శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
పఞ్చచత్వారింశ సర్గము
విశ్వామిత్రవచశ్శ్రుత్వా రాఘవ స్సహలక్ష్మణ:
విస్మయం పరమం గత్వా విశ్వామిత్రమథాబ్రవీత్ 1
అత్యద్భుతమిదం బ్రహ్మన్ కథితం పరమం త్వయా
గఙ్గావతరణం పుణ్యం సాగరస్యాపి పూరణమ్ 2
తస్య సా శర్వరీ సర్వా సహ సౌమిత్రిణా తదా
జగామ చిన్తయానస్య విశ్వామిత్రకథాం శుభామ్ 3
తత: ప్రభాతే విమలే విశ్వామిత్రం మహామునిమ్
ఉవాచ రాఘవో వాక్యం కృతాహ్నికమరిన్దమ: 4
గతా భగవతీ రాత్రిశ్శ్రోతవ్యం పరమం శ్రుతమ్
క్షణభూతేవ నౌ రాత్రి స్సమ్వృత్తేయం మహాతప: 5
ఇమాం చిన్తయతస్సర్వాం నిఖిలేన కథాం తవ
తరామ సరితాం శ్రేష్ఠాం పుణ్యాం త్రిపథగాం నదీమ్ 6
నౌరేషా హి సుఖాస్తీర్ణా ఋషీణాం పుణ్యకర్మణామ్
భగవన్తమిహ ప్రాప్తం జ్ఞాత్వా త్వరితమాగతా 7
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రాఘవస్య మహాత్మన:
సన్తారం కారయామాస సర్షిసఙ్ఘ స్సరాఘవ: 8
ఉత్తరం తీరమాసాద్య సమ్పూజ్యర్షిగణం తదా
గఙ్గాకూలే నివిష్టాస్తే విశాలాం దదృశు: పురీమ్ 9
తతో మునివరస్తూర్ణం జగామ సహ రాఘవ:
విశాలాం నగరీం రమ్యాం దివ్యాం స్వర్గోపమాం తదా 10
అథ రామో మహాప్రాజ్ఞో విశ్వామిత్రం మహామునిమ్
పప్రచ్ఛ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా విశాలాముత్తమాం పురీమ్ 11
కతరో రాజవంశోయం విశాలాయాం మహామునే
శ్రోతుమిచ్ఛామి భద్రం తే పరం కౌతూహలం హి మే 12
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రామస్య మునిపుఙ్గవ:
ఆఖ్యాతుం తత్సమారేభే విశాలస్య పురాతనమ్ 13
శ్రూయతాం రామ శక్రస్య కథాం కథయతశ్శుభామ్
అస్మిన్ దేశే తు యద్వృత్తం తదపి శృణు రాఘవ 14
పూర్వం కృతయుగే రామ! దితే: పుత్రా మహాబలా: అదితేశ్చ మహాభాగ వీర్యవన్తస్సుధార్మికా: 15
తతస్తేషాం నరశ్రేష్ఠ బుద్ధిరాసీన్మహాత్మనామ్
అమరా అజరాశ్చైవ కథం స్యామ నిరామయా: 16
తేషాం చిన్తయతాం రామ బుద్ధిరాసీన్మహాత్మనామ్
క్షీరోదమథనం కృత్వా రసం ప్రాప్స్యామ తత్ర వై 17
తతో నిశ్చిత్య మథనం యోక్త్రం కృత్వా చ వాసుకిమ్
మన్థానం మన్దరం కృత్వా మమన్థురమితౌజస: 18
అథ వర్షసహస్రేణ యోక్త్రసర్పశిరాంసి చ
వమన్త్యతి విషం తత్ర దదంశుర్దశనైశ్శిలా: 19
ఉత్పపాతాగ్నిసఙ్కాశం హాలాహలమహావిషమ్
తేన దగ్ధం జగత్సర్వం సదేవాసురమానుషమ్ 20
అథ దేవా మహాదేవం శఙ్కరం శరణార్థిన:
జగ్ము: పశుపతిం రుద్రం త్రాహి త్రాహీతి తుష్టువు: 21
ఏవముక్తస్తతో దేవైర్దేవదేవేశ్వర: ప్రభు:
ప్రాదురాసీత్తతోత్రైవ శఙ్ఖచక్రధరో హరి: 22
ఉవాచైనం స్మితం కృత్వా రుద్రం శూలభృతం హరి:
