శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
ఏకపఞ్చాశ సర్గము
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా విశ్వామిత్రస్య ధీమత:
హృష్టరోమా మహాతేజాశ్శతానన్దో మహాతపా: 1
గౌతమస్య సుతో జ్యేష్ఠస్తపసా ద్యోతితప్రభ: రామసన్దర్శనాదేవ పరం విస్మయమాగత: 2
స తౌ నిషణ్ణౌ సమ్ప్రేక్ష్య సుఖాసీనౌ నృపాత్మజౌ
శతానన్దో మునిశ్రేష్ఠం విశ్వామిత్రమథామబ్రవీత్ 3
అపి తే మునిశార్దూల మమ మాతా యశస్వినీ
దర్శితా రాజపుత్రాయ తపో దీర్ఘముపాగతా 4
అపి రామే మహాతేజా మమ మాతా యశస్వినీ
వన్యైరుపాహరత్పూజాం పూజార్హే సర్వదేహినామ్ 5
అపి రామాయ కథితం యథావృత్తం పురాతనమ్
మమ మాతుర్మహాతేజో దైవేన దురనుష్ఠితమ్ 6
అపి కౌశిక భద్రం తే గురుణా మమ సఙ్గతా
మమ మాతా మునిశ్రేష్ఠ రామసన్దర్శనాదిత: 7
అపి మే గురుణా రామ: పూజిత: కుశికాత్మజ!
ఇహాగతో మహాతేజా: పూజాం ప్రాప్తో మహాత్మన: 8
అపి శాన్తేన మనసా గురుర్మే కుశికాత్మజ! ఇహాగతేన రామేణ ప్రయతేనాభివాదిత: 9
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య విశ్వామిత్రో మహాముని: ప్రత్యువాచ శతానన్దం వాక్యజ్ఞో వాక్యకోవిదమ్ 10
నాతిక్రాన్తం మునిశ్రేష్ఠ యత్కర్తవ్యం కృతం మయా
సఙ్గతా మునినా పత్నీ భార్గవేణేవ రేణుకా 11
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య విశ్వామిత్రస్య భాషితమ్
శతానన్దో మహాతేజా రామం వచనమబ్రవీత్ 12
స్వాగతం తే నరశ్రేష్ఠ దిష్ట్యా ప్రాప్తోసి రాఘవ!
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య మహర్షిమపరాజితమ్ 13
అచిన్త్యకర్మా తపసా బ్రహ్మర్షిరతులప్రభ: విశ్వామిత్రో మహాతేజా వేత్స్యేనం పరమాం గతిమ్ 14
నాస్తి ధన్యతరో రామ త్వత్తోన్యో భువి కశ్చన
గోప్తా కుశికపుత్రస్తే యేన తప్తం మహత్తప: 15
శ్రూయతాం చాభిధాస్యామి కౌశికస్య మహాత్మన: యథా బలం యథా వృత్తం తన్మే నిగదత: శ్రుణు 16
రాజాభూదేష ధర్మాత్మా దీర్ఘకాలమరిన్దమ: ధర్మజ్ఞ: కృతవిద్యశ్చ ప్రజానాం చ హితే రత: 17
ప్రజాపతిసుతశ్చాసీత్కుశో నామ మహీపతి:
కుశస్య పుత్రో బలవాన్ కుశనాభస్సుధార్మిక: 18
కుశనాభసుతస్త్వాసీద్గాధిరిత్యేవ విశ్రృత:
గాధే: పుత్రో మహాతేజా విశ్వామిత్రో మహాముని: 19
విశ్వామిత్రో మహాతేజా: పాలయామాస మేదినీమ్
బహువర్షసహస్రాణి రాజా రాజ్యమకారయత్ 20
కదాచిత్తు మహాతేజా యోజయిత్వా వరూథినీమ్
అక్షౌహీణీపరివృత: పరిచక్రామ మేదినీమ్ 21
నగరాణి సరాష్ట్రాణి సరితశ్చ తథా గిరీన్
ఆశ్రమాన్క్రమశో రామ విచరన్నాజగామ హ 22
వసిష్ఠస్యాశ్రమపదం నానావృక్షసమాకులమ్
నానామృగగణాకీర్ణం సిద్ధచారణసేవితమ్ 23
దేవదానవగన్ధర్వై: కిన్నరైరుపశోభితమ్
ప్రశాన్తహరిణాకీర్ణం ద్విజసఙ్ఘనిషేవితమ్ 24
బ్రహ్మర్షిగణసఙ్కీర్ణం దేవర్షిగణసేవితమ్
తపశ్చరణసంసిద్ధైరగ్నికల్పైర్మహాత్మభి: 25
అబ్భక్షైర్వాయుభక్షైశ్చ శీర్ణపర్ణాశనైస్తథా
ఫలమూలాశనైర్దాన్తైర్జితరోషైర్జితేన్ద్రియై: 26
ఋషిభిర్వాలఖిల్యైశ్చ జపహోమపరాయణై:
అన్యైర్వైఖానసైశ్చైవ సమన్తాదుపశోభితమ్ 27
వసిష్ఠస్యాశ్రమపదం బ్రహ్మలోకమివాపరమ్
దదర్శ జయతాం శ్రేష్ఠో విశ్వామిత్రో మహాబల: 28
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే ఏకపఞ్చాశత్ సర్గము
Bālakāṇḍam - Ēkapañcāśat Sargaḥ
tasya tadvachanaṃ śrutvā viśvāmitrasya dhīmataḥ
hṛṣṭarōmā mahātējāś-śatānandō mahātapaḥ 1
gāutamasya sutō jyēṣṭhas-tapasā dyōtitaprabhaḥ
rāmasandarśanād-ēva paraṃ vismayam-āgataḥ 2
sa tāu niṣaṇṇāu samprēkṣya sukhāsīnāu nr̥pātmajāu
śatānandō muniśrēṣṭhaṃ viśvāmitram-athām-abravīt 3
api tē muniśārdūla mama mātā yaśasvinī
darśitā rājaputrāya tapō dīrgham-upāgatā 4
api rāmē mahātējā mama mātā yaśasvinī
vanyāir-upāharat-pūjāṃ pūjārhē sarvadēhinām 5
api rāmāya kathitaṃ yathā-vṛttaṃ purātanam
mama mātur-mahātējō dāivēna duranuṣṭhitam 6
api kāuśika bhadraṃ tē guruṇā mama saṅgatā
mama mātā muniśrēṣṭha rāmasandarśanād-itaḥ 7
api mē guruṇā rāmaḥ pūjitaḥ kuśikātmaja!
