శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
త్రయోవింశ సర్గము
ప్రభాతాయాం తు శర్వర్యాం విశ్వామిత్రో మహాముని: అభ్యభాషత కాకుత్స్థౌ శయానౌ పర్ణసంస్తరే 1
కౌసల్యా సుప్రజా రామ! పూర్వా సన్ధ్యా ప్రవర్తతే
ఉత్తిష్ఠ నరశార్దూల! కర్తవ్యం దైవమాహ్నికమ్ 2
తస్యర్షే: పరమోదారం వచశ్శ్రుత్వా నృపాత్మజౌ స్నాత్వా కృతోదకౌ వీరౌ జేపతు: పరమం జపమ్ 3
కృతాహ్నికౌ మహావీర్యౌ విశ్వామిత్రం తపోధనమ్
అభివాద్యాభిసంహృష్టౌ గమనాయాభితస్థతు: 4
తౌ ప్రయాతౌ మహావీర్యౌ దివ్యాం త్రిపథగాం నదీమ్
దదృశాతే తతస్తత్ర సరయ్వాస్సఙ్గమే శుభే 5
తత్రాశ్రమపదం పుణ్యమృషీణామగ్య్రతేజసామ్ బహువర్షసహస్రాణి తప్యతాం పరమం తప: 6
తం దృష్ట్వా పరమప్రీతౌ రాఘవౌ పుణ్యమాశ్రమమ్
ఊచతుస్తం మహాత్మానం విశ్వామిత్రమిదం వచ: 7
కస్యాయమాశ్రమ: పుణ్య: కోన్వస్మిన్వసతే పుమాన్
భగవన్! శ్రోతుమిచ్ఛావ: పరం కౌతూహలం హి నౌ 8
తయోస్తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య మునిపుఙ్గవ: అబ్రవీచ్ఛ్రూయతాం రామ! యస్యాయం పూర్వ ఆశ్రమ: 9
కన్దర్పో మూర్తిమానాసీత్కామ ఇత్యుచ్యతే బుధై:
తపస్యన్తమిహ స్థాణుం నియమేన సమాహితమ్ 10
కృతోద్వాహం తు దేవేశం గచ్ఛన్తం సమరుద్గగణమ్
ధర్షయామాస దుర్మేధా హుఙ్కృతశ్చ మహాత్మనా 11
అవదగ్ధస్య రౌద్రేణ చక్షుషా రఘునన్దన వ్యశీర్యన్త శరీరాత్స్వాత్సర్వగాత్రాణి దుర్మతే: 12
తస్య గాత్రం హతం తత్ర నిర్దగ్థస్య మహాత్మనా అశరీర: కృత: కామ: క్రోధాద్దేవేశ్వరేణ హి 13
అనఙ్గ ఇతి విఖ్యాతస్తదాప్రభృతి రాఘవ స చాఙ్గవిషయశ్శ్రీమాన్యత్రాఙ్గం ప్రముమోచ హ 14
తస్యాయమాశ్రమ: పుణ్యస్తస్యేమే మునయ: పురా శిష్యా ధర్మపరా నిత్యం తేషాం పాపం న విద్యతే 15
ఇహాద్య రజనీం రామ! వసేమ శుభదర్శన పుణ్యయోస్సరితోర్మధ్యే శ్వస్తరిష్యామహే వయమ్ 16
అభిగచ్ఛామహే సర్వే శుచయ: పుణ్యమాశ్రమమ్
స్నాతాశ్చ కృతజప్యాశ్చ హుతహవ్యా నరోత్తమ 17
తేషాం సంవదతాం తత్ర తపోదీర్ఘేణ చక్షుషా
విజ్ఞాయ పరమప్రీతా మునయో హర్షమాగమన్ 18
అర్ఘ్యం పాద్యం తథాతిథ్యం నివేద్య కుశికాత్మజే
రామలక్ష్మణయో: పశ్చాదకుర్వన్నతిథిక్రియామ్ 19
సత్కారం సమనుప్రాప్త్య కథాభిరభిరఞ్జయన్
యథార్హమజపన్ సన్ధ్యామృషయస్తే సమాహితా: 20
తత్ర వాసిభిరానీతా మునిభిస్సువ్రతై: సహ
న్యవసన్ సుసుఖం తత్ర కామాశ్రమపదే తదా 21
కథాభిరభిరామాభిరభిరామౌ నృపాత్మజౌ
రమయామాస ధర్మాత్మా కౌశికో మునిపుఙ్గవ: 22
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రయోవింశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Trayōviṃśa Sargaḥ
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ viśvāmitrō mahāmuniḥ
abhyabhāṣata kākutstthāu śayānāu parṇasaṃstarē 1