దైవతైర్మథ్యమానే తు యత్పూర్వం సముపస్థితమ్ 23
త్వదీయంహి సురశ్రేష్ఠ సురాణామగ్రజోసి యత్
అగ్రపూజామిమాం మత్వా గృహాణేదం విషం ప్రభో 24
ఇత్యుక్త్వా చ సురశ్రేష్ఠస్తత్రైవాన్తరధీయత
దేవతానాం భయం దృష్టవాశ్రుత్వా వాక్యం తు శార్ఙ్గిణ:
హాలాహలవిషం ఘోరం స జగ్రాహామృతోపమమ్ 25
దేవాన్విసృజ్య దేవేశో జగామ భగవాన్ హర:
తతో దేవాసురాస్సర్వే మమన్థూ రఘునన్దన 26
ప్రవివేశాథ పాతాలం మన్థాన: పర్వతోనఘ
తతో దేవాస్సగన్ధర్వాస్తుష్టువుర్మధుసూదనమ్ 27
త్వం గతి: సర్వభూతానాం విశేషేణ దివౌకసామ్
పాలయాస్మాన్మహాబాహో గిరిముద్ధర్తుమర్హసి 28
ఇతి శ్రుత్వా హృషీకేశ: కామఠం రూపమాస్థిత:
పర్వతం పృష్ఠత: కృత్వా శిశ్యే తత్రోదధౌ హరి: 29
పర్వతాగ్రే తు లోకాత్మా హస్తేనాక్రమ్య కేశవ:
దేవానాం మధ్యత: స్థిత్వా మమన్థ పురుషోత్తమ: 30
అథ వర్షసహస్రేణ సదణ్డస్సకమణ్డలు:
పూర్వం ధన్వన్తరిర్నామ అప్సరాశ్చ సువర్చస: 31
అప్సు నిర్మథనాదేవ రసాస్తస్మాద్వరస్త్రియ:
ఉత్పేతుర్మనుజశ్రేష్ఠ తస్మాదప్సరసోభవన్ 32
షష్ఠి: కోట్యోభవంస్తాసామ్ అప్సరాణాం సువర్చసామ్
అసఙ్ఖ్యేయాస్తు కాకుత్స్థ యాస్తాసాం పరిచారికా: 33
న తాస్స్మ పరిగృహ్ణన్తి సర్వే తే దేవదానవా:
అప్రతిగ్రహణాత్తాశ్చ సర్వాస్సాధారణాస్స్మృతా: 34
వరుణస్య తత: కన్యా వారుణీ రఘునన్దన!
ఉత్పపాత మహాభాగా మార్గమాణా పరిగ్రహమ్ 35
దితే: పుత్రా న తాం రామ! జగృహుర్వరుణాత్మజామ్
అదితేస్తు సుతా వీర జగృహుస్తామనిన్దితామ్ 36
అసురాస్తేన దైతేయాస్సురాస్తేనాదితేస్సుతా: హృష్టా: ప్రముదితాశ్చాసన్ వారుణీగ్రహణాత్సురా: 37
ఉచ్చైశ్శ్రవా హయశ్రేష్ఠో మణిరత్నం చ కౌస్తుభమ్
ఉదతిష్ఠన్నరశ్రేష్ఠ! తథైవామృతముత్తమమ్ 38
అథ తస్య కృతే రామ మహానాసీత్కులక్షయ:
అదితేస్తు తత: పుత్రా దితే: పుత్రానసూదయన్ 39
ఏకతోభ్యాగమన్ సర్వే హ్యసురా రాక్షసైస్సహ
యుద్ధమాసీన్మహాఘోరం వీర! త్రైలోక్యమోహనమ్ 40
యదా క్షయం గతం సర్వం తదా విష్ణుర్మహాబల:
అమృతం సోహరత్త్తూర్ణం మాయామాస్థాయ మోహినీమ్ 41
యే గతాభిముఖం విష్ణుమక్షయం పురుషోత్తమమ్
సమ్పిష్టాస్తే తదా యుద్ధే విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా 42
అదితేరాత్మజా వీరా దితే: పుత్రాన్నిజఘ్నిరే
తస్మిన్ ఘోరే మహాయుద్ధే దైతేయాదిత్యయోర్భృశమ్ 43
నిహత్య దితిపుత్రాంశ్చ రాజ్యం ప్రాప్య పురన్దర:
శశాస ముదితో లోకాన్ సర్షిసఙ్ఘాన్ సచారణాన్ 44
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణము వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే పఞ్చచత్వారింశస్సర్గ: