శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
చతుర్వింశతి సర్గము
తత: ప్రభాతే విమలే కృతాహ్నికమరిన్దమౌ
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య నద్యాస్తీరముపాగతౌ 1
తే చ సర్వే మహాత్మానో మునయస్సంశ్రితవ్రతా:
ఉపస్థాప్య శుభాం నావం విశ్వామిత్రమథాబ్రువన్ 2
ఆరోహతు భవాన్నావం రాజపుత్రపురస్కృత:
అరిష్టం గచ్ఛ పన్థానం మా భూత్కాలవిపర్యయ: 3
విశ్వామిత్రస్తథేత్యుక్తవా తానృషీనభిపూజ్య చ
తతార సహితస్తాభ్యాం సరితం సాగరఙ్గమామ్ 4
తతశ్శుశ్రావ వై శబ్దమతిసంరమ్భవర్ధితమ్
మధ్యమాగమ్య తోయస్య సహ రామ:కనీయసా 5
అథ రామస్సరిన్మధ్యే పప్రచ్ఛ మునిపుఙ్గవమ్
వారిణో భిద్యమానస్య కిమయం తుములో ధ్వని 6
రాఘవస్య వచశ్శ్రుత్వా కౌతూహలసమన్విత:
కథయామాస ధర్మాత్మా తస్య శబ్దస్య నిశ్చయమ్ 7
కైలాసపర్వతే రామ మనసా నిర్మితం సర:
బ్రహ్మణా నరశార్దూల తేనేదం మానసం సర: 8
తస్మాత్సుస్రావ సరసస్సాయోధ్యాముపగూహతే
సర ప్రవృత్తా సరయూ: పుణ్యా బ్రహ్మసరశ్చ్యుతా 9
తస్యాయమతులశ్శబ్దో జాహ్నవీమభివర్తతే
వారిసఙ్క్షోభజో రామ ప్రణామం నియత:కురు 10
తాభ్యాం తు తావుభౌ కృత్వా ప్రణామమతిధార్మికౌ
తీరం దక్షిణమాసాద్య జగ్మతుర్లఘువిక్రమౌ 11
స వనం ఘోరసఙ్కాశం దృష్ట్వా నృపవరాత్మజ:
అవిప్రహతమైక్ష్వాక: పప్రచ్ఛ మునిపుఙ్గవమ్ 12
అహో వనమిదం దుర్గం ఝిల్లికాగణనాదితమ్
భైరవైశ్శపదై: పూర్ణం శకున్తైర్దారుణారుతై: 13
నానాప్రకారైశ్శకునై ర్వాశ్యద్భిర్భైరవస్వనై:
సింహవ్యాఘ్రవరాహైశ్చ వారణైశ్చోపశోభితమ్ 14
ధవాశ్వకర్ణకకుభైర్బిల్వతిన్దుకపాటలై:
సఙ్కీర్ణం బదరీభిశ్చ కిన్న్వేతద్దారుణం వనమ్ 15
తమువాచ మహాతేజా విశ్వామిత్రో మహాముని:
శ్రూయతాం వత్స కాకుత్స్థ! యస్యైతద్దారుణం వనమ్ 16
ఏతౌ జనపడౌ స్ఫీతౌ పూర్వమాస్తాం నరోత్తమ
మలదాశ్చ కరూశాశ్చ దేవనిర్మాణనిర్మితౌ 17
పురా వృత్రవధే రామ! మలేన సమభిప్లుతమ్
క్షుధా చైవ సహస్రాక్షం బ్రహ్మహత్యా సమావిశత్ 18
తమిన్ద్రం స్నాపయన్ దేవా ఋషయశ్చ తపోధనా:
కలశైస్స్నాపయామాసుర్మలం చాస్య ప్రమోచయన్ 19
ఇహ భూమ్యాం మలం దత్వా దత్వా కారూశమేవ చ
శరీరజం మహేన్ద్రస్య తతో హర్షం ప్రపేదిరే 20
నిర్మలో నిష్కరూశశ్చ శుచిరింన్ద్రో యదాభవత్
దదౌ దేశస్య సుప్రీతో వరం ప్రభురనుత్తమమ్ 21
ఇమౌ జనపడౌ స్ఫీతౌ ఖ్యాతిం లోకే గమిష్యత:
మలదాశ్చ కరూశాశ్చ మమాఙ్గమలధారిణౌ 22
సాధు సాధ్వితి తం దేవా: పాకశాసనమబ్రువన్
దేశస్య పూజాం తాం దృష్ట్వా కృతాం శక్రేణ ధీమతా 23
ఏతౌ జనపడౌ స్ఫీతౌ దీర్ఘకాలమరిన్దమ
మలదాశ్చ కరూశాశ్చ ముదితౌ ధనధాన్యత: 24