kāusalyā suprajā rāma! pūrvā sandhyā pravartatē
uttiṣṭha naraśārdūla! kartavyaṃ dāivam-āhnikam 2
tasyarṣēḥ paramōdāraṃ vacaśśrutvā nr̥pātmajāu
snātvā kr̥tōdakāu vīrāu jēpatuḥ paramaṃ japam 3
kr̥tāhnikāu mahāvīryāu viśvāmitraṃ tapōdhanam
abhivādyābhisamhr̥ṣṭāu gamanāyābhitastthatuḥ 4
tāu prayātāu mahāvīryāu divyāṃ t-ripat-hagāṃ nadīm
dadṛśātē tatastat-ra saray-vāssuṅgamē śubhē 5
tatrāśramapadaṃ puṇyam-r̥ṣīṇām-ag-ryatējasām
bahuvarṣasahasrāṇ i tap-yatāṃ paramaṃ tapaḥ 6
taṃ dṛṣṭvā paramaprītāu rāghavāu puṇyamāśramam
ūchatustaṃ mahātmānaṃ viśvāmitram-idaṃ vachaḥ 7
kasyāyamāśramaḥ puṇyaḥ kōnvasm in-vasatē pumān
bhagavan! śrōtum-icchāvaḥ paraṃ kāutūhalaṃ h i nāu 8
tayōstat-vachanaṃ śrutvā prahas-ya munipuṅgavaḥ
abravīc-chrūyatāṃ rāma! yasyāyaṃ pūr-va āśramaḥ 9
kandar-pō mūr-timānāsīd-kāma it-yuch-yatē bud-d-hāiḥ
tapas-yantam-i ha st-hāṇuṃ n i yamēna samāh i tam 10
kr̥tōdvāhaṃ tu dēvēśaṃ gac-chantam samarudgaṇam
dhar-ṣa-yāmāsa dur-mēd-hā huf̃kr̥tash-cha mahātmanā 11
avadag-d-hasya rāud-rēṇa chakṣuṣā raghuna-ndana
v-yaśīr-yanta śarīrātsvāt-saṛva-gāt rāṇ i dur-matēḥ 12
tasya gāt-raṃ hataṃ tat-ra n i r-dag-t-hasya mahātmanā
aśarīraḥ kr̥taḥ kāmaḥ krōd-hād-dēvēśvarēṇa h i 13
anaṅga i t i v i k-h-yātastadāprab-hṛt i rāghava
sa chāṅgav i ṣayaś-śrīmānyat-rāṅgaṃ pramumōcha ha 14
tasyāyamāśramaḥ puṇyastas-yēmē munayaḥ purā
ś i ṣ-yā dhar-maparā n i t-yaṃ tēṣāṃ pāpaṃ na v i d-yatē 15
ihād-ya rajanīṃ rāma! vasēma śub-hadar-śana
puṇ-ya-yōs-sar i tōr-mad-h-yē śvastar i ṣ-yāma-hē vayam 16
ab-h i gach-chāma-hē saṛvē śuchayaḥ puṇ-yamāśramam
snātāś-cha kr̥tajap-yāś-cha hutahav-yā narōttama 17
tēṣāṃ saṃvadatāṃ tat-ra tapōdīr-ghēṇa chakṣuṣā
v i jñāya paramaprītā munayō har-ṣamāgaman 18
ar-g-hyaṃ pādaṃ tatthāt i t-h-yaṃ n i vēd-ya kuś i kātma-yē
rāmalakṣmaṇayōḥ paśchād-akur-vanna-t i t-h i k-r i-yām 19
satkāraṃ samanuprāp-ya kat-hābh i r-ab-h i raf̃jayan
yathār-ham-ajapan sand-h-yām-r̥ṣayas-tē samāh i tāḥ 20
tat-ra vās i b-h i r-ānītā mun i b-h i s-suvratāiḥ sa-ha
n-yavasan susuk-haṃ tat-ra kāmāśramapadē tadā 21
kat-hābh i r-ab-h i rāmāb-h i r-ab-h i rāmāu nr̥pātmajāu
rama-yāmāsa dhar-mātmā kāuś i kō munipuṅgavaḥ 22
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē trayōviṃśasargaḥ