ihāgatō mahātējāḥ pūjāṃ prāptō mahātmanaḥ 8
api śāntēna manasā gururmē kuśikātmaja!
ihāgatēna rāmēṇa prayatēnābhivāditaḥ 9
tacchrutvā vachanaṃ tasya viśvāmitrō mahāmuniḥ
pratyuvāca śatānandaṃ vākyajñō vākyakōvidam 10
nātikrāntaṃ muniśrēṣṭha yat-kartavyaṃ kr̥taṃ mayā
saṅgatā muninā patnī bhārgavēṇēva rēṇukā 11
tacchrutvā vachanaṃ tasya viśvāmitrasya bhāṣitam
śatānandō mahātējā rāmaṃ vachanam-abravīt 12
svāgataṃ tē naraśrēṣṭha diṣṭyā prāptōsi rāghava!
viśvāmitraṃ puraskr̥tya maharṣim-aparājitam 13
acintyakarmā tapasā brahmarṣir-atulaprabhaḥ
viśvāmitrō mahātējā vētsyēnaṃ paramāṃ gatim 14
nāsti dhanyatarō rāma tvattō'nyō bhuvi kaśchana
gōptā kuśikaputrastē yēna taptaṃ mahat-tapaḥ 15
śrūyatāṃ cābhidhāsyāmi kāuśikasya mahātmanaḥ
yathā balaṃ yathā vṛttaṃ tanmē nigadataḥ śṛṇu 16
rājābhūd-ēṣa dharmiṣṭhā dīrghakālam-arindamaḥ
dharmajñaḥ kr̥tavidyaśca prajānāṃ ca hitē rataḥ 17
prajāpatisutaś-cāsīt-kuśō nāma mahīpatiḥ
kuśasya putrō balavān kuśanābha-ssudhārmikaḥ 18
kuśanābhasutastvāsīd-gādhir-ityēva viśrutaḥ
gādhēḥ putrō mahātējā viśvāmitrō mahāmuniḥ 19
viśvāmitrō mahātējāḥ pālayāmāsa mēdinīm
bahuvarṣasahasrāṇi rājā rājyaṃ makārayat 20
kadāchittu mahātējā yōjayitvā varūthinīm
akṣāuhīṇīparivṛtaḥ parichakrāma mēdinīm 21
nagarāṇi sarāṣṭrāṇi saritaśca tathā girīn
āśramān-kramaśō rāma vicharannā-jagāma ha 22
vasiṣṭhasyāś-ramapadaṃ nānāvṛkṣasamākulam
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhachāraṇasēvitam 23
dēvadānavagandharvāiḥ kinnarāir-upaśōbhitam
praśāntahariṇākīrṇaṃ dvijasuṅghan i ṣēv i tam 24
brahmar-ṣ i gaṇasuṅkīr-ṇaṃ dēvar-ṣ i gaṇasēv i tam
tapaś-charaṇasu-m s i d-d-hāir-agn i kalpā i r-mahātma-b-h iḥ 25
ab-b-hakṣā i r-vā-y ub-hakṣā i ś-cha śīr-ṇapar-ṇāśanā i s-tatthā
p-halamūlāśanā i r-dāntā i r-j i tarōṣā i r-j i tēnd-r i-yā iḥ 26
r̥ṣ i b-h i r-vālak-h i l-yā iś-cha japahōmaparā-yaṇā iḥ
an-yā i r-vā i k-hānasā i ś-chaiva sumantāt-upāśōb-h i tam 27
vas i ṣṭ-has-yāś-ramapadaṃ bra-h-malōkam-ivāparam
dadar-śa ja-yatāṃ ś-rēṣṭ-hō v i śvāmit-rō mahābalaḥ 28
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ēkapañcāśasargaḥ