శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
షట్త్రింశ సర్గము
ఉక్తవాక్యే మునౌ తస్మిన్నుభౌ రాఘవలక్ష్మణౌ
ప్రతినన్ద్య కథాం వీరావూచతుర్మునిపుఙ్గవమ్ 1
ధర్మయుక్తమిదం బ్రహ్మన్! కథితం పరమం త్వయా
దుహితుశ్శైలరాజస్య జ్యేష్ఠాయా వక్తుమర్హసి 2
విస్తరం విస్తరజ్ఞోసి దివ్యమానుషసమ్భవమ్
త్రీన్ పథో హేతునా కేన ప్లావయేల్లోకపావనీ 3
కథం గఙ్గా త్రిపథగా విశ్రుతా సరిదుత్తమా
త్రిషు లోకేషు ధర్మజ్ఞ! కర్మభి: కైస్సమన్వితా 4
తథా బ్రువతి కాకుత్స్థే విశ్వామిత్రస్తపోధన: నిఖిలేన కథాం సర్వామృషిమధ్యే న్యవేదయత్ 5
పురా రామ! కృతోద్వాహో నీలకణ్ఠో మహాతపా: దృష్ట్వా చ స్పృహయా దేవీం మైథునాయోపచక్రమే 6
శితికణ్ఠస్య దేవస్య దివ్యం వర్షశతం గతమ్
న చాపి తనయో రామ! తస్యామాసీత్ పరన్తప 7
తతో దేవాస్సముద్విగ్నా: పితామహపురోగమా: యదిహోత్పద్యతే భూతం కస్తత్ప్రతిసహిష్యతే 8
అభిగమ్య సురాస్సర్వే ప్రణిపత్యేదమబ్రువన్
దేవ దేవ మహాదేవ లోకస్యాస్య హితే రత 9
సురాణాం ప్రణిపాతేన ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
న లోకా ధారయిష్యన్తి తవ తేజస్సురోత్తమ 10
బ్రాహ్మేణ తపసా యుక్తో దేవ్యా సహ తపశ్చర
త్రైలోక్యహితకామార్థం తేజస్తేజసి ధారయ 11
దేవతానాం వచశ్శ్రుత్వా సర్వలోకమహేశ్వర: బాఢమిత్యబ్రవీత్సర్వాన్పునశ్చైవమువాచ హ 12
ధారయిష్యామ్యహం తేజస్తేజస్యేవ సహోమయా
త్రిదశా: పృథివీ చైవ నిర్వాణమధిగచ్ఛతు 13
యదిదం క్షుభితం స్థానాన్మమ తేజో హ్యనుత్తమమ్
ధారయిష్యతి కస్తన్మే బ్రువన్తు సురసత్తమా: 14
ఏవముక్తాస్సురాస్సర్వే ప్రత్యూచుర్వృషభధ్వజమ్
యత్తేజ: క్షుభితం హ్యేతత్తద్ధరా ధారయిష్యతి 15
ఏవముక్తస్సురపతి: ప్రముమోచ మహీతలే
తేజసా పృథివీ యేన వ్యాప్తా సగిరికాననా 16
తతో దేవా: పునరిదమూచుశ్చాథ హుతాశనమ్
ప్రవిశ త్వం మహాతేజో రౌద్రం వాయుసమన్విత: 17
తదగ్నినా పునర్వ్యాప్తం సఞ్జాతశ్శ్వేతపర్వత:
దివ్యం శరవణం చైవ పావకాదిత్యసన్నిభమ్ 18
యత్ర జాతో మహాతేజా: కార్తికేయోగ్నిసమ్భవ: అథోమాం చ శివం చైవ దేవాస్సర్షిగణాస్తదా 19
పూజయామాసురత్యర్థం సుప్రీతమనసస్తత: అథ శైలసుతా రామ! త్రిదశానిదమబ్రవీత్ 20
సమన్యురశపత్సర్వాన్ క్రోధసంరక్తలోచనా
యస్మాన్నివారితా చైవ సఙ్గతి: పుత్రకామ్యయా 21
అపత్యం స్వేషు దారేషు తస్మాన్నోత్పాదయిష్యథ
అద్యప్రభృతి యుష్మాకమప్రజాస్సన్తు పత్నయ: 22
ఏవముక్త్వాసురాన్ సర్వాన్ శశాప పృథివీమపి
అవనే నైకరూపా త్వం బహుభార్యా భవిష్యసి 23
న చ పుత్రకృతాం ప్రీతిం మత్క్రోధకలుషీకృతా
ప్రాప్స్యసి త్వం సుదుర్మేధే మమ పుత్రమనిచ్ఛతీ 24
తాన్ సర్వాన్ వ్రీడితాన్ దృష్ట్వా సురాన్సురపతిస్తదా
గమనాయోపచక్రామ దిశం వరుణపాలితామ్ 25
స గత్వా తప ఆతిష్ఠత్పార్శ్వే తస్యోత్తరే గిరౌ
హిమవత్ప్రభవే శృఙ్గే సహ దేవ్యా మహేశ్వర: 26
ఏష తే విస్తరో రామ శైలపుత్ర్యా నివేదిత:
గఙ్గాయా: ప్రభవం చైవ శృణు మే సహలక్ష్మణ: 27
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే షట్త్రింశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Ṣaṭṭriṃśa Sargaḥ
uktavākyē munǎu tasminn-ubhǎu rāghavalakṣmaṇǎu
pratinandya kathāṃ vīrāv-ūcatur-munipuṅgavam 1
