Ayodhya Kanda - Sarga 16 | అయోధ్యాకాండ - షోడశస్సర్గః
Back to Stotras తిరిగి వెళ్ళండి

Ayodhya Kanda - Sarga 16 అయోధ్యాకాండ - షోడశస్సర్గః

శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ

షోడశ సర్గము

తదన్తఃపురద్వారం సమతీత్య జనాకులమ్ |
ప్రవివిక్తాం తతః కక్ష్యామాససాద పురాణవిత్ || ౧

ప్రాసకార్ముకబిభ్రద్భిర్యువభిర్మృష్టకుణ్డలైః |
అప్రమాదిభిరేకాగ్రై స్స్వనురక్తైరధిష్ఠితామ్ || ౨

తత్ర కాషాయిణో వృద్ధాన్ వేత్రపాణీన్ స్వలఙ్కృతాన్ |
దదర్శ విష్ఠితాన్ ద్వారి స్త్ర్యధ్యక్షాన్సుసమాహితాన్ || ౩

తే సమీక్ష్య సమాయాన్తం రామప్రియచికీర్షవః |
సహసోత్పతితాస్సర్వే స్వాసనేభ్యస్ససమ్భ్రమాః || ౪

తానువాచ వినీతాత్మా సూతపుత్రః ప్రదక్షిణః |
క్షిప్రమాఖ్యాత రామాయ సుమంన్త్రో ద్వారి తిష్ఠతి || ౫

తే రామముపసఙ్గమ్య భర్తుః ప్రియచికీర్షవః |
సహభార్యాయ రామాయ క్షిప్రమేవాభిచక్షిరే || ౬

ప్రతివేదితమాజ్ఞాయ సూతమభ్యన్తరం పితుః |
తత్రైవానాయయామాస రాఘవప్రియకామ్యయా || ౭

తం వైశ్రవణసఙ్కాశముపవిష్టం స్వలఙ్కృతమ్ |
దదర్శ సూతః పర్య్యఙ్కే సౌవర్ణే సోత్తరచ్ఛదే || ౮

వరాహరుధిరాభేణ శుచినా చ సుగన్ధినా |
అనులిప్తం పరార్ధ్యేన చన్దనేన పరన్తపమ్ || ౯

స్థితయా పార్శ్వతశ్చాపి వాలవ్యజనహస్తయా |
ఉపేతం సీతయాభూయశ్చిత్రయా శశినం యథా || ౧౦

తం తపన్తమివాదిత్యముపపన్నం స్వతేజసా |
వవన్దే వరదం వన్దీ వినయజ్ఞో వినీతవత్ || ౧౧

ప్రాఞ్జలిస్సుముఖం దృష్ట్వా విహారశయనాసనే |
రాజపుత్రమువాచేదం సుమన్త్రో రాజసత్కృతః || ౧౨

కౌశల్యాసుప్రజా రామ! పితా త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛతి |
మహిష్యా సహ కైకేయ్యా గమ్యతాం తత్ర మా చిరమ్ || ౧౩

ఏవముక్తస్తు సంహృష్టో నరసింహో మహాద్యుతిః |
తతస్సమ్మానయామాస సీతామిదమువాచ హ || ౧౪

దేవి! దేవశ్చ దేవీ చ సమాగమ్య మదన్తరే |
మన్త్రయేతే ధృవం కిఞ్చిదభిషేచనసంహితమ్ || ౧౫

లక్షయిత్వా హ్యభిప్రాయం ప్రియకామా సుదక్షిణా |
సఞ్చోదయతి రాజానం మదర్థమసితేక్షణా || ౧౬

సా ప్రహృష్టా మహారాజం హితకామానువర్తినీ |
జననీ చార్థకామా మే కేకయాధిపతేస్సుతా || ౧౭

దిష్ట్యా ఖలు మహారాజో మహిష్యా ప్రియయా సహ |
సుమన్త్రం ప్రాహిణోద్దూతమర్థకామకరం మమ || ౧౮

యాదృశీ పరిషత్తత్ర తాదృశో దూత ఆగతః |
ధ్రువమద్యైవ మాం రాజా యౌవరాజ్యేభిషేక్ష్యతి || ౧౯

హన్త! శీఘ్రమితో గత్వా ద్రక్ష్యామి చ మహీపతిమ్ |
సహ త్వం పరివారేణ సుఖమాస్వ రమస్వ చ || ౨౦

పతిసమ్మానితా సీతా భర్తారమసితేక్షణా |
ఆద్వారమనువవ్రాజ మఙ్గలాన్యభిదధ్యుషీ || ౨౧

రాజ్యం ద్విజాతిభిర్జుష్టం రాజసూయాభిషేచనమ్ |
కర్తుమర్హతి తే రాజా వాసవస్యేవ లోకకృత్ || ౨౨

దీక్షితం వ్రతసమ్పన్నం వరాజినధరం శుచిమ్ |
కురఙ్గశృఙ్గపాణిం చ పశ్యన్తీ త్వాం భజామ్యహమ్ || ౨౩

పూర్వాం దిశం వజ్రధరో దక్షిణాం పాతు తే యమః |
వరుణః పశ్చిమామాశాం ధనేశస్తూత్తరాం దిశమ్ || ౨౪

