అయోధ్యాకాండ - ఏకోనపఞ్చాశస్సర్గః Ayodhya Kanda - Sarga 49

Ayōdhyākāṇḍa - Ēkōnapaf̃cāśa Sargaḥ

rāmō'pi rātriśēṣēṇa tēnaiva mahadantaram |
jagāma puruṣavyāghraḥ piturājñāmanusmaran || 1

tathaiva gachatastasya vyapāyādrajanī śivā |
upāsya śivāṃ sandhyāṃ viṣayāntaṃ vyagāhata || 2

grāmān vikṛṣṭasīmāntān puṣpitāni vanāni ca |
paśyannatiyayāu śīghraṃ śanairiva hayōttamaiḥ || 3

śṛṇvan vacō manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām |
rājānaṃ dhig-daśarathaṃ kāmasya vaśamāgatam || 4

hā nr̥śaṃsādya kaikēyī pāpā pāpānubandhinī |
tīkṣṇā sambhinnamaryādā tīkṣṇakarmaṇi vartatē || 5

yā putramīdr̥śaṃ rājñaḥ pravāsayati dhārmikam |
vanavāsē mahāprājñaṃ sānukrōśaṃ jitēndriyam || 6

kathaṃ nāma mahābhāgā sītā janakanandinī |
sadā sukhēṣvabhiratā duḥkhānyanubhaviṣyati || 7

ahō! daśarathō rājā nisnēhaḥ svasutaṃ priyam |
prajānāmanaghaṃ rāmaṃ parityaktumihēcchati || 8

ētā vācō manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām |
śṛṇvannatiyayāu vīraḥ kōsalān kōsalēśvaraḥ || 9

tatō vēdaśrutiṃ nāma śivavārivahāṃ nadīm |
uttīryābhimukhaḥ prāyādagastyādhyuṣitāṃ diśam || 10

gatvā tu suciraṃ kālaṃ tataḥ śītajalāṃ nadīm |
gōmatīṃ gōyutānūpāmataratsāgaraṅgamām || 11

gōmatīṃ cāpyati-kramya rāghavaḥ śīghragāirhayāiḥ |
mayūrahamsābhirutāṃ tatāra syandikāṃ nadīm || 12

sa mahīṃ manunā rājñā dattām ikṣvāka-vē p u rā |
spēē tāṃ rāṣṭ rāvṛ tāṃ rām ō vāidē hēēm an vadarśa-ya t || 13

sū ta i t-yēva cā b b hāṣ-ya sāra t h iṃ tam ab hēēkṣṇaśah |
han sa ma t tas varah ś rēēmān uvāca p uruṣaṛṣab h ah || 14

kadā'ham p u n a rāgam-ya sar a-y vā p uṣ-p i tē vanē |
mṛga-yāṃ par-yaṭ iṣ-yām i mā t rā p i t rā ca saṅga tah || 15

nā t-yaṛ t h am ab h i-kāṅkṣām i mṛga-yāṃ sar a-yū vanē |
ra t iṛ-h-yē ṣā t u lā lōkē rājaṛṣ igaṇa sam ma tā || 16

rājaṛṣēēṇāṃ h i lōkē'sm in-ra t-yaṛ t h am mṛga-yā vanē |
kā lē k r̥ tāṃ tāṃ man u-jāiṛ-d h an v inām ab h i-kāṅkṣ i tām || 17

sa tam ad h vānam āikṣ vākas-sū taṃ mad h ura-yā g i rā |
taṃ tam aṛ t h am ab h i-p rē t-ya-ya-yā u vāk-y am u dēēra-yan || 18

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkōnapaf̃cāśasargaḥ