శ్రీమద్రామాయణము - బాలకాండ
ఏకాదశ సర్గము
భూయ ఏవ హి రాజేన్ద్ర! శృణు మే వచనం హితమ్. యథా స దేవప్రవర: కథాయామేవమబ్రవీత్ 1
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతో భవిష్యతి సుధార్మిక:. రాజా దశరథో నామ్నా శ్రీమాన్సత్యప్రతిశ్రవ: 2
అఙ్గరాజేన సఖ్యం చ తస్య రాజ్ఞో భవిష్యతి. కన్యా చాస్య మహాభాగా శాన్తా నామ భవిష్యతి 3
పుత్రస్తు సోఙ్గరాజస్య రోమపాద ఇతి శ్రుత:. తం స రాజా దశరథో గమిష్యతి మహాయశా: 4
అనపత్యోస్మి ధర్మాత్మన్! శాన్తాభర్తా మమ క్రతుమ్. ఆహరేత త్వయాజ్ఞప్తస్సన్తానార్థం కులస్య చ 5
శ్రుత్వా రాజ్ఞోథ తద్వాక్యం మనసా స విచిన్త్య చ. ప్రదాస్యతే పుత్రవన్తం శాన్తాభర్తారమాత్మవాన్ 6
ప్రతిగృహ్య చ తం విప్రం స రాజా విగతజ్వర:. ఆహరిష్యతి తం యజ్ఞం ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా 7
తం చ రాజా దశరథో యష్టుకామ: కృతాఞ్జలి:. ఋశ్యశృఙ్గం ద్విజశ్రేష్ఠం వరయిష్యతి ధర్మవిత్ 8
పుత్రాశ్చాస్య భవిష్యన్తి చత్వారోమితవిక్రమా:. వంశప్రతిష్ఠానకరాస్సర్వలోకేషు విశ్రుతా: 9
ఏవం స దేవప్రవర: పూర్వం కథితవాన్కథామ్. సనత్కుమారో భగవాన్పురా దేవయుగే ప్రభు: 10
స త్వం పురుషశార్దూల! తమానయ సుసత్కృతమ్. స్వయమేవ మహారాజ! గత్వా సబలవాహన: 11
అనుమాన్య వసిష్ఠం చ సూతవాక్యం నిశమ్య చ. సాన్త:పురస్సహామాత్య: ప్రయయౌ యత్ర స ద్విజ: 12
వనాని సరితశ్చైవ వ్యతిక్రమ్య శనైశ్శనై:. అభిచక్రామ తం దేశం యత్ర వై మునిపుఙ్గవ: 13
ఆసాద్య తం ద్విజశ్రేష్ఠం రోమపాదసమీపగమ్. ఋషిపుత్రం దదర్శాదౌ దీప్యమానమివానలమ్ 14
తతో రాజా యథాన్యాయం పూజాం చక్రే విశేషత:. సఖిత్వాత్తస్య వై రాజ్ఞ: ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా 15
రోమపాదేన చాఖ్యాతమృషిపుత్రాయ ధీమతే. సఖ్యం సమ్బన్ధకం చైవ తదా తం ప్రత్యపూజయత్ 16
ఏవం సుసత్కృతస్తేన సహోషిత్వా నరర్షభ:. సప్తాష్టదివసాన్రాజా రాజానమిదమబ్రవీత్ 17
శాన్తా తవ సుతా రాజన్! సహ భర్త్రా విశాంపతే. మదీయనగరం యాతు కార్్యం హి మహదుద్యతమ్ 18
తథేతి రాజా సంశ్రుత్య గమనం తస్య ధీమత:. ఉవాచ వచనం విప్రం గచ్ఛ త్వం సహ భార్యయా 19
ఋషిపుత్ర: ప్రతిశ్రుత్య తథేత్యాహ నృపం తదా. స నృపేణాభ్యనుజ్ఞాత: ప్రయయౌ సహ భార్యయా 20
తావన్యోన్యాఞ్జలిం కృత్వా స్నేహాత్సంశ్లిష్య చోరసా. ననన్దతుర్దశరథో రోమపాదశ్చ వీర్యవాన్ 21
తతస్సుహృదమాపృచ్ఛ్య ప్రస్థితో రఘునన్దన:. పౌరేభ్య: ప్రేషయామాస దూతాన్వై శీఘ్రగామిన: 22
క్రియతాం నగరం సర్వం క్షిప్రమేవ స్వలఙ్కృతమ్. ధూపితం సిక్తసమ్మృష్టం పతాకాభిరలఙ్కృతమ్ 23
తత: ప్రహృష్టా: పౌరాస్తే శ్రుత్వా రాజానమాగతమ్. తథా ప్రచక్రుస్తత్సర్వం రాజ్ఞా యత్ప్రేషితం తదా 24
తతస్స్వలఙ్కృతం రాజా నగరం ప్రవివేశ హ. శఙ్ఖదున్దుభినిర్ఘోషై: పురస్కృత్య ద్విజర్షభమ్ 25
తత: ప్రముదితాస్సర్వే దృష్ట్వా తం నాగరా ద్విజమ్. ప్రవేశ్యమానం సత్కృత్య నరేన్ద్రేణేన్ద్రకర్మణా 26
అన్త:పురం ప్రవేశ్యైనం పూజాం కృత్వా చ శాస్త్రత:. కృతకృత్యం తదాత్మానం మేనే తస్యోపవాహనాత్ 27
అన్త:పురస్త్రియస్సర్వాశ్శాన్తాం దృష్ట్వా తథాగతామ్. సహ భర్త్రా విశాలాక్షీం ప్రీత్యానన్దముపాగమన్ 28
పూజ్యమానా చ తాభిస్సా రాజ్ఞా చైవ విశేషత:. ఉవాస తత్ర సుఖితా కఞ్చిత్కాలం సహర్త్విజా 29
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే ఏకాదశస్సర్గ:
Bālakāṇḍam - Ekādaśa Sargaḥ
bhūya ēva hi rājēndra! śṛṇu mē vacanaṃ hitam. yathā sa dēvapravaraḥ kathāyām-ēvam-abravīt 1
