శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
పఞ్చత్రింశ సర్గము
ఉపాస్య రాత్రిశేషం తు శోణాకూలే మహర్షిభి:
నిశాయాం సుప్రభాతాయాం విశ్వామిత్రోభ్యభాషత 1
సుప్రభాతా నిశా రామ! పూర్వా సన్ధ్యా ప్రవర్తతే
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భద్రం తే! గమనాయాభిరోచయ 2
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య కృత్వా పౌర్వాహ్ణికీం క్రియామ్
గమనం రోచయామాస వాక్యం చేదమువాచ హ 3
అయం శోణశ్శుభజలోగాధ: పులినమణ్డిత:
కతరేణ పథా బ్రహ్మన్! సన్తరిష్యామహే వయమ్ 4
ఏవముక్తస్తు రామేణ విశ్వామిత్రోబ్రవీదిదమ్
ఏష పన్థా మయోద్దిష్టో యేన యాన్తి మహర్షయ: 5
ఏవముక్తా మహర్షయో విశ్వామిత్రేణ ధీమతా
పశ్యన్తస్తే ప్రయాతా వై వనాని వివిధాని చ 6
తే గత్వా దూరమధ్వానం గతేర్ధదివసే తదా
జాహ్నవీం సరితాం శ్రేష్ఠాం దదృశుర్మునిసేవితామ్ 7
తాం దృష్ట్వా పుణ్యసలిలాం హంససారససేవితామ్
బభూవుర్ముదితా స్సర్వే మునయస్సహ రాఘవా: 8
తస్యాస్తీరే తతశ్చక్రుస్త ఆవాసపరిగ్రహమ్
తతస్స్నాత్వా యథాన్యాయం సన్తర్ప్య పితృదేవతా: 9
హుత్వా చైవాగ్నిహోత్రాణి ప్రాశ్య చామృతవద్ధవి:
వివిశుర్జాహ్నవీతీరే శుచౌ ముదితమానసా: 10
విశ్వామిత్రం మహాత్మానం పరివార్య సమన్తత:
అథ తత్ర తదా రామో విశ్వామిత్రమథాబ్రవీత్ 11
భగవన్! శ్రోతుమిచ్ఛామి గఙ్గాం త్రిపథగాం నదీమ్
త్రైలోక్యం కథమాక్రమ్య గతా నదనదీపతిమ్ 12
చోదితో రామవాక్యేన విశ్వామిత్రో మహాముని: వృద్ధిం జన్మ చ గఙ్గాయా వక్తుమేవోపచక్రమే 13
శైలేన్ద్రో హిమవాన్నామ ధాతూనామాకరో మహాన్
తస్య కన్యాద్వయం రామ రూపేణాప్రతిమం భువి 14
యా మేరుదుహితా రామ! తయోర్మాతా సుమధ్యమా
నామ్నా మనోరమా నామ పత్నీ హిమవత: ప్రియా 15
తస్యాం గఙ్గేయమభవజ్జ్యేష్ఠా హిమవతస్సుతా
ఉమా నామ ద్వితీయాభూన్నామ్నా తస్యైవ రాఘవ 16
అథ జ్యేష్ఠాం సురాస్సర్వే దేవతార్థచికీర్షయా
శైలేన్ద్రం వరయామాసుర్గఙ్గాం త్రిపథగాం నదీమ్ 17
దదౌ ధర్మేణ హిమవాన్ తనయాం లోకపావనీమ్
స్వచ్ఛన్దపథగాం గఙ్గాం త్రైలోక్యహితకామ్యయా 18
ప్రతిగృహ్య తతో దేవాస్త్రిలోకహితకారిణ: గఙ్గామాదాయ తేగచ్ఛన్ కృతార్థేనాన్తరాత్మనా 19
యా చాన్యా శైలదుహితా కన్యాసీద్రఘునన్దన ఉగ్రం సా వ్రతమాస్థాయ తపస్తేపే తపోధనా 20
ఉగ్రేణ తపసా యుక్తాం దదౌ శైలవరస్సుతామ్
రుద్రాయాప్రతిరూపాయ ఉమాం లోకనమస్కృతామ్ 21
ఏతే తే శైలరాజస్య సుతే లోకనమస్కృతే
గఙ్గా చ సరితాం శ్రేష్ఠా ఉమాదేవీ చ రాఘవ 22
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యథా త్రిపథగా నదీ
ఖం గతా ప్రథమం తాత గతిం గతిమతాం వర 23
సైషా సురనదీ రమ్యా శైలేన్ద్రస్య సుతా తదా
సురలోకం సమారూఢా విపాపా జలవాహినీ 24
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే పఞ్చత్రింశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Pañcatriṃśa Sargaḥ
upāsya rātriśēṣaṃ tu śōṇākūlē maharṣibhiḥ
niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitrō'bhyabhāṣata 1