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య యక్షీ వై కామరూపిణీ
బలం నాగసహస్రస్య ధారయన్తీ తదా హ్యభూత్ 25
తాటకా నామ భద్రం తే భార్యా సున్దస్య ధీమత:
మారీచో రాక్షస: పుత్రో యస్యాశ్శక్రపరాక్రమ: 26
వృత్తబాహుర్మహావీర్యో విపులాస్య తనుర్మహాన్
రాక్షసో భైరవాకారో నిత్యం త్రాసయతే ప్రజా: 27
ఇమౌ జనపడౌ నిత్యం వినాశయతి రాఘవ
మలదాంశ్చ కరూశాంశ్చ తాటకా దుష్టచారిణీ 28
సేయం పన్థానమావృత్య వసత్యధ్యర్ధయోజనే
అత ఏవ న గన్తవ్యం తాటకాయా వనం యత: 29
స్వబాహుబలమాశ్రిత్య జహీమాం దుష్టచారిణీమ్
మన్నియోగాదిమం దేశం కురు నిష్కణ్టకం పున: 30
న హి కశ్చిదిమం దేశం శక్నోత్యాగన్తుమీదృశమ్
యక్షిణ్యా ఘోరయా రామ ఉత్సాదితమసహ్యయా 31
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యథైతద్దారుణం వనమ్
యక్ష్యా చోత్సాదితం సర్వమద్యాపి న నివర్తతే 32
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే చతుర్వింశతిస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Caturviṃśati Sargaḥ
tataḥ prabhātē vimalē kr̥tāhnikamarindamāu
viśvāmitraṃ puraskr̥tya nadyāstīramupāgatāu 1
tē ca sarvē mahātmānō munayassaṃśritavratāḥ
upastthāpya śubhāṃ nāvaṃ viśvāmitramatthāb r u van 2
ārōhatu bhavānnāvaṃ rājaputrapuraskr̥taḥ
ariṣṭaṃ gaccha panthānaṃ mā bhūtkālaviparyayaḥ 3
viśvāmitrastatthētyuktvā tānr̥ṣīnabhipūjya ca
tatāra sah itastābhyāṃ saritāṃ sāgaruṅgamām 4
tataś-śuśrāva vāi śabdamatisaṃrambhavardhitam
madhyamāgamya tōyasya saha rāmaḥ kanīyasā 5
atha rāmassarin-madhyē papraccha munipuṅgavam
vāriṇō bhidyamānasya kimayaṃ tumulō dhvaniḥ 6
rāghavasya vacaś-śrutvā kāutūhalasamanvitaḥ
kathayāmāsa dhar-mātmā tasya śabdasya niśchayam 7
kāilāsaparvatē rāma manasā nir-mitaṃ saraḥ
brahmaṇā naraśārdūla tēnēdaṃ mānaasuṃ saraḥ 8
tasmāt-susrāva sarasassāyōdhyām-upagūhaatē
sara pravṛttā sarayūḥ puṇyā brahmasaraścyutā 9
tasyāyam-atulaś-śabdō jāhnavīmabhivartatē
vārisuṅkṣōbhajō rāma praṇāmaṃ niyataḥ kuru 10
tābhyāṃ tu tāvubhāu kr̥tvā praṇāmam-atidhār-mikāu
tīraṃ dakṣiṇamāsādya jagmatur-laghuvikramāu 11
sa vanaṃ ghōrasuṅkāśaṃ dṛṣṭvā nr̥pavaraat-majaḥ
aviprahata-māikṣvākaḥ papraccha munipuṅgavam 12
ahō vanam-idaṃ dur-gaṃ jhillikāgaṇanāditam
bhāiravāi-śśapadaīḥ pūr-ṇaṃ śakuntāir-dār uṇārutāiḥ 13
