బాలకాండ - అష్టచత్వారింశః సర్గః Bala Kanda - Sarga 48

Bālakāṇḍam - Aṣṭacatvāriṃśa Sargaḥ

pṛṣṭvā tu kuśalaṃ tatra parasparasamāgamē
kathāntē sumatirvākyaṃ vyājahāra mahāmuniṃ 1

imāu kumārāu bhadraṃ tē dēvatulyaparākramāu
gajasiṃhagatī vīrāu śārdūlavṛṣabhōpamāu 2

padmapatraviśālākṣāu khaḍgatūṇī dhanurdharāu
aśvināviv rūpēṇa samupastthitayāuvanāu 3

yadṛcchayaiva gāṃ prāptāu dēvalōkādivāmarāu
kathaṃ padbhyāmiha prāptāu kimartthaṃ kasya vā munē! 4

bhūṣayantāv-imaṃ dēśaṃ chandrasūryāvivāmbaram
parasparasya sadr̥śāu pramāṇēṅgitachēṣṭitāiḥ 5

kimartthaṃ ca muniśrēṣṭha samprāptāu durgamē pat-h i
varāyudhadharāu vīrāu śrōtumicchāmi tattvataḥ 6

tasya tadvachanaṃ śrutvā yathāvṛttaṃ nyavēdayat
siddhāśramanivāsaṃ ca rākṣasānāṃ vadhaṃ tatthā 7

viśvāmitravacaś-śrutvā rājā paramaharṣitaḥ
atithī paramāu prāptāu putrāu daśarathasya tāu 8

pūjayāmāsa vidhivat-satkārārhāu mahābalāu
tataḥ paramasatkāraṃ sumatēḥ prāpya rāghavāu 9

uṣya tatra niśāmēkāṃ jagmatur-mithilāṃ tataḥ
tān dṛṣṭvā munayassarvē janakasya purīṃ śubhām 10

sādhu sādhviti śaṃsantō mithilāṃ samapūjayan
mithilōpavanē śūnyamāśramaṃ dṛśya rāghavaḥ 11

purāṇaṃ nirjanaṃ ramyaṃ papraccha munipuṅgavam
śrīmadāśramasaṅkāśaṃ kinnvidaṃ munivarjitam 12

jñātumicchāmi bhagavan kasya-āyaṃ pūrvamāśramaḥ
tacchrutvā rāghavēṇōktaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ 13

pratyuvāca mahātējā viśvāmitrō mahāmuniḥ
hanta tē kathayiṣyāmi śṛṇu tattvēna rāghava 14

yasyēdamāśramapadaṃ śaptaṃ kōpānmahātmanā
gāutamasya naraśrēṣṭha pūrvamāsīnmahātmanaḥ 15

āśramō divyasaṅkāśas-surāirapi supūjitaḥ
sa cēha tapa ātiṣṭhad-ahalyāsahitaḥ purā 16

varṣapūgānanēkāṃśca rājaputra mahāyaśāḥ
tasyāntaraṃ viditvā tu sahasrākṣaśśacīpatiḥ 17

munivēṣadharō'halyām-idaṃ vachanam-abravīt
r̥tukālaṃ pratīkṣantē nārtthinas-susamāh i tē 18

suṅgamaṃ tvaham-icchāmi tvayā saha sumadhyamē
munivēṣaṃ sahasrākṣaṃ vijñāya raghunandana! 19

matiṃ cakāra durmēdhā dēvarājakutūhalāt
athābravīt naraśrēṣṭha kr̥tārtthēnāntarātmanā 20

kr̥tārtthāsmi suraśrēṣṭha gaccha śīghram-itaḥ prabhō!
ātmānaṃ māṃ ca dēvēśa sarvadā rakṣa gāutamāt 21

indrast u prahasan vāk-yam-ahal-yām-idam-ab-ravīt
s uś-rōṇ i par i t uṣṭō'sm i gam i ṣ-yām i yathāgatam 22

ēvaṃ suṅgam-ya t u ta-yā n i ś-chak-rāmōṭa-jā-t-tataḥ
sa sum-b-h-ramāt-tvaran rāma śaṅk i tō gāutamaṃ prat i 23

gāutamaṃ taṃ dadar-śāt-ha prav i śantaṃ mahām un i m
dēvadānavad ur-d-har-ṣaṃ tapōbalasamanv i tam 24

tīr-t-hēndakapar i k l i nnaṃ dīp-yamānam-ivānalaṃ
gṛhītasam i d-haṃ tat-ra sak uśaṃ m un i p uṅgavam 25

dṛṣṭ vā s urapa-t i s-trastō v i var-ṇavadanō'b-havat
atha dṛṣṭ vā sahasrākṣaṃ m un i vēṣad-haraṃ m un iḥ 26

d ur-vṛt-taṃ vṛt-tasampannō rōṣād-vachanam-ab-ravīt
mama rūpaṃ samāst-hā-ya kr̥tavān-as i d ur-matē 27

akar-tav-yam-idaṃ tasmād-v i p-halastvaṃ b-hav i ṣ-yas i
gāutamēnāiva-m uktas-ya sarōṣēṇa mahātmanā 28

pētatur-vṛṣaṇāu b-hūmāu sahasrākṣas-ya ta-tk-ṣaṇāt
tatthā śap-t vā sa vāi śak-ram-ahal-yām-ap i śap-tavān 29

i-ha var-ṣasahasrāṇ i ba-hūn i t vaṃ n i vat-s-yas i
vā-y ub-hakṣā n i rāhārā tap-yantī b-hasmaśā-y i nī 30

adṛś-yā saṛvab-hūtānāṃ āś-ramē's-m i n-n i vat-s-yas i
yadā chāitad-vanaṃ g-hōraṃ rāmō daśara-thātmajaḥ 31

āgam i ṣ-yat i d ur-d-har-ṣas-tadā pūtā b-hav i ṣ-yas i
tas-yā-t i t-h-yēna d ur-vṛt-tē lōb-hamōhav i var-j i tā 32

matsakāśē m udā y uktā svaṃ vap ur-d-hā-ra-y i ṣ-yas i
ēvam-uktvā mahātējā gāutamō d uṣṭachar iṇīm 33

imām-āś-ramam-ut-sṛj-ya s i d-d-hachāraṇasēv i tē
h i mavac-ch i k-harē p uṇ-yē tapastēpē mahātapaḥ 34

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē aṣṭacatvāriṃśa sargaḥ