suprabhātā niśā rāma! pūrvā sandhyā pravartatē
uttiṣṭhōttiṣṭha bhadraṃ tē! gamanāyābhirōcaya 2
tacchrutvā vachanaṃ tasya kr̥tvā pāurvāhṇikīṃ kriyām
gamanaṃ rōcayāmāsa vākyaṃ cēdam-uvāca ha 3
ayaṃ śōṇaś-śubhajalōgādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ
katarēṇa pathā brahman! santariṣyāmahē vayam 4
ēvam-uktastu rāmēṇa viśvāmitrō'bravīd-idam
ēṣa panthā mayōddiṣṭō yēna yānti maharṣayaḥ 5
ēvamuktā maharṣayō viśvāmitrēṇa dhīmatā
paśyantastē prayātā vāi vanāni vividhāni ca 6
tē gatvā dūram-adhvānaṃ gatērdhadivasē tadā
jāhnavīṃ saritāṃ śrēṣṭhāṃ dadṛśur-munisēvitām 7
tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasēvitām
babhūvur-muditā ssarvē munayassaha rāghavāḥ 8
tasyāstīrē tataścakrusta āvāsaparigraham
tata-ssnātvā yathānyāyaṃ santarpya pitṛdēvatāః 9
hutvā cāivāgnihōtrāṇi prāśya cāmr̥tavaddhaviḥ
viviśur-jāhnavītīrē śucǎu muditāmānasāః 10
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ
atha tatra tadā rāmō viśvāmitram-athābravīt 11
bhagavan! śrōtum-icchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm
trailōkyaṃ kathamākramya gatā nadanadīpatim 12
cōditō rāmavākyēna viśvāmitrō mahāmuniḥ
vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktum-ēvōpacakramē 13
śāilēndrō himavānnāma dhātūnām-ākarō mahān
tasya kanyādvayaṃ rāma rūpēṇāpratimaṃ bhuvi 14
yā mēruduhitā rāma! tayōr-mātā sumadhyamā
nāmnā manōramā nāma patnī himavataḥ priyā 15
tasyāṃ gaṅgēyam-abhavaj-jyēṣṭhā himavata-ssutā
umā nāma dvitīyābhūn-nāmnā tasyaiva rāghava 16
atha jyēṣṭhāṃ surā-ssarvē dēvatārthacikīrṣayā
śāilēndraṃ varayāmāsur-gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm 17
dadāu dharmēṇa himavān tanayāṃ lōkapāvanīm
svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailōkyahitakāmyayā 18
pratigr̥hya tatō dēvāstrilōkahitakāriṇaḥ
gaṅgām-ādāya tē'gacchan kr̥tārtthēnāntarātmanā 19
yā cānyā śāiladuhitā kanyāsīd-raghunandana
ugraṃ sā vratamāstthāya tapas-tēpē tapōdhanā 20
ugrēṇa tapasā yuktāṃ dadāu śāilavara-ssutām
rudrāyā-pratirūpāya umāṃ lōkanamaskr̥tām 21
ētē tē śāilarājasya sutē lōkanamaskr̥tē
gaṅgā ca saritāṃ śrēṣṭhā umādēvī ca rāghava 22
ētattē sarvamākhyātaṃ yathā tripathagā nadī
khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara 23
sāiṣā suranadī ramyā śāilēndrasya sutā tadā
suralōkaṃ samārūḍhā vipāpā jalavāhinī 24
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē pañcatriṃśasargaḥ