూర్ణా హైమవతైరపి
మదాన్వితైరతిబలైర్మాతఙ్గై: పర్వతోపమై: 22
ఐరావతకులీనైశ్చ మహాపద్మకులైస్తథా
అఞ్జనాదపి నిష్పన్నైర్వామనాదపి చ ద్విపైః 23
భద్రైర్మన్ద్రైర్మృగైశ్చైవ భద్రమన్ద్రమృగైస్తథా
భద్రమన్ద్రైర్భద్రమృగైర్మృగమన్ద్రైశ్చ సా పురీ
నిత్యమత్తైస్సదా పూర్ణా నాగైరచలసన్నిభై: 24
సా యోజనే చ ద్వే భూయ: సత్యనామా ప్రకాశతే
యస్యాం దశరథో రాజా వసన్ జగదపాలయత్ 25
తాం పురీం స మహాతేజా రాజా దశరథో మహాన్
శశాస శమితామిత్రో నక్షత్రాణీవ చన్ద్రమా: 26
తాం సత్యనామాం దృఢతోరణార్గలాం గృహైర్విచిత్రైరుపశోభితాం శివామ్
పురీమయోధ్యాం నృసహస్రసఙ్కులాం శశాస వై శక్రసమో మహీపతి: 27
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే షష్ఠస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Ṣaṣṭha Sargaḥ
tasyāṃ puryāmayōdhyāyāṃ vēdavitsarvasaṅgrahaḥ
dīrghadarśī mahātējāḥ pāurajānapadapriyaḥ 1
ikṣvākūnāmatirathō yajvā dharmaratō vaśī
maharṣikalpō rājarṣistriṣu lōkēṣu viśrutaḥ 2
balavānnihatāmitrō mitravānvijitēndriyaḥ
dharaiśca saṅgrahaiścānyāiścakravāiśravaṇōpamaḥ 3
yathā manurmahātējā lōkasya parirakṣitā
tathā daśarathō rājā vasañjagadapālayat 4
tēna satyābhisandhēna trivargamanutiṣṭhatā
pālitā sā purī śrēṣṭhā indrēṇēvāmarāvatī 5
tasminpuravarē hṛṣṭā dharāmātnō bahuśrutāḥ
narāstuṣṭā dhanāissvāissvāiralubdhāḥ satyavādinaḥ 6
nālpasannicayaḥ kaścidāsīttasmin purōttamē
kuṭumbī yō hyasiddhārthōgavāśvadhanadhānyavān 7
kāmī vā na kadaryō vā nṛśaṃsaḥ puruṣaḥ kvacit
draṣṭuṃ śakyamayōdhyāyānnāvidvānna ca nāstikaḥ 8
sarvē narāśca nāryaśca dharmaśīlāssusaṃyatāḥ
uditāśśīlavṛttābhyāṃ maharṣaya ivāmalāḥ 9
nākuṇḍalī nāmakuṭī nāsragvī nālpabhōgavān
nāmṛṣṭō nānuliptāṅgō nāsuɡandhaśca vidyatē 10
nāmṛṣṭabhōjī nādātā nāpyanaṅgadan i ṣkadhṛk
nāhastābharaṇō vāpi dṛśyatē nāpyanātmavān 11
nānāhitāgnirnāyajvā na kṣudrō vā na taskaraḥ
kaścidāsīdayōdhyāyānna ca niṛvṛttasaṅkaraḥ 12
svakarmaniratā nityaṃ brāhmaṇā vijitēndriyāḥ
dānādhyayanaśīlāśca saṃyatāśca parigrahē 13
na nāstikō nānṛtakō na kaścidabahuśrutaḥ
nāsūyakō na cāśaktō nāvidvān-vidyatē tadā 14
nāṣaḍaṅgavidat rāsīnnāvratō nāsahasradaḥ
na dīnaḥ kṣiptacittō vā vyathitō vāpi kaścana 15
kaścinnarō vā nārī vā nāśrīmānnāpyarūpavān
draṣṭuṃ śakyamayōdhyāyāṃ nāpi rājanyabhaktimān 16
vaṛṇēṣvagryacaturthēṣu dēvatātitthipūjakāḥ
kṛtajñāśca vadānyāśca śūrā vikramasaṃyutāḥ 17
dīrghāyuṣō narāssarvē dharmaṃ satyaṃ ca saṃśritāḥ
sahitāḥ putrapāutrāiśca nityaṃ strībhiḥ purōttamē 18
kṣatraṃ brahmamukhaṃ cāsīd-vaiśyāḥ kṣatram-anuvratāḥ
śūdrāssvadharmāniratāstrīn-vaṛṇān-upacāriṇaḥ 19
sā tēnēkṣvākunāthēna purī suparirakṣitā
yathā purastānmanunā mānavēndrēṇa dhīmatā 20
kāmbhōjaviṣayē jātairbāhlīkāiśca hayōttamāiḥ
vanāyujāirnadījāiśca pūrṇā harihayōttamāiḥ 21
vindhyaparvatajāirmattāiḥ pūrṇā hāimavatairapi
madānvitāiratibalāirmātaṅgāiḥ parva tōpamāiḥ 22
āirāvatakulīnāiśca mahāpadmakulāistathā
añjanādapi niṣpannāir-vāmanādapi ca dvipāiḥ 23
bhadrāirmandrāirmṛgāiścaiva bhadramandramṛgāistathā
bhadramandrāir-bhadramṛgāirmṛgamandrāiśca sā purī
nityamattāissadā pūrṇā nāgāirachalasaannibhāiḥ 24
sā yōjanē ca dvē bhūyaḥ satyanāmā prakāśatē
yasyāṃ daśarathō rājā vasan jagadapālayat 25
tāṃ purīṃ sa mahātējā rājā daśarathō mahān
śaśāsa śamitāmitrō nakṣat rāṇīva candramāḥ 26
tāṃ satyanāmāṃ dṛḍhatōraṇārgalaṃ gṛhāir-vicitrāir-upaśōbh i tāṃ śivām
purīm-ayōdhyāṃ nṛsahasrasaṅkulāṃ śaśāsa vai śakrasamō mahīpatiḥ 27
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ṣaṣṭhasargaḥ