ikṣvākūṇāṃ kulē jātō bhaviṣyati sudhārmikaḥ. rājā daśarathō nāmnā śrīmānsatyapratiśravaḥ 2
aṅgarājēna sakhyaṃ ca tasya rājñō bhaviṣyati. kanyā cāsya mahābhāgā śāntā nāma bhaviṣyati 3
putrastu sōṅgarājasya rōmapāda iti śrutaḥ. taṃ sa rājā daśarathō gamiṣyati mahāyaśāḥ 4
anapatyōsmi dharmātman! śāntābhartā mama kratum. āharēta tvayājñaptas-santānārtthaṃ kulasya ca 5
śrutvā rājñōtha tadvākyaṃ manasā sa vicintya ca. pradāsyatē putravantaṃ śāntābhartāramātmavān 6
pratigṛhya ca taṃ vipraṃ sa rājā vigatajvaraḥ. āhariṣyati taṃ yajñaṃ prahṛṣṭēnāntarātmanā 7
taṃ ca rājā daśarathō yaṣṭukāmaḥ kṛtāñjaliḥ. r̥ṣyaśṛṅgaṃ dvijaśrēṣṭhaṃ varayiṣyati dharmavit 8
putrāścāsya bhaviṣyanti catvārōmitavikramāḥ. vaṃśapratiṣṭhānakarās-sarvalōkēṣu viśrutāḥ 9
ēvaṃ sa dēvapravaraḥ pūrvāṃ kathitavānkathām. sanatkumārō bhagavānpurā dēvayugē prabhuḥ 10
sa tvaṃ puruṣaśārdūla! tamānaya susatkr̥tam. svayamēva mahārāja! gatvā sabalavāhanaḥ 11
anumānya vasiṣṭhaṃ ca sūtavākyaṃ niśamya ca. sāntaḥpurassahāmātyaḥ prayayāu yatra sa dvijaḥ 12
vanāni saritaścaiva vyatikramya śanāiś-śanāiḥ. abhicakrāma taṃ dēśaṃ yatra vāi munipuṅgavaḥ 13
āsādya taṃ dvijaśrēṣṭhaṃ rōmapādasamīpagam. r̥ṣiputraṃ dadarśādāu dīpyamānam-ivānalam 14
tatō rājā yathānyāyaṃ pūjāṃ cakrē viśēṣataḥ. sakhitvāttasya vāi rājñaḥ prahṛṣṭēnāntarātmanā 15
rōmapādēna cākhyātam-r̥ṣiputrāya dhīmatē. sakhyaṃ sambandhakaṃ caiva tadā taṃ pratyapūjayat 16
ēvaṃ susatkr̥tastēna sahōṣitvā nararṣabhaḥ. saptāṣṭadivasānrājā rājānam-idam-abravīt 17
śāntā tava sutā rājan! saha bhartrā viśāmpatē. madīyanagaraṃ yātu kāryaṃ hi mahad-udyatam 18
tathēti rājā saṃśrutya gamanaṃ tasya dhīmatēḥ. uvāca vacanaṃ vipraṃ gaccha tvaṃ saha bhāryayā 19
r̥ṣiputraḥ pratiśrutya tathētyāha nr̥paṃ tadā. sa nr̥pēṇābhyanujñātaḥ prayayāu saha bhāryayā 20
tāvanyōnyāñjaliṃ kṛtvā snēhātsaṃśliṣya cōrasā. nanandatur-daśarathō rōmapādaśca vīryavān 21
tatassuhr̥dam-āpṛcchya prasthitō raghunaandanaḥ. pāurēbhyaḥ prēṣayāmāsa dūtānvāi śīghragāminaḥ 22
kriyatāṃ nagaraṃ sarvaṃ kṣipram-ēva svalaṅkr̥tam. dhūpitaṃ siktasammṛṣṭaṃ patākābhir-alaṅkr̥tam 23
tataḥ prahṛṣṭāḥ pāurāstē śrutvā rājānamāgatam. tathā pracakrustat-sarvaṃ rājñā yat-prēṣitaṃ tadā 24
tata-ssvalaṅkr̥taṃ rājā nagaraṃ pravivēśa ha. śaṅkhadundubh i niṛghōṣāiḥ puraskṛtya dvijaṛṣabham 25
tataḥ pramuditāssarvē dṛṣṭvā taṃ nāgarā dvijam. pravēśyamānaṃ satkr̥tya narēndrēṇēndrakarmaṇā 26
antaḥpuraṃ pravēśyāinaṃ pūjāṃ kṛtvā ca śāstrataḥ. kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ mēnē tasyōpavāhanāt 27
antaḥpurastriyas-saṛvā-śśāntāṃ dṛṣṭvā tathāgatām. saha bhartrā viśālākṣīṃ prītyānandam-upāgaman 28
pūjyamānā ca tābhissā rājñā cāiva viśēṣataḥ. uvāsa tatra sukh i tā kaf̃cit-kālaṃ sahārtvijā 29
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ēkādaśasargaḥ