nānāprakāirāi-śśakunāir-vāśyadbhir-bhāiravasvanāiḥ
siṃha-v-yāghra-varāhāiścha vāraṇāiśchōpaśōbh i tam 14
dhavāśvakar-ṇakakub-hāir-bilvatindukapāṭalāiḥ
saṅkīr-ṇaṃ badarībh i ś-cha kinnvētad-dār uṇaṃ vanam 15
tam-uvāca mahātējā viśvāmitrō mahāmuniḥ
śrūyatāṃ vatsa kākutst-ha! yasyāitad-dār uṇaṃ vanam 16
ētāu janapadāu sp-hītāu pūr-vamāstāṃ narōttama
maladāścha karūśāścha dēvanir-māṇanir-m i tāu 17
purā vṛt-ravad-hē rāma! malēna samab-h i p l u tam
kṣud-hā chāiva sahasrākṣaṃ brahmahat-yā samāv i śat 18
tam-indraṃ snāpa-yan dēvā r̥ṣayaścha tapōd-hanāḥ
kalaśāis-snāpa-yāmāsur-malaṃ chās-ya pramōchayan 19
i-ha b-hūm-yāṃ malaṃ dattvā dattvā kārūśam-ēva cha
śarīrajaṃ mahēndrasya tatō har-ṣaṃ prapēd i rē 20
nir-malō n i ṣkarūśaścha śuch i r i n-drō yadāb-havat
dadāu dēśasya suprītō varaṃ prab-hur-anuttamam 21
imāu janapadāu sp-hītāu k-h-yāt iṃ lōkē gam i ṣ-yataḥ
maladāścha karūśāścha mamāṅgamalad-hār iṇāu 22
sād-hu sād-h-v i t i taṃ dēvāḥ pākaśāsanam-ab-r u van
dēśasya pūjāṃ tāṃ dṛṣṭvā kr̥tāṃ śak-rēṇa d-hīmatā 23
ētāu janapadāu sp-hītāu dīr-g-hakālam-ar i ndama
maladāścha karūśāścha mud i tāu d-hanad-hānyataḥ 24
kasyach i tt-vat-ha kālasya yakṣī vāi kāmarūp iṇī
balaṃ nāgasahasrasya d-hārayantī tadā h-y ab-hūt 25
tāṭakā nāma b-had-raṃ tē b-hāṛyā sundasya d-hīmataḥ
mārīchō rākṣasaḥ put-rō yas-yāś-śak-raparāk-ramaḥ 26
vṛt-tabāh ur-mahāvīryō v i pulāsya tan ur-ma-haann
rākṣasō b-hāiravākārō n i t-yaṃ t rāsa-yatē prajāḥ 27
imāu janapadāu n i t-yaṃ v i nāśa-yat i rāghava
maladāñ-cha karūśāñ-cha tāṭakā d uṣṭachar iṇī 28
sēyaṃ panthānam-āvṛt-ya vasat-yad-hyar-d-ha-yōjanē
ata ēva na gantav-yaṃ tāṭakāyā vanaṃ yataḥ 29
svabāhubalam-āśr i t-ya jahīmāṃ d uṣṭachar iṇīm
mann i yōgād-imaṃ dēśaṃ kuru n i ṣkaṇṭakaṃ punaḥ 30
na h i kaśch i d-imaṃ dēśaṃ śaknōt-yāgant u-mīdṛśam
yakṣ iṇ-yā ghōra-yā rāma utsād i tam-asah-ya-yā 31
ētattē saṛvam-āk-h-yātaṃ yathāitad-dār uṇaṃ vanam
yakṣ-yā chōtsād i taṃ saṛvam-ad-yāp i na n i var-tatē 32
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē caturviṃśatisargaḥ