శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
చతుర్నవతితమ సర్గము
దీర్ఘకాలోషిత స్తస్మిన్గిరౌ గిరివనప్రియః |
వైదేహ్యాః ప్రియమాకాఙ్క్షన్స్వం చ చిత్తం విలోభయన్ || ౧
అథ దాశరథిశ్చిత్రం చిత్రకూటమదర్శయత్ |
భార్యామమరసఙ్కాశ శ్శచీమివ పురన్దరః || ౨
న రాజ్యాద్భ్రంశనం భద్రే న సుహృద్భిర్వినాభవః |
మనో మే బాధతే దృష్ట్వా రమణీయమిమం గిరిమ్ || ౩
పశ్యేమమచలం భద్రే నానాద్విజగణాయుతమ్ |
శిఖరైః ఖమివోద్విద్ధైర్ధాతుమద్భిర్విభూషితమ్ || ౪
కేచిద్రజతసఙ్కాశాః కేచిత్క్షతజసంనిభాః |
పీతమాఞ్జిష్టవర్ణాశ్చ కేచిన్మణివరప్రభాః || ౫
పుష్యార్కకేతకాభాశ్చ కేచిజ్జ్యోతీరసప్రభాః |
విరాజన్తేచలేన్ద్రస్య దేశా ధాతువిభూషితాః || ౬
నానామృగగణద్వీపితరర్క్ష్వృక్షగణైర్వుతః |
అదుష్టైర్భాత్యయం శైలో బహుపక్షిసమాయుతః || ౭
ఆమ్రజమ్బ్వసనైర్లోధ్రైః ప్రియాలైః పనసైర్ధవైః |
అఙ్కోలైర్భవ్యతినిశైర్బిల్వతిన్దుక వేణుభిః || ౮
కాశ్మర్యరిష్టవరుణైర్మధూకైస్తిలకైస్తథా |
బదర్యామలకైర్నీపైర్వేత్రధన్వనబీజకైః || ౯
పుష్పవద్భిః ఫలోపేతైశ్ఛాయావద్భిర్మనోరమైః |
ఏవమాదిభిరాకీర్ణః శ్రియం పుష్యత్యయం గిరిః || ౧౦
శైలప్రస్థేషు రమ్యేషు పశ్యేమాన్ రోమహర్షణాన్ |
కిన్నరాన్ ద్వన్ద్వశో భద్రే రమమాణాన్మనస్వినః || ౧౧
శాఖావసక్తాన్ ఖడ్గాంశ్చ ప్రవరాణ్యమ్బరాణి చ |
పశ్య విద్యాధరస్త్రీణాం క్రీడోద్ధేశాన్మనోరమాన్ || ౧౨
జలప్రపాతైరుద్భేదైర్నిష్యన్దైశ్చ క్వచిత్క్వచిత్ |
స్రవద్భిర్భాత్యయం శైల స్స్రవన్మద ఇవ ద్విపః || ౧౩
గుహాసమీరణో గన్ధాన్నానాపుష్పభవాన్వహన్ |
ఘ్రాణతర్పణమభ్యేత్య కం నరం న ప్రహర్షయేత్ || ౧౪
యదీహ శరదోనేకాస్త్వయా సార్ధమనిన్దితే |
లక్ష్మణేన చ వత్స్యామి న మాం శోకః ప్రధక్ష్యతి || ౧౫
బహుపుష్పఫలే రమ్యే నానాద్విజగణాయుతే |
విచిత్రశిఖరే హ్యస్మిన్రతవానస్మి భామిని! || ౧౬
అనేన వనవాసేన మయా ప్రాప్తం ఫలద్వయమ్ |
పితుశ్చానృణతా ధర్మే భరతస్య ప్రియం తథా || ౧౭
వైదేహి రమసే కచ్చిచ్చిత్రకూటే మయా సహ |
పశ్యన్తీ వివిధాన్భావాన్మనోవాక్కాయసమ్మతాన్ || ౧౮
ఇదమేవామృతం ప్రాహూ రాజ్ఞి రాజర్షయః పరే |
వనవాసం భవార్థాయ ప్రేత్య మే ప్రపితామహాః || ౧౯
శిలా శ్శైలస్య శోభన్తే విశాలా శ్శతశోభితః |
బహులా బహులైర్వర్ణైర్నీలపీతసితారుణైః || ౨౦
నిశిభాన్త్యచలేన్ద్రస్య హుతాశనశిఖా ఇవ |
ఓషధ్యః స్వప్రభాలక్ష్మ్యా భ్రాజమానా స్సహస్రశః || ౨౧
కేచిత్ క్షయనిభా దేశాః కేచిదుద్యానసన్నిభాః |
కేచిదేకశిలా భాన్తి పర్వతస్యాస్య భామిని || ౨౨
భిత్త్వేవ వసుధాం భాతి చిత్రకూటస్సముత్థితః |
చిత్రకూటస్య కూటోసౌ దృశ్యతే సర్వత శ్శుభః || ౨౩
కుష్ఠస్థగరపున్నాగ భూర్జపత్రోత్తరచ్ఛదాన్ |
కామినాం స్వాస్తరాన్పశ్య కుశేశయదలాయుతాన్ || ౨౪
మృదితాశ్చాపవిద్ధాశ్చ దృశ్యన్తే కమలస్రజః |
కామిభిర్వనితే పశ్య ఫలాని వివిధాని చ || ౨౫
వస్వౌకసారాం నలినీమత్యేతీవోత్తరాన్కురూన్ |
పర్వతశ్చిత్రకూటోసౌ బహుమూలఫలోదకః || ౨౬
ఇమం తు కాలం వనితే విజహ్రివాంస్త్వయా చ సీతే సహ లక్ష్మణేన చ |
రతిం ప్రపత్స్యే కులధర్మవర్ధనీం సతాం పథి స్వైర్నియమైః పరైః స్థితః || ౨౭
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే చతుర్నవతితమస్సర్గః