అయోధ్యాకాండ - షష్టితమస్సర్గః Ayodhya Kanda - Sarga 60

Ayōdhyākāṇḍa - Ṣaṣṭitama Sargaḥ

tatō bhūtōpasṛṣṭēva vēpamānā punaḥ punaḥ |
dharaṇyāṃ gatasattvēva kāusalyā sūtam-abravīt || 1

naya māṃ yatra kākutsthas-sītā yatra ca lakṣmaṇaḥ |
tānvina śaṇamapyatra jīvituṃ nōtsahēhyaham || 2

nivartaya rathaṃ śīghraṃ daṇḍakānnaya mām-api |
atha tānnānu-gachāmi gamiṣyāmi yamakṣayam || 3

bāṣpavēgōpahatayā sa vācā sajjamānayā |
idamāśvāsayan-dēvīṃ sūtaḥ prāñjalir-abravīt || 4

tyaja śōkaṃ ca mōhaṃ ca sambhramaṃ dūḥkhajaṃ tathā |
vyavadhūya ca santāpaṃ vanē vatsyati rāghavaḥ || 5

lakṣmaṇaścāpi rāmasya pādāu paricaran-vanē |
ārādhayati dharmajñaḥ paralōkaṃ jitēndriyaḥ || 6

vijanē'pi vanē sītā vāsaṃ prāpya gṛhēṣviva |
visrambhaṃ labhatē bhītā rāmē sannyastamānasā || 7

nāsyā dāinyaṃ kṛtaṃ kiñcit susūkṣmam-api lakṣyatē |
ucitēva pravāsānāṃ vaidēhī pratibhāti mā || 8

nagarōpavanaṃ gatvā yathā smara-matē purā |
tathaiva ramatē sītā nirjanēṣu vanēṣvapi || 9

bālēva ramatē sītā bālacandranibhānanā |
rāmā rāmē hyadhīnātmā vijanē'pi vanē satī || 10

tadgataṃ hṛdayaṃ hyasyās-tadadhīnaṃ ca jīvitam |
ayōdhyā'pi bhavēt-tasyā rāmahīnā tadā vanam || 11

paripṛchati vaidēhī grāmāṃśca nagarāṇi ca |
ga-tiṃ dṛṣṭ vā n adēē nāṃ ca pāda pā n v i-v id hā n ap i || 12

rām am h i lakṣmaṇaṃ vā p i p r̥ṣṭ vā jānā t i jānakēē |
ayō d h-yā k rōśamā t rē t u v i-hā r am iv a saṃś r i tā || 13

id am ēva smarām-yas-yās-sa ha sā iv ōpa jal-p i tam |
kāikē-yēē saṃś r i taṃ vāk-yaṃ nē-dānēēṃ pr a t i-b hā t i mā || 14

d h van sa-y i t vā t u tad vāk-yaṃ pr amādā t paṛ-y u-pa t-s t h i tam |
h lā d anaṃ vacanaṃ sū t ō dēv-yā ma d h ura m abravēēt || 15

ad h vanā vā-y u-vē gēna sam b b h ramēṇā tapēna ca |
na v i-gacc h a t i vāidē h-yāś-cand rāṃ ś u sa d r̥ śēē prab b hā || 16

sad r̥ śaṃ śa ta pa t ras-ya pūṛṇacand rōp am ap r ab b ham |
vacan am tad vadān-yā-yā vāidē h-yā na v i-kam pa tē || 17

alak tarasa ra k tā b b hāvalak tara sa var j i tā u |
ad-yā p i caraṇā u tas-yāḥ pa d ma kōśa sam ap r ab b hā u || 18

nū p u-rōd g h uṣṭa hē lēva k hē laṃ gacc h a t i b b hā m i nēē |
idā nēē m ap i vāidē hēē ta d rāgān n-yas ta b h ūṣaṇā || 19

ga-jaṃ vā vēēkṣ-ya sin haṃ vā v-yāg h raṃ vā vanam āś r i tā |
nā hā ra-ya t i sand rā saṃ bā h ū rāmas-ya saṃś r i tā || 20

na śōc-yās-tē na cā t manas śōc-y ō nā p i janā d h i pah |
id am h i ca r i taṃ lōkē pr a t iṣṭ hā-s-ya t i śāś va tam || 21

v i-d h ū-ya śōkaṃ par i-h r̥ṣṭa mānasā ma haṛṣ i-yā tē pa t h i s u-v-yavas t h i tāḥ |
vanē r a tā van-y ap h a lāśanāḥ p i t uṛ-śu b hāṃ pr a t i-jñāṃ par i-pā la-yand i tē || 22

ta t hā'p i sū tēna s u-y u k ta vād i nā n ivār-yamāṇā s u ta śōka kaṛś i tā |
na cāiva dēvēē v i-ra rāma k ū j i tā t-pr i-yēē t i p u t rēē t i ca rāgha vēē t i ca || 23

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ṣaṣṭitamasargaḥ