శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
త్రిపఞ్చాశ సర్గము
ఏవముక్తా వసిష్ఠేన శబలా శత్రుసూదన
విదధే కామధుక్కామాన్యస్య యస్య యథేప్సితమ్ 1
ఇక్షూన్మధూం స్తథా లాజాన్మైరేయాంశ్చ వరాసనాన్
పానాని చ మహార్హాణి భక్ష్యాంశ్చోచ్చావచాం స్తథా 2
ఉష్ణాఢ్యస్యోదనస్యాత్ర రాశయ: పర్వతోపమా:
మృష్టాన్నాని చ సూపాశ్చ దధికుల్యాస్తథైవ చ 3
నానాస్వాదురసానాం చ షాడబానాం తథైవ చ
భాజనాని సుపూర్ణాని గౌడాని చ సహస్రశ: 4
సర్వమాసీత్సుసన్తుష్ఠం హృష్టపుష్టజనాయుతమ్
విశ్వామిత్రబలం రామ వసిష్ఠేనాభితర్పితమ్ 5
విశ్వామిత్రోపి రాజర్షిర్హృష్ట: పుష్టస్తదాభవత్
సాన్త:పురవరో రాజా సబ్రాహ్మణపురోహిత: 6
సామాత్యో మన్త్రిసహితస్సభృత్య: పూజితస్తదా
యుక్త : పరమహర్షేణ వసిష్ఠమిదమబ్రవీత్ 7
పూజితోహం త్వయా బ్రహ్మన్ పూజార్హేణ సుసత్కృత:
శ్రూయతామభిధాస్యామి వాక్యం వాక్యవిశారద! 8
గవాం శతసహస్రేణ దీయతాం శబలా మమ
రత్నం హి భగవన్నేతద్రత్నహారీ చ ప్రార్థివ: 9
తస్మాన్మే శబలాం దేహి మమైషా ధర్మతో ద్విజ! ఏవముక్తస్తు భగవాన్వసిష్ఠో మునిసత్తమ: 10
విశ్వామిత్రేణ ధర్మాత్మా ప్రత్యువాచ మహీపతిమ్ 11
నాహం శతసహస్రేణ నాపి కోటిశతైర్గవామ్
రాజన్! దాస్యామి శబలాం రాశిభీ రజతస్య చ 12
న పరిత్యాగమర్హేయం మత్సకాశాదరిన్దమ !
శాశ్వతీ శబలా మహ్యం కీర్తిరాత్మవతో యథా 13
అస్యాం హవ్యం చ కవ్యం చ ప్రాణయాత్రా తథైవ చ
ఆయత్తమగ్నిహోత్రం చ బలిర్హోమస్తథైవ చ 14
స్వాహాకారవషట్కారౌ విద్యాశ్చ వివిధా స్తథా
ఆయత్తమత్ర రాజర్షే సర్వమేతన్న సంశయ: 15
సర్వస్వమేతత్సత్యేన మమ తుష్టికరీ సదా
కారణైర్బహుభీ రాజన్న దాస్యే శబలాం తవ 16
వసిష్ఠేనైవముక్తస్తు విశ్వామిత్రోబ్రవీత్తత:
సంరబ్ధతరమత్యర్థం వాక్యం వాక్యవిశారద: 17
హైరణ్యకక్ష్యాగ్రైవేయాన్ సువర్ణాఙ్కుశభూషితాన్
దదామి కుఞ్జరాంస్తేషాం సహస్రాణి చతుర్దశ 18
హైరణ్యానాం రథానాం చ శ్వేతాశ్వానాం చతుర్యుజామ్
దదామి తే శతాన్యష్టౌ కిఙ్కిణీకవిభూషితాన్ 19
హయానాం దేశజాతానాం కులజానాం మహౌజసామ్
సహస్రమేకం దశ చ దదామి తవ సువ్రత! 20
నానావర్ణవిభక్తానాం వయస్స్థానాం తథైవ చ
దదామ్యేకాం గవాం కోటిం శబలా దీయతాం మమ 21
యావదిచ్ఛసి రత్నం వా హిరణ్యం వా ద్విజోత్తమ! తావద్దదామి తత్సర్వం శబలా దీయతాం మమ 22
ఏవముక్తస్తు భగవాన్ విశ్వామిత్రేణ ధీమతా
న దాస్యామీతి శబలాం ప్రాహ రాజన్ కథఞ్చన 23
ఏతదేవ హి మే రత్నమేతదేవ హి మే ధనమ్
ఏతదేవ హి సర్వస్వమేతదేవ హి జీవితమ్ 24
దర్శశ్చ పూర్ణమాసశ్చ యజ్ఞాశ్చైవాప్తదక్షిణా:
ఏతదేవ హి మే రాజన్ వివిధాశ్చ క్రియాస్తథా 25
అదోమూలా: క్రియాస్సర్వా మమ రాజన్న సంశయ:
బహునా కిం ప్రలాపేన న దాస్యే కామదోహినీమ్ 26
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రిపఞ్చాశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Tripañcāśat Sargaḥ
ēvam-uktā vasiṣṭhēna śabalā śatrusūdana
vidadhē kāmadhuk-kāmān-yasya yasya yathēpsitam 1
ikṣūn-madhūṃ stathā lājān-māirēyāṃś-ca varāsanān
pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṃś-cōccāvacāṃ stathā 2