అథ సీతామనుజ్ఞాప్య కృతకౌతుకమఙ్గలః |
నిశ్చక్రామ సుమన్త్రేణ సహ రామో నివేశనాత్ || ౨౫

పర్వతాదివ నిష్క్రమ్య సింహో గిరిగుహాశయః |
లక్ష్మణం ద్వారిసోపశ్యత్ప్రహ్వాఞ్జలిపుటం స్థితమ్ || ౨౬

అథ మధ్యమకక్ష్యాయాం సమాగచ్ఛత్సుహృజ్జనైః |
స సర్వానర్థినో దృష్ట్వా సమేత్య ప్రతినన్ద్య చ || ౨౭

తతః పావకసఙ్కాశమారురోహ రథోత్తమమ్ |
వైయాఘ్రం పురుషవ్యాఘ్రో రాజతం రాజనన్దనః || ౨౮

మేఘనాదమసమ్బాధం మణిహేమవిభూషితమ్ |
ముష్ణన్తమివ చక్షూంషి ప్రభయా సూర్యవర్చసమ్ || ౨౯

కరేణుశిశుకల్పైశ్చ యుక్తం పరమవాజిభిః |
హరియుక్తం సహస్రాక్షో రథమిన్ద్ర ఇవాశుగమ్ || ౩౦

ప్రయయౌ తూర్ణమాస్థాయ రాఘవో జ్వలితశ్శ్రియా |
స పర్జన్య ఇవాకాశే స్వనవానభినాదయన్ || ౩౧

నికేతాన్నిర్యయౌ శ్రీమాన్మహాభ్రాదివ చన్ద్రమాః |
ఛత్రచామరపాణిస్తు లక్ష్మణో రాఘవానుజః || ౩౨

జుగోప భ్రాతరం భ్రాతా రథమాస్థాయ పృష్ఠతః |
తతో హలహలాశబ్దస్తుములస్సమజాయత || ౩౩

తస్య నిష్క్రమమాణస్య జనౌఘస్య సమన్తతః |
తతో హయవరా ముఖ్యా నాగాశ్చ గిరిసన్నిభాః || ౩౪

అనుజగ్ముస్తదా రామం శతశోథ సహస్రశః |
అగ్రతశ్చాస్య సన్నద్ధాశ్చన్దనాగరుభూషితాః || ౩౫

ఖడ్గచాపధరాశ్శూరా జగ్మురాశంసవో జనాః |
తతో వాదిత్రశబ్దాశ్చ స్తుతిశబ్దాశ్చ వన్దినామ్ || ౩౬

సింహనాదాశ్చ శూరాణాం తదా శుశ్రువిరే పథి |
హర్మ్యవాతాయనస్థాభిర్భూషితాభిస్సమన్తతః || ౩౭

కీర్యమాణ స్సుపుష్పౌఘైర్యయౌ స్త్రీభిరరిన్దమః |
రామం సర్వానవద్యాఙ్గ్యో రామపిప్రీషయా తతః || ౩౮

వచోభిరగ్య్రైర్హర్మ్యస్థా క్షితిస్థాశ్చ వవన్దిరే |
నూనం నన్దతి తే మాతా కౌశల్యామాతృనన్దన! || ౩౯

పశ్యన్తీ సిద్ధయాత్రం త్వాం పిత్ర్యం రాజ్యమవస్థితమ్ |
సర్వసీమన్తినీభ్యశ్చ సీతాం సీమన్తినీ వరామ్ || ౪౦

అమన్యన్త హి తా నార్యో రామస్య హృదయప్రియామ్ |
తయా సుచరితం దేవ్యా పురా నూనం మహత్తపః || ౪౧

రోహిణీవ శశాఙ్కేన రామసంయోగమాప యా |
ఇతి ప్రాసాదశృఙ్గేషు ప్రమదాభిర్నరోత్తమః || ౪౨

శుశ్రావ రాజమార్గస్థః ప్రియా వాచ ఉదాహృతాః |
ఆత్మసంపూజనై శృణ్వన్ యయౌ రామౌ మహాపథమ్ || ౪౩

స రాఘవస్తత్ర కథాప్రపఞ్చాన్ |
శుశ్రావ లోకస్య సమాగతస్య |
ఆత్మాధికారా వివిధాశ్చ వాచః |
ప్రహృష్టరూపస్య పురో జనస్య || ౪౪

ఏష శ్రియం గచ్ఛతి రాఘవోద్య |
రాజప్రసాదాద్విపులాం గమిష్యన్ |
ఏతే వయం సర్వ సమృద్ధకామా |
యేషామయం నో భవితా ప్రశాస్తా || ౪౫

లాభో జనస్యాస్య యదేష సర్వం |
ప్రపత్స్యతే రాష్ట్రమిదం చిరాయ |
న హ్యప్రియం కిఞ్చన జాతు కశ్చి- |
త్పశ్యేన్న దుఃఖం మనుజాధిపేస్మిన్ || ౪౬

స ఘోషవద్భిశ్చ మతఙ్గాజైర్యయైః |
పురస్సరై స్స్వస్తికసూతమాగధైః |
మహీయమానః ప్రవరైశ్చ వాదకై- |
రభిష్టుతో వైశ్రవణో యథా యయౌ || ౪౭

కరేణుమాతంఙ్గరథాశ్వసంకులం |
మహాజనౌఘ పరిపూర్ణచత్వరమ్ |
ప్రభూతరత్నం బహుపణ్యసఞ్చయం |
దదర్శ రామో రుచిరం మహాపథమ్ || ౪౮

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే షోడశస్సర్గః