శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
ఏకత్రింశ సర్గము
అథ తాం రజనీం తత్ర కృతార్థౌ రామలక్ష్మణౌ
ఊషతుర్ముదితౌ వీరౌ ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా 1
ప్రభాతాయాం తు శర్వర్యాం కృతపౌర్వాహ్ణికక్రియౌ
విశ్వామిత్రమృషీంశ్చాన్యాన్ సహితావభిజగ్మతు: 2
అభివాద్య మునిశ్రేష్ఠం జ్వలన్తమివ పావకమ్
ఊచతుర్మధురోదారం వాక్యం మధురభాషిణౌ 3
ఇమౌ స్మ మునిశార్దూల కిఙ్కరౌ సముపస్థితౌ
ఆజ్ఞాపయ యథేష్టం వై శాసనం కరవావ కిమ్ 4
ఏవముక్తా స్తతస్తాభ్యాం సర్వ ఏవ మహర్షయ:
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య రామం వచనమబ్రువన్ 5
మైథిలస్య నరశ్రేష్ఠ! జనకస్య భవిష్యతి
యజ్ఞ: పరమధర్మిష్ఠస్తస్య యాస్యామహే వయమ్ 6
త్వం చైవ నరశార్దూల! సహాస్మాభిర్గమిష్యసి
అద్భుతం ధనురత్నం చ తత్ర తద్రష్టుమర్హసి 7
తద్ధి పూర్వం నరశ్రేష్ఠ! దత్తం సదసి దైవతై:
అప్రమేయబలం ఘోరం మఖే పరమభాస్వరమ్ 8
నాస్య దేవా న గన్ధర్వా నాసురా న చ రాక్షసా:
కర్తుమారోపణం శక్తా న కథఞ్చన మానుషా: 9
ధనుషస్తస్య వీర్యం తు జిజ్ఞాసన్తో మహీక్షిత:
న శేకురారోపయితుం రాజపుత్రా మహాబలా: 10
తద్ధనుర్నరశార్దూల! మైథిలస్య మహాత్మన:
తత్ర ద్రక్ష్యసి కాకుత్స్థ! యజ్ఞం చాద్భుతదర్శనమ్ 11
తద్ధి యజ్ఞఫలం తేన మైథిలేనోత్తమం ధను:
యాచితం నరశార్దూల! సునాభం సర్వదైవతై: 12
ఆయాగభూతం నృపతేస్తస్య వేశ్మని రాఘవ
అర్చితం వివిధైర్గన్ధైర్ధూపైశ్చాగరుగన్ధిభి: 13
ఏవముక్త్వా మునివర: ప్రస్థానమకరోత్తదా
సర్షిసఙ్ఘ స్సకాకుత్స్థ: ఆమన్త్ర్య వనదేవతా: 14
స్వస్తి వోస్తు గమిష్యామి సిద్వస్సిద్ధాశ్రమాదహమ్
ఉత్తరే జాహ్నవీతీరే హిమవన్తం శిలోచ్చయమ్ 15
ప్రదక్షిణం తత: కృత్వా సిద్ధాశ్రమమనుత్తమమ్
ఉత్తరాం దిశముద్దిశ్య ప్రస్థాతుముపచక్రమే 16
తం ప్రయాన్తం మునివరమన్వయాదనుసారిణమ్
శకటీశతమాత్రం తు ప్రాయేణ బ్రహ్మవాదినామ్ 17
మృగపక్షిగణాశ్చైవ సిద్ధాశ్రమనివాసిన:
అనుజగ్ముర్మహాత్మానం విశ్వామిత్రం మహామునిమ్ 18
నివర్తయామాస తత: పక్షిసఙ్ఘాన్ మృగానపి
తే గత్వా దూరమధ్వానం లమ్బమానే దివాకరే
వాసం చక్రుర్మునిగణాః శోణాకూలే సమాహితా: 19
తేస్తం గతే దినకరే స్నాత్వా హుతహుతాశనా: విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య నిషేదురమితౌజస: 20
రామోపి సహసౌమిత్రిర్మునీం స్తానభిపూజ్య చ అగ్రతో నిషసాదాథ విశ్వామిత్రస్య ధీమత: 21
అథ రామో మహాతేజాః విశ్వామిత్రం మహామునిమ్
పప్రచ్ఛ నరశార్దూల: కౌతూహలసమన్విత: 22
భగవన్ కోన్వయం దేశస్సమృద్ధవనశోభిత:
శ్రోతుమిచ్ఛామి భద్రం తే వక్తుమర్హసి తత్త్వత: 23
చోదితో రామవాక్యేన కథయామాస సువ్రత: తస్య దేశస్య నిఖిలమృషిమధ్యే మహాతపా: 24
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే ఏకత్రింశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Ēkatriṃśa Sargaḥ
atha tāṃ rajanīṃ tatra kr̥tārt-hāu rāmalakṣmaṇāu
ūṣutur-muditāu vīrāu prahr̥ṣṭēnāntarātmanā 1
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ kr̥tapāurvāhṇikakriyāu
