Ayodhya Kanda - Sarga 43 | అయోధ్యాకాండ - త్రిచత్వారింశస్సర్గః
Back to Stotras తిరిగి వెళ్ళండి

అయోధ్యాకాండ - త్రిచత్వారింశస్సర్గః Ayodhya Kanda - Sarga 43

శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ

త్రిచత్వారింశ సర్గము

తతః సమీక్ష్య శయనే సన్నం శోకేన పార్థివమ్ |
కౌశల్యా పుత్రశోకార్తా తమువాచ మహీపతిమ్ || ౧

రాఘవే నరశార్దూలే విషముప్త్వాహిజిహ్మగా |
విచరిష్యతి కైకేయీ నిర్ముక్తేవ హి పన్నగీ || ౨

వివాస్య రామం సుభగా లబ్ధకామా సమాహితా |
త్రాసయిష్యతి మాం భూయో దుష్టాహిరివ వేశ్మని || ౩

అథ స్మ నగరే రామశ్చరన్ భైక్షం గృహే వసేత్ |
కామకారో వరం దాతుమపి దాసం మమాత్మజమ్ || ౪

పాతయిత్వా తు కైకేయ్యా రామం స్థానాద్యథేష్టతః |
ప్రదిష్టో రక్షసాం భాగః పర్వణీవాహితాగ్నినా || ౫

గజరాజగతిర్వీరో మహాబాహుర్ధనుర్ధరః |
వనమావిశతే నూనం సభార్య స్సహ లక్ష్మణః || ౬

వనే త్వదృష్టదుఃఖానాం కేకయ్యానుమతే త్వయా |
త్యక్తానాం వనవాసాయ కాన్వవస్థా భవిష్యతి || ౭

తే రత్నహీనాస్తరుణాః ఫలకాలే వివాసితాః |
కథం వత్స్యన్తి కృపణాః ఫలమూలైః కృతాశనాః || ౮

అపీదానీం స కాలస్స్యాన్మమ శోకక్షయ శ్శివః |
సభార్యం యత్సహ భ్రాత్రా పశ్యేయమిహ రాఘవమ్ || ౯

శ్రృత్వైవోపస్థితౌ వీరౌ కదాయోధ్యా భవిష్యతి |
యశస్వినీ హృష్టజనా సూచ్ఛ్రితధ్వజమాలినీ || ౧౦

కదా ప్రేక్ష్య నరవ్యాఘ్రావరణ్యాత్పునరాగతౌ |
నన్దిష్యతి పురీ హృష్టా సముద్ర ఇవ పర్వణి || ౧౧

కదాయోధ్యాం మహాబాహుః పురీం వీరః ప్రవేక్ష్యతి |
పురస్కృత్య రథే సీతాం వృషభో గోవధూమివ || ౧౨

కదా ప్రాణిసహస్రాణి రాజమార్గే మమాత్మజౌ |
లాజైరవకిరిష్యన్తి ప్రవిశన్తావరిన్దమౌ || ౧౩

ప్రవిశన్తౌ కదాయోధ్యాం ద్రక్ష్యామి శుభకుణ్డలౌ |
ఉదగ్రాయుధనిస్త్రింశౌ సశ్రృఙ్గావివ పర్వతౌ || ౧౪

కదాసుమనసః కన్యాద్విజాతీనాం ఫలాని చ |
ప్రదిశన్తః పురీం హృష్టాః కరిష్యన్తి ప్రదక్షిణమ్ || ౧౫

కదా పరిణతో బుద్ధ్యా వయసా చామరప్రభః |
అభ్యుపైష్యతి ధర్మజ్ఞస్త్రివర్ష ఇవ మాం లలన్ || ౧౬

నిస్సంశయం మయా మన్యే పురా వీర! కదర్యయా |
పాతుకామేషు వత్సేషు మాతృాం శాతితాస్స్తనాః || ౧౭

సాహం గౌరివ సింహేన వివత్సా వత్సలా కృతా |
కైకేయ్యా పురుషవ్యాఘ్ర! బాలవత్సేవ గౌర్బలాత్ || ౧౮

న హి తావద్గుణైర్జుష్టం సర్వశాస్త్రవిశారదమ్ |
ఏకపుత్రా వినా పుత్రమహం జీవితుముత్సహే || ౧౯

న హి మే జీవితే కిఞ్చిత్సామర్థ్యమిహ కల్ప్యతే |
అపశ్యన్త్యాః ప్రియం పుత్రం మహాబాహుం మహాబలమ్ || ౨౦

అయం హి మాం దీపయతే సముత్థితః |
తనూజశోకప్రభవో హుతాశనః |
మహీమిమాం రశ్మిభిరుద్ధతప్రభః |
యథా నిదాఘే భగవాన్ దివాకరః || ౨౧

