శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
త్ర్యశీతితమ సర్గము
తత స్సముత్థితః కాల్యమాస్థాయ స్యన్దనోత్తమమ్ |
ప్రయయౌ భరతశ్శీఘ్రం రామదర్శనకాఙ్క్షయా || ౧
అగ్రతః ప్రయయుస్తస్య సర్వే మన్త్రిపురోధసః |
అధిరుహ్య హయైర్యుక్తాన్రథాన్సూర్యరథోపమాన్ || ౨
నవనాగసహస్రాణి కల్పితాని యథావిధి |
అన్వయుర్భరతం యాన్తమిక్ష్వాకుకులనన్దనమ్ || ౩
షష్టీ రథసహస్రాణి ధన్వినో వివిధాయుధాః |
అన్వయుర్భరతం యాన్తం రాజపుత్రం యశస్వినమ్ || ౪
శతం సహస్రాణ్యశ్వానాం సమారూఢాని రాఘవమ్ |
అన్వయుర్భరతం యాన్తం సత్యసన్ధం జితేన్ద్రియమ్ || ౫
కైకేయీ చ సుమిత్రా చ కౌసల్యా చ యశస్వినీ |
రామానయనసంహృష్టా యయుర్యానేన భాస్వతా || ౬
ప్రయాతాశ్చార్యసఙ్ఘాతా రామం ద్రష్టుం సలక్ష్మణమ్ |
తస్యైవ చ కథాశ్చిత్రాః కుర్వాణా హృష్టమానసాః || ౭
మేఘశ్యామం మహాబాహుం స్థిరసత్త్వం దృఢవ్రతమ్ |
కదా ద్రక్ష్యామహే రామం జగత శ్శోకనాశనమ్ || ౮
దృష్ట ఏవ హి న శ్శోకమపనేష్యతి రాఘవః |
తమ స్సర్వస్య లోకస్య సముద్యన్నివ భాస్కరః || ౯
ఇత్యేవం కథయన్తస్తే సమ్ప్రహృష్టాః కథా శ్శుభాః |
పరిష్వజానాశ్చాన్యోన్యం యయుర్నాగరికా జనాః || ౧౦
యే చ తత్రాపరే సర్వే సమ్మతా యే చ నైగమాః |
రామం ప్రతి యయుర్హృష్టా స్సర్వాః ప్రకృతయస్తథా || ౧౧
మణికారాశ్చ యే కేచిత్కుమ్భకారాశ్చ శోభనాః |
సూత్రకర్మకృతశ్చైవ యే చ శస్త్రోపజీవినః || ౧౨
మయూరకాః క్రాకచికా రోచకా వేధకాస్తథా |
దన్తకారా స్సుధాకారా స్తథా గన్ధోపజీవినః || ౧౩
సువర్ణకారాః ప్రఖ్యాతాస్తథా కమ్బలధావకాః |
స్నాపకోష్ణోదకా వైద్యాధూపకాశ్శౌణ్డికాస్తథా || ౧౪
రజకాస్తున్నవాయాశ్చ గ్రామఘోషమహత్తరాః |
శైలూషాశ్చ సహ స్త్రీభిర్యయుః కైవర్తకాస్తథా || ౧౫
సమాహితా వేదవిదో బ్రాహ్మణా వృత్తసమ్మతాః |
గోరథైర్భరతం యాన్తమనుజగ్ము స్సహస్రశః || ౧౬
సువేషా శ్శుద్ధవసనాస్తామ్రమృష్టానులేపనాః |
సర్వే తే వివిధైర్యానై శ్శనైర్భరతమన్వయుః || ౧౭
ప్రహృష్టముదితా సేనా సాన్వయాత్కైకయీసుతమ్ |
భ్రాతురానయనే యాన్తం భరతం భ్రాతృవత్సలమ్ || ౧౮
తే గత్వా దూరమధ్వానం రథయానాశ్వకుఞ్జరైః |
సమాసేదుస్తతో గఙ్గాం శృఙ్గీబేరపురం ప్రతి || ౧౯
యత్ర రామసఖో వీరో గుహో జ్ఞాతిగణైర్వృతః |
నివసత్యప్రమాదేన దేశం తం పరిపాలయన్ || ౨౦
ఉపేత్య తీరం గఙ్గాయాశ్చక్రవాకైరలఙ్కృతమ్ |
వ్యవాతిష్ఠత సా సేనా భరతస్యానుయాయినీ || ౨౧
నిరీక్ష్యానుగతాం సేనాం తాం చ గఙ్గాం శివోదకామ్ |
భరతస్సచివాన్సర్వానబ్రవీద్వాక్యకోవిదః || ౨౨
నివేశయత మే సైన్యమభిప్రాయేణ సర్వతః |
విశ్రాన్తాః ప్రతరిష్యామశ్శ్వ ఇదానీమిమాం నదీమ్ || ౨౩
దాతుం చ తావదిచ్ఛామి స్వర్గతస్య మహీపతేః |
ఔర్ధ్వదేహనిమిత్తార్థమవతీర్యోదకం నదీమ్ || ౨౪
తస్యైవం బ్రువతోమాత్యాస్తథేత్యుక్త్వా సమాహితాః |
న్యవేశయంస్తాం ఛన్దేన స్వేన స్వేన పృథక్పృథక్ || ౨౫
నివేశ్య గఙ్గామను తాం మహానదీం చమూం విధానైః పరిబర్హశోభినీమ్ |
ఉవాస రామస్య తదా మహాత్మనో విచిన్తయానో భరతో నివర్తనమ్ || ౨౬
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే త్ర్యశీతితమస్సర్గః