బాలకాండమ్ - పంచమస్సర్గః
సర్వా పూర్వం ఇయం యేషాం ఆసీత్ కృత్స్నా వసుంధరా
ప్రజపతిం ఉపాదాయ నృపాణం జయ శాలినాం 1
యేషాం స సగరో నామ సాగరో యేన ఖానితః
షష్టిః పుత్ర సహస్రాణి యం యాంతం పర్యవారయన్ 2
ఇక్ష్వాకూణాం ఇదం తేషాం రాజ్ఞాం వంశే మహాత్మనాం
మహద్ ఉత్పన్నం ఆఖ్యనం రామాయణం ఇతి శ్రుతం 3
తదిదం వర్తయిష్యావః సర్వం నిఖిలం ఆదితః
ధర్మ కామ అర్థ సహితం శ్రోతవ్యం అనసూయతా 4
కోసలో నామ ముదితః స్ఫీతో జనపదో మహాన్
నివిష్ట సరయూ తీరే ప్రభూత ధన ధాన్యవాన్ 5
అయోధ్యా నామ నగరీ తత్ర ఆసీత్ లోక విశ్రుతా
మనునా మానవ ఇంద్రేణ యా పురీ నిర్మితా స్వయం 6
ఆయతా దశ చ ద్వే చ యోజనాని మహాపురీ
శ్రీమతీ త్రీణి విస్తీర్ణా సు విభక్తా మహాపథా 7
రాజ మార్గేణ మహతా సువిభక్తేన శోభితా
ముక్తా పుష్ప అవకీర్ణేన జల సిక్తేన నిత్యశః 8
తాం తు రాజా దశరథో మహారాష్ట్ర వివర్ధనః
పురీం ఆవాసయామాస దివి దేవపతిః యథా 9
కపాట తోరణవర్తీ సు విభక్త అంతరాపణాం
సర్వ యంత్ర అయుధవతీం ఉషితాం సర్వ శిల్పిభిః 10
సూత మాగధ సంబాధాం శ్రీమతీం అతుల ప్రభాం
ఉచ్చాట్టాల ధ్వజవతీం శతఘ్నీ శత సంకులాం 11
వధూ నాటక సంఘైః చ సంయుక్తాం సర్వతః పురీం
ఉద్యాన ఆమ్ర వణోపేతాం మహతీం సాల మేఖలాం 12
దుర్గ గంభీర పరిఖాం దుర్గాం అన్యైః దురాసదం
వాజీవారణ సంపూర్ణాం గోభిః ఉష్ట్రైః ఖరైః తథా 13
సామంత రాజ సంఘైః చ బలి కర్మభిః ఆవృతం
నానా దేశ నివాసైః చ వణిగ్భిః ఉపశోభితాం 14
ప్రాసాదై రత్న వికృతైః పర్వతైః ఇవ శోభితాం
కూటాగారైః చ సంపూర్ణాం ఇంద్రస్య ఇవ అమరావతీం 15
చిత్రం అష్టాపద ఆకారాం వర నారీ గణైర్ యుతాం
సర్వ రత్న సమాకీర్ణాం విమాన గృహ శోభితాం 16
గృహ గాఢాం అవిచ్ఛిద్రాం సమ భూమౌ నివేశితాం
శాలి తణ్డుల సంపూర్ణాం ఇక్షు కాణ్డ రసః ఉదకాం 17
దుందుభీభిః మృదంగైః చ వీణాభిః పణవైః తథా
నాదితాం భృశం అత్యర్థం పృథివ్యాం తాం అనుత్తమాం 18
విమానం ఇవ సిద్ధానాం తపస అధిగతం దివి
సు నివేశిత వేశ్మాంతాం నరోత్తమ సమావృతాం 19
యే చ బాణైః న విధ్యంతి వివిక్తం అపరా పరం
శబ్ద వేధ్యం చ వితతం లఘు హస్తా విశారదాః 20
సింహ వ్యాఘ్ర వరాహాణాం మత్తానాం నదతాం వనే
హంతారో నిశితైః శస్త్రైః బలాత్ బాహు బలైర్ అపి 21
తాదృశానాం సహస్రైః తాం అభి పూర్ణాం మహారథైః
పురీం ఆవసయమాస రాజా దశరథః తదా 22
తాం అగ్నిమద్భిః గుణవద్భిః ఆవృతాం ద్విజోత్తమైః వేద షడఙ్గ పారగైః
సహస్రదైః సత్య రతైః మహాత్మభిః మహర్షి కల్పైః ఋషిభిః చ కేవలైః 23
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాండే పంచమస్సర్గః
Bālakāṇḍam - Pañcama Sargaḥ
sarvā pūrvaṃ iyaṃ yēṣāṃ āsīt kṛtsnā vasundharā
prajapatiṃ upādāya nṛpāṇaṃ jaya śālināṃ 1
yēṣāṃ sa sagarō nāma sāgarō yēna khānitaḥ