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే త్రిచత్వారింశస్సర్గః

Ayōdhyākāṇḍa - Tricatvāriṃśa Sargaḥ

tataḥ samīkṣya śayanē sannaṃ śōkēna pārthivam |
kāusalyā putraśōkārtā tamuvāca mahīpatim || 1

rāghavē naraśārdūlē viṣamuptvāhijihmagā |
vicariṣyati kāikēyī nirmuktēva hi pannagī || 2

vivāsya rāmaṃ subhagā labdhakāmā samāhitā |
trāsayiṣyati māṃ bhūyō duṣṭāhiriva vēśmani || 3

atha sma nagarē rāmaś-caran bhāikṣaṃ gr̥hē vasēt |
kāmakārō varaṃ dātumap i dāsaṃ mamā t majam || 4

pāta y i t vā t u kāikē-y-yā rām am st hānād-ya t hēṣṭa tah |
prad iṣṭ ō rakṣasāṃ b b hāgah paṛvaṇēēvā h i tāgn i nā || 5

gajarāja ga t iṛ-vēē r ō mahābā h uṛ-d h an uṛ d h arah |
vanam āv iśatē nūnaṃ sab b hāṛ-yas-sa ha lakṣmaṇah || 6

vanē t vadṛṣṭa d uḥ k hānāṃ kēka-y-yān u-ma tē t va-yā |
t-yak tānāṃ vanavā sā-ya kānv avas t hā b h av iṣ-ya t i || 7

tē ra t na hēē nās-taruṇāḥ p h a lakā lē v i-vā s i tāḥ |
ka t h am va t-s-yan t i k r̥ paṇāḥ p h a lam ū lā iḥ k r̥ tāśanāḥ || 8

apēē dānēēṃ sa kā las-s-yān mama śōkakṣa-ya ś-ś i vah |
sab b hāṛ-yaṃ ya t-sa ha b h rā t rā paś-yē-yam i h a rāghavam || 9

ś r̥ t vāi vōpas t h i tā u vēē rā u kadā-yō d h-yā b h av iṣ-ya t i |
yaśas v i nēē hṛṣṭa janā sūcc h r i tad h va jamā l i nēē || 10

kadā p rēēkṣ-ya narav-yāg h rā v-araṇ-yā t-p u na rāga tā u |
nand iṣ-ya t i p u rēē hṛṣṭā samudra iv a paṛvaṇ i || 11

kadā-yō d h-yāṃ mahābā h uḥ p u rēēṃ vēē rah pravēkṣ-ya t i |
p uras-k r̥ t-ya ra t hē sēē tāṃ vṛṣab h ō gōvad h ū m iv a || 12

kadā p rāṇ i sa ha s rāṇ i rājamāṛgē mamā t ma jā u |
lā jā i r-avak i r iṣ-yan t i prav iśandāv a r ind amā u || 13

prav iśandā u kadā-yō d h-yāṃ drakṣ-yām i śu b h a k uṇḍa lā u |
udag rā-y u d h an is t r i nśā u saś r̥ṅgā v iv a parva tā u || 14

kadās u-manas ah kan-yād v i-jā tēē nām p h a lā n i ca |
prad iśand ah p u rēēṃ hṛṣṭāḥ kar iṣ-yan t i prada kṣ iṇ am || 15

kadā par iṇa t ō b u d d h-yā va-y asā cāmar ap r ab h ah |
ab h-y upā iṣ-ya t i d h aṛma jñas-t r iv aṛṣa iv a māṃ la lan || 16

n is-san śayaṃ ma-yā man-yē p u rā vēēra! kadar-ya-yā |
pā t u kāmēṣ u va t-sēṣ u mā tṝṇāṃ śā t i tās s tanāḥ || 17

sā'haṃ gā u r iv a sin hēna v ivat sā va t sa lā k r̥ tā |
kāikē-y-yā p uruṣav-yāg h r a! bā lava t sēva gā uṛ-ba lā t || 18

na h i tāvad g uṇāi r-j uṣṭaṃ saṛva śās t r av i-śā rad am |
ēkap u t rā v i-nā p u t ram ahaṃ jēēv i t u m u t sa hē || 19

na h i mē jēēv i tē kiñc i t-sāmaṛ t h-yam i h a kal-p-ya tē |
apaś-yand-yāḥ pr i-yaṃ p u t raṃ mahābā h uṃ mahāba lam || 20

a-yaṃ h i māṃ dēēpa-ya tē sam u t-t h i tah
ta nū ja śōka p r ab h av ō h u tāśanah |
ma hēēm i mām raś m i b h i r-u d d h a ta pr ab h ah
ya t hā n idā g hē b h agavān d ivākarah || 21

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē tricatvāriṃśasargaḥ