viśvāmitram-r̥ṣīṃś-cānyān sahitāv-abhijagmatuḥ 2
abhivādya muniśrēṣṭhaṃ jvalantam-iva pāvakam
ūchatur-madhurōdāraṃ vākyaṃ madhurabhāṣiṇāu 3
imāu sma muniśārdūla kiṅkarāu samupastthitāu
ājñāpaya yathēṣṭaṃ vāi śāsanaṃ karavāva kim 4
ēvamuktā statastābhyāṃ sarva ēva maharṣayaḥ
viśvāmitraṃ puraskr̥tya rāmaṃ vachanam-abruvan 5
māithilasya naraśrēṣṭha! janakasya bhaviṣyati
yajñaḥ paramadharmiṣṭhas-tasya yāsyāmahē vayam 6
tvaṃ caiva naraśārdūla! sahāsmābhir-gamiṣyasi
adbhutaṃ dhanuratnaṃ ca tatra tad-raṣṭum-arhasi 7
taddhi pūrvaṃ naraśrēṣṭha! dattaṃ sadasi dāivatāiḥ
apramēyabalaṃ ghōraṃ makhē paramabhāasvaram 8
nāsya dēvā na gandharvā nāsurā na cha rākṣasāḥ
kar-tumārōpaṇaṃ śaktā na katthaf̃cana mānuṣāḥ 9
dhanuṣastasya vīryaṃ tu jijñāsantō mahīkṣitaḥ
na śēkurārōpayit uṃ rājaput-rā mahābalāḥ 10
taddhanur-naraśārdūla! māithilasya mahātmanaḥ
tat-ra drakṣ-yas i kākutst-ha! yajñaṃ chādb-hutadar-śanam 11
tadd-h i yajñap-halaṃ tēna māithilēnōttamaṃ d-hanuḥ
yāch i taṃ naraśārdūla! s unābh am saṛvadāivatāiḥ 12
āyāgab-hūtaṃ nr̥patēstas-ya vēśman i rāghava
arch i taṃ v i v id-hāir-ga-nd-hāir-d-hūpāiś-chāgar u-gand-h i b-h iḥ 13
ēvam-uktvā mun i varaḥ prast-hānam-akarōt-tadā
sarṣ is uṅghassakākutst-haḥ āmant-r-ya vanadēvatāḥ 14
svas-t i vō'st u gam i ṣ-yām i s i d-vass i d-d-hāś-ramād-aham
uttarē jāhnavītīrē h i mavantam ś i lōc-cha-yam 15
pradakṣ iṇaṃ tataḥ kr̥t vā s i d-d-hāś-ramam-unuttamam
uttarāṃ d iśam-udd iś-ya prast-hāt um-upachak-ramē 16
taṃ pra-yāntaṃ mun i varaman-va-yād-an usār iṇam
śakaṭīśatamāt-raṃ t u p-rāyēṇa bra-h-mavād i nām 17
mṛgapakṣ i gaṇāś-chaiva s i d-d-hāś-raman i vās i naḥ
an u-jag-m ur-mahātmānaṃ v i śvāmit-raṃ mahām un i m 18
n i var-ta-yāmāsa tataḥ pakṣ i s uṅg-hāan mṛgān-ap i
tē gat vā dūram-ad-h-vānaṃ lambamānē d i vākarē
vāsaṃ chak-r ur-m un i gaṇāḥ śōṇākūlē samāh i tāḥ 19
tē'staṃ gatē d i nākarē snātvā h utah utāśanāḥ
v i śvāmit-raṃ p uraskr̥t-ya n i ṣēd ur-am i tāujasaḥ 20
rāmōp i sahasāum i t-r i r-m unīṃ stān-ab-h i pū-j-ya cha
ag-ratō n i ṣasādāt-ha v i śvāmit-ras-ya d-hīmataḥ 21
atha rāmō mahātējāḥ v i śvāmit-raṃ mahām un i m
papraccha naraśārdūlaḥ kāutūhalasamanv i taḥ 22
bhagavan kōnvayaṃ dēśas-samṛdd-havanaśōb-h i taḥ
śrōt u-m ic-chām i b-had-raṃ tē vakt u-mar-has i tat-vat-haḥ 23
chōd i tō rāmavāk-yēna kat-ha-yāmāsa s uvrataḥ
tas-ya dēśas-ya n i k-h i lam-r̥ṣ i mad-h-yē mahātapaḥ 24
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ēkatriṃśasargaḥ