dharmayuktam-idaṃ brahman! kathitaṃ paramaṃ tvayā
duhit uś-śāilarājasya jyēṣṭhāyā vaktum-arhasi 2
vistaraṃ vistarajñōsi divyamānuṣasambhavam
trīn pathō hētunā kēna plāvayēllōkapāvanī 3
kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā
triṣu lōkēṣu dharmajña! karmabhiḥ kāissamanvitā 4
tathā bruvati kākutstthē viśvāmitrastapōdhanaḥ
nikhilēna kathāṃ sarvām-r̥ṣimadhyē nyavēdayat 5
purā rāma! kr̥tōdvāhō nīlakaṇṭhō mahātapaḥ
dṛṣṭvā ca spṛhayā dēvīṃ māithunāyōpacakramē 6
śitikaṇṭhasya dēvasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam
na cāpi tanayō rāma! tasyāmāsīt parantapa 7
tatō dēvāssamudvignāḥ pitāmahapurōgamāḥ
yadihōtpadyatē bhūtaṃ kastat-pratisahiṣyatē 8
abhigamya surāssarvē praṇipatyēdam-abruvan
dēva dēva mahādēva lōkasyāsya hitē rata 9
surāṇāṃ praṇipātēna prasādaṃ kartum-arhasi
na lōkā dhārayiṣyanti tava tēja-ssurōttama 10
brāhmēṇa tapasā yuktō dēvyā saha tapaścara
trailōkyah itakāmārtthaṃ tējastējasi dhāraya 11
dēvatānāṃ vacaśśrutvā sarvalōkamahēśvaraḥ
bāḍham-ityabravīt-sarvān-punaś-caivam-uvāca ha 12
dhārayiṣyāmy-ahaṃ tējastējasyēva sahōmayā
tridaśāḥ pr̥thivī cāiva nirvāṇam-adhigacchatu 13
yad-idaṃ kṣubhitaṃ stthānān-mama tējō hyanuttamam
dhārayiṣyati kastanmē bruvantu surasattamāḥ 14
ēvamuktāssurāssarvē pratyūcur-vṛṣabhadhvajam
yattējaḥ kṣubhitaṃ hyētat-taddharā dhārayiṣyati 15
ēvamuktassurapatiḥ pramumōca mahītalē
tējasā pr̥thivī yēna vyāptā sagirikānanā 16
tatō dēvāḥ punar-idam-ūcuścātha hutāśanam
praviśa tvaṃ mahātējō rǎudraṃ vāyusamanyutaḥ 17
tad-agninā punar-vyāptaṃ sañjāta-śśvētaparvataḥ
divyaṃ śaravaṇaṃ cāiva pāvakādityasannibham 18
yatra jātō mahātējāḥ kārtikēyōgnisambhavaḥ
athōmāṃ ca śivaṃ caiva dēvāssarṣigaṇāstadā 19
pūjayāmāsur-atyartthaṃ suprītamanasastataḥ
atha śāilasutā rāma! tridaśān-idam-abravīt 20
samanyur-aśapat-sarvān krōdhasaṃraktalōchanā
yasmān-nivāritā cāiva suṅgat iḥ put-rakām-ya-yā 21
apat-yaṃ svēṣ u dārēṣ u tasmān-nōt-pāda-y i ṣ-yat-ha
ad-yap-rab-hṛt i y uṣmākam-ap-rajāssant u pat-na-yāḥ 22
ēvam-uktvāsurāan saṛvāan śaśāpa pṛtthivīm-ap i
avanē nāikarūpā tvaṃ ba-h ub-hāṛyā b-hav i ṣ-yas i 23
na cha p ut-rakr̥tāṃ p-rīt iṃ ma-tk-rōd-hakal uṣīkr̥tā
p-rāp-syas i t vaṃ s ud ur-mēd-hē mama p ut-raman icch-atī 24
tāan saṛvāan v rīḍ i tāan dṛṣṭ vā s urapa-t i s-tadā
gamanā-yōpachak-rāma d iśaṃ var uṇapāl i tām 25
sa gat vā tapa ā-t i ṣṭ-hat-pāṛ-śvē tas-yōttarē g i rāu
h i mavat-p-rab-havē śṛṅgē sa-ha dēv-yā ma-hēś-varaḥ 26
ēṣa tē v i staraḥ rāma śāilas ut-yā n i vēd i taḥ
gaṅgā-yāḥ p-rab-havaṃ chāiva śṛṇ u mē sahala-kṣmaṇaḥ 27
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ṣōḍaśasargaḥ