శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
పఞ్చవింశ సర్గము
అథ తస్యాప్రమేయస్య మునేర్వచనముత్తమమ్
శ్రుత్వా పురుషశార్దూల: ప్రత్యువాచ శుభాం గిరమ్ 1
అల్పవీర్యా యదా యక్షా శ్శ్రూయన్తే మునిపుఙ్గవ
కథన్నాగసహస్రస్య ధారయత్యబలా బలమ్ 2
విశ్వామిత్రోబ్రవీద్వాక్యం శృణ యేన బలోత్తరా
వరదానకృతం వీర్యం ధారయత్యబలా బలమ్ 3
పూర్వమాసీన్మహాయక్షస్సుకేతుర్నామ వీర్యవాన్
అనపత్యశ్శుభాచారస్స చ తేపే మహత్తప: 4
పితామహస్తు సుప్రీతస్తస్య యక్షపతే స్తదా
కన్యారత్నం దదౌ రామ తాటకాం నామ నామత: 5
దదౌ నాగసహస్రస్య బలం చాస్యా: పితామహ: నత్వేవ పుత్రం యక్షాయ దదౌ బ్రహ్మా మహాయశా: 6
తాం తు జాతాం వివర్ధన్తీం రూపయౌవనశాలినీమ్
ఝర్ఝపుత్రాయ సున్దాయ దదౌ భార్యాం యశస్వినీమ్ 7
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య యక్షీ పుత్రమజాయత
మారీచం నామ దుర్ధర్షం యశ్శాపాద్రాక్షసోభవత్ 8
సున్దే తు నిహతే రామ సాగస్త్యమృషిసత్తమమ్
తాటకా సహ పుత్రేణ ప్రధర్షయితుమిచ్ఛతి 9
భక్షార్థం జాతసంరమ్భా గర్జన్తీ సాభ్యధావత
ఆపతన్తీం తు తాం దృష్ట్వా అగస్త్యో భగవానృషి: 10
రాక్షసత్వం భజస్వేతి మారీచం వ్యాజహార స:
అగస్త్య: పరమక్రుద్ధస్తాటకామపి శప్తవాన్ 11
పురుషాదీ మహాయక్షీ విరూపా వికృతాననా
ఇదం రూపం విహాయాథ దారుణం రూపమస్తు తే 12
సైషా శాపకృతామర్షా తాటకా క్రోధమూర్ఛితా
దేశముత్సాదయత్యేనమగస్త్యచరితం శుభమ్ 13
ఏనాం రాఘవ! దుర్వృత్తాం యక్షీం పరమదారుణామ్
గోబ్రాహ్మణహితార్థాయ జహి దుష్టపరాక్రమామ్ 14
న హ్యేనాం శాపసమ్స్పృష్టాం కశ్చిదుత్సహతే పుమాన్
నిహన్తుం త్రిషు లోకేషు త్వామృతే రఘునన్దన 15
న హి తే స్త్రీవధకృతే ఘృణా కార్యా నరోత్తమ
చాతుర్వణ్యహితార్థాయ కర్తవ్యం రాజసూనునా 16
నృశంసమనృశంసం వా ప్రజారక్షణకారణాత్
పాతకం వా సదోషం వా కర్తవ్యం రక్షతా సతా 17
రాజ్యభారనియుక్తానామేష ధర్మస్సనాతన: అధర్మ్యాం జహి కాకుత్స్థ! ధర్మోహ్యస్యా న విద్యతే 18
శ్రూయతే హి పురా శక్రో విరోచనసుతాం నృప పృథివీం హన్తుమిచ్ఛన్తీం మన్థరామభ్యసూదయత్ 19
విష్ణునాపి పురా రామ భృగుపత్నీ దృఢవ్రతా
అనిన్ద్రం లోకమిచ్ఛన్తీ కావ్యమాతా నిషూదితా 20
ఏతైశ్చాన్యైశ్చ బహుభీ రాజపుత్ర! మహాత్మభి: అధర్మసహితా నార్యో హతా: పురుషసత్తమై: 21
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే పఞ్చవింశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Pañcaviṃśa Sargaḥ
atha tasyāpramēyasya munērvachanam-uttamam
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram 1
alpavīryā yadā yakṣāḥ śrūyantē munipuṅgava
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam 2
viśvāmitrō'bravīdvākyaṃ śṛṇu yēna balōttarā
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam 3
pūrvamāsīn-mahāyakṣas-sukētur-nāma vīryavān
anapatya-śśubhācāras-sa ca tēpē mahattapaḥ 4
pitāmahastu suprītastasya yakṣapatēstadā
kanyāratnaṃ dadāu rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ 5
dadāu nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ
nattvēva putraṃ yakṣāya dadāu brahmā mahāyaśāḥ 6
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayāuvanaśālinīm
jharjhāputrāya sundāya dadāu bhāryāṃ yaśasvinīm 7
kasyacittvatha kālasya yakṣī putram-ajāyata
mārīchaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpād-rākṣasō'bhavat 8
sundē tu nihatē rāma sāgastyamm-r̥ṣisattamam
tāṭakā saha putrēṇa pradharṣayitu-micchati 9
bhakṣārtthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata
āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyō bhagavānr̥ṣiḥ 10
rākṣasatvaṃ bhajasvēti mārīcaṃ vyājahāra saḥ
agastyaḥ parama-kruddhas-tāṭakām-api śaptavān 11
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamm-astu tē 12
sāiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krōdhamūrcitā
dēśam-utsādayatyēnam-agastyacharitaṃ śubham 13
ēnāṃ rāghava! durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām
gōbrāhmaṇah itārtthāya jah i d uṣṭaparākramām 14
na hyēnāṃ śāpasaṃspṛṣṭāṃ kaśchid-utsahatē pumān
nihant uṃ tr i ṣ u lōkēṣ u tvāmm-r̥tē raghuna-ndana 15
na h i tē st-rīvad-hakr̥tē ghṛṇā kāṛyā narōttama
chāt ur-vaṛṇ-yah i tārt-hāya kar-tav-yaṃ rājasūn unā 16
nr̥śamsam-anr̥śamsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt
pātakaṃ vā sadōṣaṃ vā kar-tav-yaṃ rakṣatā satā 17
rāj-yab-hāran i yuktānām-ēṣa dhar-massa-nātanaḥ
ad-har-m-yāṃ jah i kākutst-ha! dhar-mōh-y as-yā na v i d-yatē 18
śrū-yatē h i purā śak-rō v i rōchanas utāṃ nr̥pa
pṛtthivīṃ hant u-m icch-antīṃ mantharā-m ab-h-yasūda-yat 19
v i ṣṇ unāp i purā rāma b-hṛg upat-nī dṛḍ-havratā
an ind-raṃ lōkam-icchantī kāv-yamātā n i ṣūd i tā 20
ētāiś-chān-yāiś-cha bahub-hī rājaput-ra! mahātma-b-h iḥ
ad-har-masah i tā nār-yō hatāḥ p u r u ṣ a-sa-t-ta-māiḥ 21
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē paf̃caviṃśasargaḥ