అయోధ్యాకాండ - అష్టత్రింశస్సర్గః Ayodhya Kanda - Sarga 38

Ayōdhyākāṇḍa - Aṣṭatriṃśa Sargaḥ

tasyāṃ cēraṃ vasānāyāṃ nāthavatyāmanāthavat |
pracukrōśa janassarvō dhiktvāṃ daśarathaṃ tviti || 1

tēna tatra praṇādēna duḥkhitassa mahīpatiḥ |
cicchēda jīvitē śraddhāṃ dharmē yaśasi cātmanaḥ || 2

sa niḥśvasyoṣṇamaikṣvāka stāṃ bharyāmidama b h r avīt |
kaikēyi kuśacēērē̄ṇa na sēētā gantumarhati || 3

sukumārī ca bālā ca satataṃ ca sukhōcitā |
nēyaṃ vanasya yōgyēti satyamāha gururmama || 4

iyaṃ hi kasyāpakarōti kiñci -
ttapasvinī rājavarasya kanyā |
yā cēramāsādya janasya madhyē
sthitā visaññāśramaṇīva kācit || 5

cērāṇyapāsyājjanakasya kanyā
nēyaṃ pratijñā mama dattapūrvā |
yathāsukhaṃ gacchatu rājaput r ī
vanaṃ samag r ā saha sarvaratnaiḥ || 6

ajīvanārhēṇa mayā nr̥śaṃsā
kr̥tā pratijñā niyamēna tāvat |
tavayā hi bālyāt pratipannamētat
tanmāṃ dahēdvēṇumivātmapuṣpam || 7

rāmēṇa yadi tē pāpē! kiñcit-kr̥tamaśō bhanam |
apakāraḥ ka iha tē vaidēhyā darśitō'dhamē! || 8

mr̥gīvō t p h u llanayanā mṛd u-śēē lā tapasvēēnēē |
apakāram kam iha tē karō t i janakā tmajā || 9

nan u paṛ-yāp ta m ē ta t-tē pāpē rāmav i-vāsanam |
kim ē b h iḥ k r̥ paṇāiṛ-b h ū-yah pā takāi r-ap i tē k r̥ t āiḥ || 10

pra t i-jñā taṃ ma-yā tāva t t va-yōk taṃ dēv i! ś r̥ṇva tā |
rāmam yad ab h iṣēkā-ya t vam i hāga tam abravēēḥ || 11

ta t t vē ta t-sama t i-k r am-ya n i-ra-yaṃ gantu m icchas i |
māi t h i lēēm ap i-yā h i t vam ēēkṣasē cēēravās i nēēm || 12

itēēva rājā v i-lapan mahā t mā
śōkas-ya nān taṃ sa dadarśa kiñci t |
b b hṛśā t ura t vācca papa tā b h ūmā u
tē nāiva p u t r av-yasanēna magnah || 13

ēvaṃ br u vantaṃ p i taraṃ rāmas sam p ras t h i t ō vanam |
avāk-ś i ras am āsēēnam idaṃ vacana m abravēēt || 14

yaṃ d hāṛ m i-ka! kāusal-yā mama mā tā yaśas v i nēē |
vṛd d hā cākṣu d ra-śēē lā ca na ca t vāṃ dēva! gaṛ ha tē || 15

ma-yā v i-hēē nāṃ varada p rapan nāṃ śōkasāgaram |
adṛṣṭapūṛvav-yasanāṃ b h ū-yas sam mand u m aṛ has i || 16

p u t raśōkaṃ ya t hā naṛcc hē t-t va-yā pūj-yēna pūj i tā |
māṃ h i sañcin ta-yan tēē sā t va-y i jēēvē t tapas v i nēē || 17

imāṃ ma hēnd r ōpama! jā tagar d h i nēēṃ
ta t hā v i-d hā t uṃ jananēēṃ mamāṛ has i |
ya t hā vanas t hē ma-y i śōka kaṛś i tā
na jēēv i taṃ n-yas-ya yamakṣa-yaṃ v r a jē t || 18

iti śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē aṣṭatriṃśasargaḥ