శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
ఏకోనాశీతితమ సర్గము
తతః ప్రభాతసమయే దివసేథ చతుర్దశే |
సమేత్య రాజకర్తారో భరతం వాక్యమబ్రువన్ || ౧
గతో దశరథస్స్వర్గం యో నో గురుతరో గురుః |
రామం ప్రవ్రాజ్య వై జ్యేష్ఠం లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ || ౨
త్వమద్య భవ నో రాజా రాజపుత్ర! మహాయశః |
సఙ్గత్యా నాపరాధ్నోతి రాజ్యమేతదనాయకమ్ || ౩
అభిషేచనికం సర్వమిదమాదాయ రాఘవ! |
ప్రతీక్షతే త్వాం స్వజనశ్శ్రేణయశ్చ నృపాత్మజ || ౪
రాజ్యం గృహాణ భరత! పితృపైతామహం ధ్రువమ్ |
అభిషేచయ చాత్మానం పాహి చాస్మాన్నరర్షభ! || ౫
అభిషేచనికం భాణ్డం కృత్వా సర్వం ప్రదక్షిణమ్ |
భరతస్తం జనం సర్వం ప్రత్యువాచ ధృతవ్రతః || ౬
జ్యేష్ఠస్య రాజతా నిత్యముచితా హి కులస్య నః |
నైవం భవన్తో మాం వక్తుమర్హన్తి కుశలా జనాః || ౭
రామః పూర్వో హి నో భ్రాతా భవిష్యతి మహీపతిః |
అహం త్వరణ్యే వత్స్యామి వర్షాణి నవ పఞ్చ చ || ౮
యుజ్యతాం మహతీ సేనా చతురఙ్గమహాబలా |
ఆనయిష్యామ్యహం జ్యేష్ఠం భ్రాతరం రాఘవం వనాత్ || ౯
అభిషేచనికం చైవ సర్వమేతదుపస్కృతమ్ |
పురస్కృత్య గమిష్యామి రామహేతోర్వనం ప్రతి || ౧౦
తత్రైవం తం నరవ్యాఘ్రమభిషిచ్య పురస్కృతమ్ |
ఆనేష్యామి తు వై రామం హవ్యవాహమివాధ్వరాత్ || ౧౧
న సకామాం కరిష్యామి స్వామిమాం మాతృగన్ధినీమ్ |
వనే వత్స్యామ్యహం దుర్గే రామో రాజా భవిష్యతి || ౧౨
క్రియతాం శిల్పిభిః పన్థా స్సమాని విషమాణి చ |
రక్షిణశ్చానుసమ్యాన్తు పథి దుర్గవిచారకాః || ౧౩
ఏవం సమ్భాషమాణం తం రామహేతోర్నృపాత్మజమ్ |
ప్రత్యువాచ జనస్సర్వ శ్శ్రీమద్వాక్యమనుత్తమమ్ || ౧౪
ఏవం తే భాషమాణస్య పద్మా శ్రీరుపతిష్ఠతాత్ |
యస్త్వం జ్యేష్ఠే నృపసుతే పృథివీం దాతుమిచ్ఛసి || ౧౫
అనుత్తమం తద్వచనం నృపాత్మజప్రభాషితం సంశ్రవణే నిశమ్య చ |
ప్రహర్షజాస్తం ప్రతి బాష్పబిన్దవో నిపేతురార్యానననేత్రసమ్భవాః || ౧౬
ఊచుస్తే వచనమిదం నిశమ్య హృష్టా స్సామాత్యా స్సపరిషదో వియాతశోకాః |
పన్థానం నరవర! భక్తిమాన్ జనశ్చ వ్యాదిష్టస్తవ వచనాచ్చ శిల్పివర్గః || ౧౭
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే ఏకోనాశీతితమస్సర్గః
Ayōdhyākāṇḍa - Ēkōnāśītitama Sargaḥ
tataḥ prabhātasamayē divasētha chaturdaśē |
samētya rājakartārō bharataṃ vākyam-abruvan || 1
gatō daśarathas-svargaṃ yō nō gurutarō guruḥ |
rāmaṃ pravrājya vai jyēṣṭhaṃ lakṣmaṇaṃ cha mahābalam || 2
tvam-adya bhava nō rājā rājaputra! mahāyaśaḥ |
saṅgatyā nāparādhnōti rājyamētad-anāyakam || 3
abhiṣēchanikaṃ sarvam-idam-ādāya rāghava! |
pratīkṣatē tvāṃ svajana-śśrēṇayaś-cha nṛpātmaja || 4
rājyaṃ gṛhāṇa bharata! pitṛpāitāmahaṃ dhruvam |
abhiṣēchaya chātmānaṃ pāhi chāsmān-nararṣabha! || 5
abhiṣēchanikaṃ bhāṇḍaṃ kṛtvā sarvaṃ pradakṣiṇam |
bharatas-taṃ janaṃ sarvaṃ pratyuvācha dhṛtavrataḥ || 6
jyēṣṭhasya rājatā nitya-muchitā hi kulasya naḥ |
nāivaṃ bhavantō māṃ vaktu-marhanti kuśalā janāḥ || 7
rāmaḥ pūrvō hi nō bhrātā bhaviṣyati mahīpatiḥ |
ahaṃ tvaraṇyē vatsyāmi varṣāṇi nava paf̃cha cha || 8
yujyatāṃ mahatī sēnā chatur-aṅga-mahābalā |
ānayiṣyāmy-ahaṃ jyēṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāghavaṃ vanāt || 9
abhiṣēchanikaṃ chāiva sarvam-ētad-upaskṛtam |
puraskṛtya gamiṣyāmi rāmahētōr-vanaṃ prati || 10
tatrāivaṃ taṃ naravyāghram-abhiṣichya puraskṛtam |
ānēṣyāmi tu vai rāmaṃ havyavāham-ivādhvarāt || 11
na sakāmāṃ kariṣyāmi svām-imāṃ mātṛ-gandhinīm |
vanē vatsyāmy-ahaṃ durgē rāmō rājā bhaviṣyati || 12
kriyatāṃ śilpibhiḥ panthā ssamāni viṣamāṇi cha |
rakṣiṇaś-chānusamyāntu pathi durgavichārakāḥ || 13
ēvaṃ sambhāṣamāṇaṃ taṃ rāmahētōr-nṛpātmajam |
pratyuvācha janas-sarva śśrīmadvākyam-anuttamam || 14
ēvaṃ tē bhāṣamāṇasya padmā śrīr-upatiṣṭhatāt |
yastvaṃ jyēṣṭhē nṛpasutē pṛthivīṃ dātu-micchasi || 15
anuttamṃ tadvachanaṃ nṛpātmaja-prabhāṣitaṃ saṃśravaṇē niśamya cha |
praharṣajās-taṃ prati bāṣpabindavō nipētur-āryānana-nētra-sambhavāḥ || 16
ūchustē vachanam-idaṃ niśamya hṛṣṭā ssāmātyā ssapariṣadō viyātaśōkāḥ |
panthānaṃ naravara! bhaktimān janaścha vyādiṣṭas-tava vachanāch-cha śilpivargaḥ || 17
iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkōnāśītitamasargaḥ