Bala Kanda - Sarga 41 బాలకాండ - ఏకచత్వారింశః సర్గః

Bālakāṇḍam - Ēkacatvāriṃśa Sargaḥ

putrāṃś-ciragatān jñātvā sagarō raghunandana
naptāram-abravīd-rājā dīpyamānaṃ svatējasā 1

śūraśca kr̥tavidyaśca pūrvais-tulyōsi tējasā
pitr̥̄ṇāṃ gatim-anviccha yēna cāśvōpavāhitaḥ 2

antarbhāumāni sattvāni vīryavanti mahānti ca
tēṣāṃ tvaṃ pratighātārtthaṃ sāstraṃ gr̥hṇīṣva kārmukam 3

abhivādyābhivādyāṃstvaṃ hatvā vighnakarān-api
siddhārttha-ssannivartasva mama yajñasya pāragaḥ 4

ēvamuktōṃśumān-samyak sagarēṇa mahātmanā
dhanurādāya khaḍgaṃ ca jagāma laghuvikramaḥ 5

sa khātaṃ pitr̥bhir-mārgam-antarbhāūmaṃ mahātmabhiḥ
prāpadyata naraśrēṣṭha tēna rājñābhicōditaḥ 6

dāityadānavarakṣōbhiḥ piśācapatagōragāiḥ
pūjyamānaṃ mahātējā diśāgajam-apaśyata 7

sa taṃ pradakṣiṇaṃ kr̥tvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam
pitr̥̄n sa paripapraccha vājihartāram-ēva ca 8

diśāgajastu tacchrutvā pratyāhāṃśumatō vachaḥ
āsamñja kr̥tārttha-stvaṃ sahāśvaś-śīghram-ēṣyasi 9

tasya tadvachanaṃ śrutvā sarvān-ēva diśāgajān
yathākramaṃ yathānyāyaṃ praṣṭuṃ samupacakramē 10

tāis-ca sarvāir-diśāpālāir-vākyajñāir-vākyakōvidāiḥ
pūjita-ssahayaś-cāiva gantāsītyabhichōditaḥ 11

tēṣāṃ tadvachanaṃ śrutvā jagāma laghuvikramaḥ
bhasmarāśīkr̥tā yatra pitaras-tasya sāgarāḥ 12

sa duḥkhavaśam-āpannastvasamñjasutastadā
cukrōśa paramārtastu vadhāt-tēṣāṃ suduḥkhitaḥ 13

yajñīyaṃ ca hayaṃ tatra carantam-avidūrataḥ
dadarśa puruṣavyāghrō duḥkhaśōkasamanvitaḥ 14

sa tēṣāṃ rājaputrāṇāṃ kartukāmō jalakriyām
salilārtthī mahātējā na cāpaśyaj-jalāśayam 15

visārya nipuṇāṃ dṛṣṭiṃ tatō'paśyat-khagādhipam
pitr̥̄ṇāṃ mātulaṃ rāma! suparṇam-anilōpamam 16

sa cāivam-abravīd-vākyaṃ vāinatēyō mahābalaḥ
mā śuchaḥ puruṣavyāghra! vadhō'yaṃ lōkasammataḥ 17

kapilēnāpramēyēna dagdhā hīmē mahābalāḥ
salilaṃ nār-hasi prājña dāt um-ēṣāṃ h i lāuk i kam 18

gaṅgā h i mavatō jyēṣṭ-hā d u-h i tā p u r u ṣar-ṣab-ha!
tas-yāṃ k u r u mahābā-hō! p i tṝṇāṃ t u jalak-r i-yām 19

b-hasmarāśīkr̥tā-nētāan p lāvayēl-lōkapāvanī
ta-yā k l i nnam-idaṃ b-hasma gaṅga-yā lōkakānta-yā 20

ṣaṣṭ-h iṃ p ut-rasahasrāṇ i svar-galōkaṃ cha nēṣ-yat i
gac-cha chāś-vaṃ mahāb-hāga taṃ gṛ-h-ya p u r u ṣar-ṣab-ha 21

yajñaṃ pāi tāmahaṃ vīra sa-m var-ta-y i t u-mar-has i
s upar-ṇavachanaṃ śrut vā sōṃś umānat i vīr-yavān 22

tvar i taṃ ha-yam-ādā-ya p u nar-ā-yānm ahā-yaśāḥ
tatō rājānam-āsād-ya dīkṣ i taṃ raghuna-ndana 23

n-yavēda-yad-yathā-vṛt-taṃ s upar-ṇavachanaṃ tatthā
tacchrut vā ghōrasuṅkāśaṃ vāk-yam-aṃś umatō nr̥paḥ 24

yajñaṃ n i var-ta-yāmāsa yathākalpaṃ yathāv i d-h i
svap uraṃ chāgamac-ch-rīmān-iṣṭa-yajñō ma-hīpa-t iḥ 25

gaṅgā-yāś-chāgamē rājā n i ś-cha-yaṃ nād-h-yagach-chata
akr̥t vā n i ś-cha-yaṃ rājā kālēna mahatā ma-haann
t r iṃśad-var-ṣasahasrāṇ i rāj-yaṃ kr̥t vā d i vaṃ gataḥ 26

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ēkacatvāriṃśasargaḥ