uṣṇāḍhyasyōdanasyātra rāśayaḥ parvatōpamāḥ
mṛṣṭānnāni ca sūpāś-ca dadhikulyā-stathāiva ca 3
nānāsvādurasānāṃ ca ṣāḍabānāṃ tathāiva ca
bhājanāni supūrṇāni gāuḍāni ca sahasraśaḥ 4
sarvam-āsīt-susantuṣṭaṃ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam
viśvāmitrabalaṃ rāma vasiṣṭhēnābhitarpitam 5
viśvāmitrō'pi rājarṣir-hṛṣṭaḥ puṣṭastadābhavat
sāntaḥpuravarō rājā sabrāhmaṇapurōhitaḥ 6
sāmātyō mantrisahita-ssabhr̥tyaḥ pūjitastadā
yuktaḥ paramaharṣēṇa vasiṣṭham-idam-abravīt 7
pūjitō'haṃ tvayā brahman pūjārhēṇa susatkr̥taḥ
śrūyatām-abhidhāsyāmi vākyaṃ vākyaviśārada! 8
gavāṃ śatasahasrēṇa dīyatāṃ śabalā mama
ratnaṃ hi bhagavan-nētad-ratnahārī ca prārthivaḥ 9
tasmān-mē śabalāṃ dēhi mamāiṣā dharmatō dvija!
ēvamuktastu bhagavān-vasiṣṭhō munisattamaḥ 10
viśvāmitrēṇa dhar-mātmā p-rat-y uvācha ma-hīpat i m 11
nāhaṃ śatasahas-rēṇa nāp i kōṭ iśatāir-gavām
rājan! dās-yām i śabalāṃ rāś i b-hī ra-jatas-ya cha 12
na par i t-yāgamar-hē-yaṃ matsakāśādar indama !
śāś-vatī śabalā ma-h-yaṃ kīrt i rātmavatō yathā 13
asyāṃ hav-yaṃ cha kav-yaṃ cha p-rāṇa-yāt-rā tatthāiva cha
ā-ya-t-tam-agn i hōt-raṃ cha bal i r-hōmastatthāiva cha 14
svāhākāravaṣaṭ-kārāu v i d-yāś-cha v i v id-hā statthā
ā-ya-t-tamat-ra rājar-ṣē saṛva-mētanna sa-m śa-yaḥ 15
saṛvasvam-ētatsat-yēna mama t uṣṭ i karī sadā
kāraṇāi-r-ba-h ub-hī rājan-na dās-yē śabalāṃ tava 16
vas i ṣṭ-hēnāiva-m uktas-t u v i śvāmit-rō'b-ravīt-tataḥ
sa-m rab-d-hataramat-yar-t-haṃ vāk-yaṃ vāk-yav i śāradaḥ 17
hāiraṇ-yakakṣ-yāg-rāivē-yāan s uvar-ṇāṅk uśab-hūṣ i tān
dadām i k uñ-jarāṃstēṣāṃ sahas-rāṇ i chatur-daśa 18
hāiraṇ-yānāṃ rat-hānāṃ cha ś-vētāś-vānāṃ chatur-y u-jām
dadām i tē śatān-yaṣṭāu k iṅk iṇīkav i b-hūṣ i tān 19
ha-yānāṃ dēśajātānāṃ k ulajānāṃ mahāujasām
sahas-ram-ēkaṃ daśa cha dadām i tava s uvrata! 20
nānāvar-ṇav i b-hak-tānāṃ va-yas-st-hānāṃ tatthāiva cha
dadām-y ēkāṃ gavāṃ kōṭ iṃ śabalā dī-yatāṃ mama 21
yāvad-ic-chas i rat-naṃ vā h i raṇ-yaṃ vā d v i jōt-tama!
tāvad-dadām i ta-tsaṛvaṃ śabalā dī-yatāṃ mama 22
ēvam-uktas-t u b-hagavān v i śvāmit-rēṇa d-hīmatā
na dās-yāmī-t i śabalāṃ p-rāha rājan kat-hañ-chana 23
ētadēva h i mē rat-nam-ētadēva h i mē d-hanam
ētadēva h i saṛvasvam-ētadēva h i jīv i tam 24
dar-śaś-cha pūr-ṇamāsaś-cha yajñāś-chāivāptadakṣ iṇāḥ
ētadēva h i mē rājan v i v id-hāś-cha kr i-yāstatthā 25
adōmūlāḥ kr i-yāssaṛvā mama rājanna sa-m śa-yaḥ
ba-hūnā k iṃ p-ralāpēna na dās-yē kāmadōh i nīm 26
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē triṃśat-pañcāśasargaḥ