ṣaṣṭiḥ putra sahasrāṇi yaṃ yāntaṃ paryavārayan 2
ikṣvākūṇāṃ idaṃ tēṣāṃ rājñāṃ vaṃśē mahātmanāṃ
mahad utpannaṃ ākhyanaṃ rāmāyaṇaṃ iti śrutaṃ 3
tadidaṃ vartayiṣyāvaḥ sarvaṃ nikhilaṃ āditaḥ
dharma kāma artha sahitaṃ śrōtavyaṃ anasūyatā 4
kōsalō nāma muditaḥ sphītō janapadō mahān
niviṣṭa sarayū tīrē prabhūta dhana dhānyavān 5
ayōdhyā nāma nagarī tatra āsīt lōka viśrutā
manunā mānava indrēṇa yā purī nirmitā svayaṃ 6
āyatā daśa ca dvē ca yōjanāni mahāpurī
śrīmatī trīṇi vistīrṇā su vibhaktā mahāpathā 7
rāja mārgēṇa mahatā suvibhaktēna śōbhitā
muktā puṣpa avakīrṇēna jala siktēna nityaśaḥ 8
tāṃ tu rājā daśarathō mahārāṣṭra vivardhanaḥ
purīṃ āvāsāyāmāsa divi dēvapat iḥ yathā 9
kapāṭa tōraṇavartī su vibhakta antarāpaṇāṃ
sarva yantra ayudhavatīṃ uṣitāṃ sarva śilpibhiḥ 10
sūta māgadha sambādhāṃ śrīmatīṃ atula prabhāṃ
uccāṭṭāla dhvajavatīṃ śataghnī śata saṅkulāṃ 11
vadhū nāṭaka saṅghaiḥ ca saṃyuktāṃ sarvataḥ purīṃ
udyāna āmra vaṇōpētāṃ mahatīṃ sāla mēkhalāṃ 12
durga gambhīra parikhāṃ durgāṃ anyaiḥ durāsadaṃ
vājīvāraṇa sampūrṇāṃ gōbhiḥ uṣṭraiḥ kharaiḥ tathā 13
sāmanta rāja saṅghaiḥ ca bali karmabhiḥ āvṛtaṃ
nānā dēśa nivāsaiḥ ca vaṇigbhiḥ upaśōbhitāṃ 14
prāsādai ratna vikṛtaiḥ parva taiḥ iva śōbhitāṃ
kūṭāgāraiḥ ca saṃpūrṇāṃ indrasya iva amarāvatīṃ 15
citraṃ aṣṭāpada ākārāṃ vara nārī gaṇair yutāṃ
sarva ratna samākīrṇāṃ vimāna gṛha śōbhitāṃ 16
gṛha gāḍhāṃ avicchidrāṃ sama bhūmāu nivēśitāṃ
śāli taṇḍula saṃpūrṇāṃ ikṣu kāṇḍa rasaḥ udakāṃ 17
dundubhībhiḥ mṛdaṅgaiḥ ca vīṇābhiḥ paṇavaiḥ tathā
nāditāṃ bhṛṣaṃ atyarthaṃ pṛthivyāṃ tāṃ anuttamāṃ 18
vimānaṃ iva siddhānāṃ tapasa adhigataṃ divi
su nivēśita vēśmāntāṃ narōttama samāvṛtāṃ 19
yē ca bāṇaiḥ na vidhyanti viviktaṃ aparā paraṃ
śabda vēdhyaṃ ca vitataṃ laghu hastā viśāradāḥ 20
siṃha vyāghra varāhāṇāṃ mattānāṃ nadatāṃ vanē
hantārō niśitaiḥ śastraiḥ balāt bāhu balair api 21
tādṛśānāṃ sahasraiḥ tāṃ abhi pūrṇāṃ mahārathaiḥ
purīṃ āvasayamāsa rājā daśarathaḥ tadā 22
tāṃ agnimadbhiḥ guṇavadbhiḥ āvṛtāṃ dvijōttamaiḥ vēda ṣaḍaṅga pāragaiḥ
sahasradaiḥ satya rataiḥ mahātma-bhiḥ maharṣi kalpaiḥ ṛṣibhiḥ ca kēvalaiḥ 23
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē pañcamasargaḥ